Mỹ rút khỏi JCPOA: Dầu và dollars không khuất phục Iran

(Quan hệ quốc tế) - Dầu đổi hàng, tái làm giàu Uranium, phong tỏa eo biển Hormuz…, là những biện pháp chủ chốt Iran đối phó với lệnh cấm xuất khẩu dầu và dollars của Mỹ.

Vào ngày 8 tháng 5, Tổng thống Donald Trump đã hoàn tất lời hứa của mình là đưa Hoa Kỳ rút khỏi thỏa thuận hạt nhân 2015, đã đạt được giữa Iran và 6 cường quốc thế giới (nhóm P5+1, gồm 5 nước thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc là Nga, Mỹ, Trung Quốc, Anh, Pháp và Đức).

Thỏa thuận hạt nhân Iran (Iran Nuclear Deal-IND), còn được gọi là “Kế hạch Hành động chung Toàn diện” (Joint Comprehensive Plan of Action - JCPOA), đã áp đặt các lề luật nghiêm ngặt đối với chương trình hạt nhân của Tehran, để đổi lấy việc nới lỏng các biện pháp trừng phạt kinh tế.

Mỹ tung đòn mạnh, Iran sẽ đáp trả tương xứng?

Sau khi rút khỏi JCPOA, Tổng thống Trump đang xem xét đưa Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran vào danh sách tổ chức khủng bố; đồng thời, sẽ áp đặt thêm các biện pháp trừng phạt đối với Tehran trong nhiều lĩnh vực, nhằm bóp nghẹt kinh tế Iran.

Theo đại diện của Nhà Trắng, việc Mỹ áp đặt các lệnh trừng phạt mới, với biên độ mở rộng và mức độ nghiêm ngặt hơn đối với Iran không nhằm tìm kiếm sự thay đổi chế độ, mà chính quyền Trump chỉ mong muốn một “sự thay đổi hành vi” của Tehran.

Phần đầu tiên của các lệnh trừng phạt sẽ có hiệu lực vào ngày 6 tháng 8, nhằm vào lĩnh vực ô tô, kinh doanh vàng và các kim loại then chốt khác của Iran. Phần thứ hai sẽ có hiệu lực vào ngày 6 tháng 11, nhắm vào lĩnh vực năng lượng của Iran và các giao dịch dựa trên dầu mỏ, cũng như các giao dịch với Ngân hàng Trung ương Iran; nhằm dập tắt xuất khẩu dầu của nước này trên thị trường toàn cầu.

Trong cuối tháng 6, đầu tháng 7 vừa qua, Tehran tin rằng đã có các hoạt động đầu cơ làm sụt giảm giá trị đồng tiền Iran và gây rối loạn trong tỷ giá hối đoái trên thị trường. Tính đến giữa năm 2018, đồng rial đã giảm hơn một nửa so với mức giá trung bình là 37.700 rial/dollars vào giữa năm 2017.

Quyết định của Tổng thống Trump rút khỏi thỏa thuận hạt nhân Iran và áp dụng các biện pháp trừng phạt chống lại Tehran cũng được cho là đã đóng một vai trò trong sự mất giá liên tục của đồng rial. Sự sụt giảm của rial trong mùa xuân khiến các nhà chức trách phải đóng cửa nhiều trao đổi tiền tệ.

My rut khoi JCPOA: Dau va dollars khong khuat phuc Iran

Iran đã dự đoán được những khó khăn kể từ khi Mỹ rút khỏi JCPOA

Ngày 2 tháng 7, Brian Hook, Giám đốc hoạch định chính sách của Bộ Ngoại giao Mỹ đã tái khẳng định mục tiêu của chính quyền Trump là sẽ giảm xuất khẩu dầu của Iran xuống con số 0 vào tháng 11, gây áp lực kinh tế đủ mạnh để buộc Iran phải khuất phục.

Theo Bộ Dầu mỏ Iran, quốc gia này hiện đang xuất khẩu 2,5 triệu thùng dầu mỗi ngày. Bộ trưởng dầu mỏ của Iran Bijan Namdar Zaganeh cho biết, Mỹ không thể áp đặt các biện pháp trừng phạt đối với lĩnh vực dầu mỏ của nước này, nếu xuất khẩu dầu thô của Iran đạt 4 triệu thùng một ngày.

Bộ trưởng Dầu khí Iran Bijan Zangeneh cho biết, hiện nay, Iran đã giảm xuất khẩu xuống 2,5 triệu thùng/ngày từ mức 2,8 triệu thùng/ngày trong tháng 5. Iran khẳng định, nước này sẽ duy trì xuất khẩu dầu ổn định ở mức 2 triệu thùng/ngày ngay cả sau khi áp đặt lệnh trừng phạt của Mỹ.

Nhằm chống lại các biện pháp trừng phạt của Mỹ, Iran đã tung ra hàng loạt biện pháp về chính trị, ngoại giao, kinh tế, quân sự để răn đe Mỹ và châu Âu. Ngoài việc đe dọa “rút khỏi thỏa thuận hạt nhân” (với các nước còn lại, không có Mỹ) (xem bài “Iran bỏ JCPOA, tái khởi động hạt nhân: Thuộc bài Triều Tiên?và “Mỹ-Israel vô phương đánh sập cứ điểm hạt nhân Fordow Iran”); Tehran còn đưa ra những lời đe dọa ghê gớm sau:

Thứ nhất là: Đe dọa “tái phát triển hạt nhân”

Hồi giữa tháng 6 vừa qua, người phát ngôn của Tổ chức Năng lượng Nguyên tử Iran (AEOI) Behrouz Kamalvandi đã tuyên bố tại Tehran rằng, việc tái triển khai kế hoạch làm giàu Uranium sẽ bắt đầu theo lệnh của Lãnh tụ Tối cao Ayatollah Ali Khamenei.

Một quan chức năng lượng nguyên tử tại Tehran nói rằng, nhà lãnh đạo tối cao đã ra lệnh cho các chương trình hạt nhân được thực hiện trong khuôn khổ các thông số cho phép của thỏa thuận hạt nhân và công việc này sẽ được tiến hành tại cơ sở hạt nhân Fordow.

Thứ Tư, 11/07/2018 13:48

Báo Đất Việt trên Facebook
.


Sự Kiện