Mỹ đặt bẫy Syria bằng chiêu tái thiết?

(Quan hệ quốc tế) - Động thái của Washington khẳng định và nâng cao vị thế cho chính quyền Damascus đồng nghĩa hạ thấp vị thế và vai trò của phe đối lập Syria...

Ngày 10/10, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo tuyên bố rằng Washington sẽ từ chối bất kỳ khoản hỗ trợ nào cho Syria để khắc phục hậu quả chiến tranh nếu quân đội Iran vẫn còn hiện diện tại quốc gia này.

"Việc trục xuất Iran khỏi Syria là nhiệm vụ của chính quyền nước này...Nếu Syria không đảm bảo về việc rút toàn bộ quân đội Iran, họ sẽ không nhận được một đồng đô la nào từ Mỹ cho việc tái thiết đất nước", hãng tin Pháp tường thuật.

Tuyên bố của ông Pompeo được đưa ra khi ông phát biểu tại Viện an ninh quốc gia Do Thái - một tổ chức ủng hộ Israel tại Mỹ.

Ông Pompeo cũng cho biết chống IS "tiếp tục là ưu tiên hàng đầu" nhưng "đuổi" Iran cũng là một mục đích Mỹ ở lại Syria.

My dat bay Syria bang chieu tai thiet?
Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo kêu gọi Assad đuổi Iran để Syria được tái thiết

Tuần trước, các Đặc phái viên của Mỹ về Syria James Jeffrey và Joel Rayburn cũng đã khẳng định Mỹ sẽ không cung cấp bất kỳ khoản viện trợ tái thiết nào cho Syria cho đến khi có tiến bộ trong tiến trình chính trị do Liên Hợp Quốc bảo trợ.

Các quan chức Mỹ nhấn mạnh, Washington quyết tâm đạt được một giải pháp chính trị để tách chính quyền Assad khỏi Iran và các lực lượng do Tehran hậu thuẫn, đảm bảo Syria không đe dọa các nước láng giềng và đảm bảo người tị nạn trở về an toàn.

Hồi tháng 9/2018, Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ John Bolton cũng từng cho biết là quân đội Mỹ sẽ ở lại Syria cho đến khi nào tất cả các lực lượng của Iran và được Iran hậu thuẫn di chuyển ra khỏi biên giới của đất nước này.

Như vậy, theo quan điểm của Washington thì "đuổi" Iran là điều kiện tiên quyết để Syria có thể nhận được tài trợ tái thiết của Mỹ, song giới phân tích cho rằng đó chỉ là một phần trong điều kiện của Mỹ mà thôi.

Nghĩa là nếu Damascus "mời" Iran ra khỏi đất nước thì, hoặc sẽ có điều kiện tiếp theo và tiếp theo nữa, tiếp theo nữa trước khi những đồng đô la Mỹ có thể được chuyển tới phục vụ cho tái thiết Syria sau chiến tranh.

Hoặc Damascus sẽ chỉ nhận được những khoản tài trợ từ thiện ít ỏi như những giọt "nước lã cầm hơi" mà thực tế cay đắng của Afghanistan, Iraq, Gruzia và Ukraine là những bài học nhãn tiền cho Syria.

Trong khi chính quyền Tổng thống Assad luôn lên án Mỹ-phương Tây xâm lược và lại được Nga bảo trợ thì việc được "uống nước lã của Washington để cầm hơi" đã là khó chứ nói gì đến việc nhận những đồng đô la của Mỹ để tái thiết đất được. 

Do vậy, việc Mỹ ra điều kiện cho chính quyền Assad "đuổi" Iran để được tài trợ tái thiết đất nước dường như chỉ là một chiêu trò hơn là một yêu cầu nghiêm túc, dù có khắt khe. Tuy nhiên, qua yêu cầu của Washington thì nhiều vấn đề lại được chứng minh.

