Mỹ rút khỏi JCPOA: EU bắt tay Iran phá trừng phạt Mỹ

(Quan hệ quốc tế) - Anh, Pháp, Đức đang bàn bạc với Iran về phiên bản JCPOA không có Mỹ và tìm biện pháp bảo vệ EU và Tehran trước lệnh trừng phạt của Washington.

EU-Iran bàn bạc về phiên bản JCPOA “không có Mỹ”

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã tuyên bố Mỹ rút khỏi “Kế hoạch Hành động Chung Toàn diện” (JCPOA) hôm 08/5 và vạch ra kế hoạch tái áp đặt lệnh trừng phạt đối với Iran, đã được dỡ bỏ vào năm 2015 như là một phần của Thỏa thuận hạt nhân Iran.

JCPOA đã được Iran ký kết với nhóm P5 + 1 (5 nước thành viên thường trực Hội đồng Bảo an Liên Hiệp Quốc và Đức - đại diện cho EU) vào năm 2015. Thỏa thuận này yêu cầu Tehran duy trì chương trình hạt nhân hòa bình để đổi lấy việc dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt.

Iran đã tuân thủ đầy đủ các điều khoản của JCPOA như đã được xác minh trong 11 báo cáo kiểm tra của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) được công bố kể từ khi thành lập thỏa thuận. Tuy nhiên, Mỹ vẫn chỉ “giảm bớt” lệnh trừng phạt chứ chưa dỡ bỏ hoàn toàn.

Ngay từ trước khi lên thay ông Barak Obama vào tháng 1/2017, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã chỉ trích kịch liệt Thỏa thuận mà người tiền nhiệm đã rất vất vả mới đạt được. Theo ông Trump, thỏa thuận của Mỹ là “một sai lầm khủng khiếp” vì không kiểm soát được chương trình phát triển hạt nhân và thu giữ nguyên liệu hạt nhân của Iran.

Do đó, mặc dù đã ký gia hạn hiệp định nhưng ông này đã đưa ra khoảng thời gian 120 ngày để Liên minh châu Âu và Iran sửa đổi thỏa thuận theo ý của Mỹ. Nếu không Mỹ sẽ hủy bỏ thỏa thuận này. Và quyết định rút khỏi JCPOA đã được ông đưa ra trước thời hạn chót là 12/5 tới 4 ngày.

Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif hiện đang thực hiện chuyến ngoại giao con thoi của mình tại Brussels, Bỉ, để xem liệu Kế hoạch Hành động Chung Toàn diện năm 2015 vẫn có thể mang lại "lợi ích đầy đủ cho Iran" mà không có sự tham gia của Washington, hay không.

My rut khoi JCPOA: EU bat tay Iran pha trung phat My

Sau khi rút khỏi JCPOA, Mỹ đang cô độc trong cuộc chiến trừng phạt Iran

Trong chuyến công du này, ông Zarif đã gặp gỡ với các bộ trưởng ngoại giao của Pháp, Đức, Anh, và trưởng chính sách đối ngoại của EU là Federica Mogherini ở “thủ đô” của EU, nhằm giúp Tehran nhận được “bảo lãnh” về JCPOA của Liên minh châu Âu.

Gần đây, Zarif cũng đã hoàn tất các chuyến thăm với các đối tác của mình tại Bắc Kinh và Moscow - các nước ký kết thỏa thuận năm 2015 - để xác định xem liệu Iran cóc cần quan tâm đến thỏa thuận lịch sử mà Tổng thống Donald Trump đã quyết định bãi bỏ hay không.

"Iran tin rằng mình đang đi đúng hướng… Tôi tin rằng đó là một khởi đầu tốt. Chúng tôi cần phải nhận được những đảm bảo theo thỏa thuận đa phương” - người đứng đầu ngành ngoại giao Iran cho biết hôm 16/5, sau cuộc hội đàm với các nhà lãnh đạo EU.

Đồng thời ông cũng nhấn mạnh rằng, toàn bộ cộng đồng quốc tế và các tổ chức năng lượng hạt nhân quốc tế đều chứng thực rằng, Iran không theo đuổi chương trình vũ khí hạt nhân, chứ không như ngoại lệ của Israel - một quốc gia mà ai cũng biết rằng có vũ khí hạt nhân nhưng không khai báo, mà cũng không bị bất cứ sự kiểm tra, kiểm soát nào.

EU tìm biện pháp chống Mỹ, tự bảo vệ mình

Tuy nhiên, các bên ký kết khác với JCPOA (gồm có Anh, Pháp, Nga, Trung Quốc và Đức) đã chỉ trích quyết định đơn phương rút lui của ông Trump và đang đàm phán với chính quyền Tehran để duy trì một phiên bản mới “không Mỹ” của Thỏa thuận hạt nhân Iran 2015.

Thứ Năm, 17/05/2018 07:19

Báo Đất Việt trên Facebook
.


Sự Kiện