Mỹ phản bội, Israel phạm tội ác chiến tranh?

(Quan hệ quốc tế) - Lực lượng Israel sát hại gần 60 người dân Palestine chỉ trong một ngày khi Mỹ chuyển đại sứ quán đến Jerusalem.

Ủy ban LHQ về Xóa bỏ nạn Phân biệt chủng tộc (CERD) đã lên tiếng cảnh báo về việc lực lượng an ninh Israel đã sử dụng vũ lực một cách bất hợp lý nhằm vào người Palestine trong các cuộc biểu tình từ ngày 30/3 tới nay.

CERD nhấn mạnh sự quan ngại trước thông tin cho rằng đã có rất nhiều nạn nhân thiệt mạng hoặc bị thương trong các cuộc biểu tình là những người không gây ra bất cứ mối đe dọa đáng kể nào tại thời điểm họ bị bắn.

Thông cáo được đưa ra trong bối cảnh đã xuất hiện nhiều thông tin cho biết giới chức Israel từ chối cho phép người Palestine bị thương được tiếp cận dịch vụ y tế khẩn cấp.

Mỹ phản bội?

Trong khi đó, đánh giá về việc Mỹ chuyển đại sứ quán đến Jerusalem, giới phân tích quốc tế cho rằng quyết định của Tổng thống Donald Trump trước hết là nhằm giữ đúng cam kết trong quá trình tranh cử và làm hài lòng các cử tri.

Nhiều Tổng thống tiền nhiệm đã từng hứa chuyển Đại sứ quán Mỹ đến Jerusalem khi vận động tranh cử nhưng sau đó đã không thực hiện.

Giám đốc Tổ chức Khủng hoảng Quốc tế (ICG), cựu cố vấn về Trung Đông của Tổng thống Barack Obama, ông Robert Malley nói: “Tổng thống Donald Trump quyết định thi hành đạo luật được Nghị viện Mỹ thông qua năm 1995, nhưng luôn bị các Tổng thống Mỹ tiền nhiệm né tránh để ngăn chặn nguy cơ phá hủy tiến trình hòa bình Israel-Palestine”.

 
Phía trước đại sứ quán Mỹ tại Jerusalem

Quyết định của Tổng thống Donald Trump không chỉ nhận được sự ủng hộ từ phe Cộng hòa mà còn từ rất nhiều chính trị gia của đảng Dân chủ tán thành. Nguyên nhân của thái độ này, theo ông Malley là bởi “rất nhiều người Mỹ nghiễm nhiên coi Jerusalem là thủ đô của Israel và không hiểu hết những khúc mắc và phức tạp xung quanh vấn đề này”.

Theo ông Malley, “chính quyền Mỹ đang đùa với lửa. Việc chuyển Đại sứ quán đến Jerusalem sẽ không thúc đẩy được tiến trình hòa bình, cũng như quyết định hủy bỏ thỏa thuận hạt nhân với Iran sẽ không giải quyết được vấn đề hạt nhân. Đó là những quyết định được đưa ra vì những lý do sai lầm và sẽ gây ra những hậu quả nguy hiểm”.

Ngày 14/5, Tổng thống Donald Trump không đích thân đến dự lễ khánh thành Đại sứ quán mới của Mỹ ở Jerusalem như từng mong muốn. Đây có thể là một quyết định khôn khéo vì chủ nhân Nhà Trắng không muốn làm tình hình tại chỗ thêm căng thẳng.

Đối với chính quyền Palestine, quyết định của Washington đã gây tổn hại nghiêm trọng tới uy tín của Mỹ, với tư cách “nhà môi giới” cho một giải pháp hòa bình tại Trung Đông.

Tel Aviv đang sẵn sàng trước “một tuần lễ căng thẳng cao độ”, mở đầu là việc lực lượng trực chiến xung quanh dải Gaza và vùng Cijordani của người Palestine đã tăng gấp đôi để đối phó với nhiều cuộc biểu tình.

Quyết định chuyển Đại sứ quán của Mỹ mang lại nhiều lợi ích trước mắt cho Israel như gia tăng uy tín của đảng cầm quyền Likud, củng cố thêm vị thế của Tel Aviv sau khi Mỹ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran, hay chiến dịch không kích nhằm các căn cứ quân sự Iran tại Syria đạt kết quả.

 
Một cụ già người Palestine ngã quỵ sau khi bị lực lượng Israel bắn

Nhưng cũng có ý kiến cho rằng đây là “một món quà tẩm thuốc độc” của Tổng thống Mỹ Donald Trump dành cho Israel. Quyết định đơn phương của ông Donald Trump, bất chấp khuyên can của các quốc gia bè bạn, làm tan vỡ các cơ hội cho việc giải quyết hòa bình cuộc khủng hoảng Israel-Palestine.

Nhà nghiên cứu Joseph Bahout, làm việc cho tổ chức Carnegie vì Hòa bình Quốc tế, cho rằng với sự hiện diện của đại sứ quán Mỹ ở Jerusalem, Washington đã đặt dấu chấm hết cho giải pháp hai nhà nước, một nguyên tắc vẫn được áp dụng để duy trì tiến trình hòa bình.

Đối với cộng đồng quốc tế, Jerusalem không thể nào được công nhận làm thủ đô của Nhà nước Do Thái chừng nào người Palestine chưa có được nhà nước của riêng mình, và nếu có, thủ đô của nhà nước này chắc chắn cũng sẽ phải đặt tại Đông Jerusalem.

Giới lãnh đạo Palestine đã gọi quyết định di dời đại sứ quán là sự phản bội và từ bỏ vai trò của Mỹ như nhà trung gian trung lập trong cuộc xung đột Israel-Palestine. Họ đã tẩy chay các cuộc họp với các quan chức Mỹ kể từ khi động thái này được tuyên bố hồi tháng 12/2017.

Đông Triều

Thứ Ba, 15/05/2018 16:47

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện