Mỹ luôn ủng hộ Saudi Arabia để bán nhiều vũ khí hơn?

(Quan hệ quốc tế) - Tổng thống Trump nói không kích xe bus trường học Yemen là do Saudi không biết dùng bom Mỹ, trì hoãn vụ việc nhà báo Jamal Khashoggi.

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây đã có cuộc phỏng vấn chương trình "Axios on HBO" và lần đầu bình luận công khai về vụ Saudi Arabia dùng tên lửa của Mỹ để tấn công vào một xe bus trường học ở Yemen.

Theo đó, Tổng thống Mỹ đã gọi đó "là một vụ kinh hoàng" nhưng ông sẽ không suy nghĩ lại về các thỏa thuận bán vũ khí Mỹ cho Saudi Arabia.

My luon ung ho Saudi Arabia de ban nhieu vu khi hon?
Mảnh bom MK 82 được phát hiện trong vụ tấn công tên lửa vào xe bus trường học ở Yemen.

"Tôi nghĩ đó là một vụ việc kinh hoàng. Tôi rất lấy làm tiếc về những gì đã xảy ra với chiếc xe bus và những trẻ em thiệt mạng. Về mặt cơ bản, họ [quân đội Saudi Arabia] không biết sử dụng vũ khí [Mỹ], điều đó thật kinh khủng" - Tổng thống Mỹ trả lời.

"Tôi không muốn nói về chuyện đó. Chuyện xảy ra ở Yemen thật sự rất kinh hoàng, Mỹ sẽ điều tra thật cẩn trọng. Chúng tôi đang cho người xem xét vụ việc một cách cẩn thận" - ông Trump cho biết thêm.

"Tôi sẽ nói chuyện với Saudi Arabia, nhưng chắc chắn tôi sẽ không để cho những người không biết sử dụng vũ khí dùng bom tấn công vào những đoàn xe chở trẻ em" - nhà lãnh đạo Mỹ nhấn mạnh.

Vụ tấn công tên lửa trúng một chiếc xe bus trường học ở khu chợ đông đúc tại thị trấn Dhahyan, miền bắc Yemen vào ngày 9/8/2018 khiến 40 trẻ em cùng hàng chục người khác.

Những mảnh bom MK 82 nặng 227 kg do Lockheed Martin chế tạo đã được tìm thấy tại địa điểm xảy ra thảm kịch.

Vụ việc xảy ra tại thị trấn Dhahyan không phải là duy nhất mà lực lượng Saudi Arabia dẫn đầu sử dụng vũ khí của Mỹ để tấn công Yemen. Kể từ khi bắt đầu chiến dịch ném bom do Saudi dẫn đầu vào tháng 3/2015, Tổ chức Theo dõi Nhân quyền đã xác định được các vũ khí do Mỹ sản xuất tại các địa điểm của ít nhất 24 cuộc tấn công khác tại Yemen.

Trong khi cộng đồng quốc tế lên án Mỹ và công ty Lockheed Martin vì chế tạo vũ khí cũng như cung cấp vũ khí cho Saudi Arabia, Lầu Năm Góc thừa nhận đã "lập kế hoạch" cho Saudi Arabia, bán vũ khí, máy bay tiếp nhiên liệu trên không cũng như đào tạo lực lượng Saudi Arabia nhưng không "chỉ mục tiêu" cho Riyadh.

Bất chấp việc Saudi Arabia "không biết sử dụng" vũ khí Mỹ, Tổng thống Donald Trump đã rất vui vẻ với thỏa thuận mua bán vũ khí trị giá 110 tỷ USD mà ông có được ngay trong chuyến công du đầu tiên ra nước ngoài.

Tuyên bố mới nhất của Tổng thống Trump về vụ tấn công làm chết 40 trẻ em và hàng chục người khác ở Yemen như một lời bào chữa để tiếp tục hợp đồng vũ khí của mình.

Hợp đồng trị giá 110 tỷ USD được cho là rào cản khiến ông Trump không mạnh tay với Riyadh trong vụ việc nhà báo Jamal Khashoggi bị sát hại tại Tổng Lãnh sự quán Saudi Arabia tại Istanbul, Thổ Nhĩ Kỳ.

My luon ung ho Saudi Arabia de ban nhieu vu khi hon?
Ông Trump không vì một nhà báo để hủy thỏa thuận trăm tỷ USD.

Bất chấp sức ép của dư luận về tiến trình điều tra vụ sát hại ông Khashoggi cho thấy ông này đã bị lên kế hoạch ám sát, bị phân xác ngay trong Tổng Lãnh sự quán, Tổng thống Trump đã khẳng định ông muốn bảo vệ hợp đồng vũ khí với Saudi Arabia.

Thậm chí, truyền thông Mỹ còn cho thấy, Tổng thống Trump đã tìm cách bảo vệ thỏa thuận vũ khí đến mức ông "nhầm lẫn toán học" về mọi thứ liên quan.

Đơn cử như ngày  20/3, trong cuộc gặp với Thái tử Mohammed bin Salman tại Mỹ, ông Trump khẳng định thỏa thuận vũ khí với Saudi Arabia sẽ tạo ra "hơn 40.000 việc làm cho nước Mỹ".

Đến ngày 13/10 vừa qua, con số này đã tăng lên gấp 10 lần. Khi được hỏi liệu ông có cân nhắc tới việc trừng phạt Saudi Arabia nếu quốc gia này thực sự ám sát nhà báo Jamal Khashoggi hay không, ông Trump tỏ ý lưỡng lự và đề cập tới thỏa thuận vũ khí nói trên là lý do khiến ông không thể quyết định vội vàng. Khi đó, ông nói thỏa thuận tạo ra 450.000 việc làm cho người Mỹ.

Ngày 17/10, trong cuộc phỏng vấn với Fox Business, ông Trump tuyên bố con số việc làm được tạo ra là 500.000 việc làm.

Ngày 19/10, giữa lúc kí bản ghi nhớ về quyền sử dụng nước, ông Trump đề cập tới thỏa thuận với Ả Rập Saudi và nâng con số lên 600.000 việc làm.

Vài giờ sau đó, tối ngày 19/10, tại Căn cứ Không quân Luke ở Arizona, ông Trump khẳng định thỏa thuận tạo ra 600.000 việc làm tính riêng trong quân đội nhưng "hơn một triệu việc làm" nếu tính tổng cộng.

Khó có thể phủ nhận vai trò của thỏa thuận vũ khí giữa Mỹ và Saudi Arabia quan trọng đến thế nào trong chính sách của Tổng thống Trump.

Điều này còn cho thấy nguyên nhân đã khiến chính quyền ông Trump hết lần này tới lần khác tìm cách ủng hộ hoặc giảm nhiệt căng thẳng với Riyadh.

Clip CNN chứng minh quả bom bắn vào xe bus trường học Yemen là của Lockheed Martin

Đông Phong

Thứ Hai, 05/11/2018 16:57

Sự Kiện