My dat bay Syria bang chieu tai thiet?
Nếu Iran rời Syria, Mỹ sẽ có điều kiện khác với Damascus, chứ không phải mưa tiền vào tái thiết Syria ngay

Thứ nhất, Mỹ đã phải nhìn nhận và chấp nhận chính quyền Tổng thống Assad là thực thể chính trị đại diện chủ quyền quốc gia và lợi ích dân tộc của Syria, đại diện chính nghĩa quốc gia và là trung tâm đoàn kết xã hội Syria.

Bởi không chính quyền nào nêu điều kiện để tài trợ, tái thiết một quốc gia với một lực lượng chính trị thiếu quyền-không lực cả. Điều đó là chân lý trong cuộc sống đời thường và là nguyên lý trong đời sống chính trị.

Theo giới phân tích, một thực tế không thể phủ nhận là khi cuộc xung đột giữa chính quyền với lực lượng nổi dậy Syria bùng phát thành cuộc nội chiến thì cũng là lúc vai trò và chức năng nhà nước của chính thể hiện nay tại Syria “mất đi một nửa”.

Chính quyền Assad chỉ còn là thực thể đại diện chủ quyền quốc gia Syria, chứ không còn là thực thể đại diện lợi ích dân tộc Syria nữa. Bởi để đảm bảo sự tồn tại, chính quyền Syria không còn đại diện cho lợi ích của mọi thành phần trong xã hội Syria.

Điều đó khiến chính quyền Syria không còn đủ khả năng và uy tín để đưa ra những lời hiệu triệu nhằm phát huy sức mạnh toàn dân tộc khi tổ quốc lâm nguy - chính quyền Damascus trở thành một thực thể chính trị đại diện không đầy đủ của Syria.

Sau khi đạt được những thắng lợi mang tính bước ngoặc trên chiến trường và trong tiến trình chính trị, bộ đôi Putin-Assad đã có những hành động nhằm tái khẳng định vị thế của chính quyền Assad là thực thể chính trị đại diện đẩy đủ của Syria.

Đầu tiên nhất là ngày 24/7/2017, đại diện nhà nước Syria đã gửi thư lên Tổng thư ký LHQ và Chủ tịch Hội đồng Bảo an yêu cầu Mỹ phải có trách nhiệm đối với hành động bất hợp pháp của họ trong cuộc chiến Syria.

Khi đó nhiều luồng ý kiến đã cho rằng Damascus đòi Washington bồi thường chẳng khác nào “gãi ngứa”, còn yêu cầu Washington chịu trách nhiệm pháp lý với hậu quả mà hành động bất hợp pháp của họ gây ra thì chỉ là "đùa chút chơi".

My dat bay Syria bang chieu tai thiet?
Dường như Trump đang tính đưa Assad vào bẫy?

Tuy nhiên, hiệu ứng từ hành động của chính quyền Syria đã rất mạnh mẽ. Bởi từ sau lời kêu gọi đó, Damascus gần như đã lột xác khi xuất hiện với một vị thế hoàn toàn mới trên cả chiến trường lẫn tiến trình chính trị cho Syria.

Gần đây nhất là ngày 29/9, tại phiên họp thứ 73 Đại Hội Đồng LHQ, Ngoại trưởng Syria Walid al-Muallem đã kêu gọi các "lực lượng chiếm đóng bất hợp pháp" bao gồm Mỹ, Pháp và Thổ Nhĩ Kỳ phải rút quân khỏi Syria ngay lập tức.

"Họ phải rút quân ngay lập tức và không có bất cứ điều kiện nào", ông al-Muallem nhấn mạnh và cho biết các lực lượng quân đội nước ngoài tiến vào Syria bất hợp pháp dưới cái cớ chống khủng bố sẽ phải bị xử lý.

Ngoại trưởng Syria khẳng định: "Damacus sẽ tiếp tục cuộc chiến đấu linh thiêng cho tới khi thanh tẩy tất cả các vùng lãnh thổ Syria khỏi các nhóm khủng bố và các lực lượng hiện diện bất hợp pháp tại Syria".

Thứ Năm, 11/10/2018 19:02

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện