Mỹ siết cấm vận, eo Hormuz thành con tin của Iran

(Quan hệ quốc tế) - Hải quân Vệ binh Cách mạng Iran đe dọa sẽ đóng eo biển Hormuz nếu nước này bị Mỹ cấm đưa dầu qua khu vực đó.

Chuẩn đô đốc Alireza Tangsiri hôm 22/4 tuyên bố rằng nếu Iran không được phép xuất khẩu dầu qua eo biển Hormuz, họ sẽ phản ứng ngay lập tức bằng các biện pháp mạnh mẽ.

"Eo biển Hormuz dựa trên pháp luật là một tuyến vận chuyển quốc tế và nếu chúng tôi bị cấm sử dụng, chúng tôi sẽ đóng lại cửa biển này" - ông Tangsiri nói với kênh truyền hình Al-Alam.

Tuyên bố này được đưa ra ngay sau khi Bộ Ngoại giao Mỹ phát đi thông điệp sẽ bác bỏ toàn bộ chính sách miễn trừ trừng phạt với các quốc gia nhập dầu và nhiên liệu từ Iran.

Cụ thể, từ ngày 2/5, Bộ Ngoại giao Mỹ sẽ không còn cấp bất kỳ lệnh miễn trừ trừng phạt nào cho phép các nước nhập khẩu dầu của Iran tiếp tục làm như vậy.

Tháng 11/2018, Mỹ chính thức áp đặt các lệnh trừng phạt tuyệt đối với việc xuất khẩu dầu của Iran với tham vọng đưa nền công nghiệp năng lượng của nước này về bằng con số không.

My siet cam van, eo Hormuz thanh con tin cua Iran
Mỹ muốn đưa ngành công nghiệp dầu của Iran về con số không

Theo Cơ quan Năng lượng Mỹ (AEI), eo biển này còn có vai trò quan trọng hơn cả eo biển Malacca ở Đông Nam Á-giữa Malaysia và Indonesia.

Theo thống kê của AEI, năm 2016, 18,5 triệu thùng dầu đã được chuyển qua eo biển này mỗi ngày, chiếm gần 30% số dầu trên thế giới được vận chuyển bằng đường biển.

Loại “vàng đen” này chủ yếu được khai thác và chế xuất bởi các nhà sản xuất vùng Vịnh, được chuyển đến 80% các nước châu Á (Trung Quốc, Nhật Bản, Ấn Độ, Hàn Quốc, Singapore). Cần lưu ý rằng, eo biển này cũng quan trọng đối với việc vận chuyển khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) do Qatar sản xuất.

Đây không phải lần đầu tiên các lời đe dọa về việc đóng eo biển Hormuz được Iran đưa ra. Hồi năm 2018, khi Washington bắt đầu áp đặt các lệnh trừng phạt, Tehran đã khẳng định: "Nếu chúng tôi không được xuất khẩu dầu qua eo biển này, Tehran khẳng định sẽ không một giọt dầu nào được qua đó".

Để thiết lập tình trạng phong tỏa eo biển Hormuz, người Iran có thể sử dụng mìn thủy lôi, tàu ngầm và tàu khu trục, theo các chuyên gia. “Lực lượng Vệ binh cách mạng Hồi giáo Iran không có một lực lượng hải quân hùng mạnh, nhưng có các phương tiện chiến đấu tối tân như tàu cao tốc, tên lửa đất đối biển và mìn thủy lôi”, tờ Le Figaro cho hay.

Năm 2011, Iran từng đe dọa phong tỏa eo biển Hormuz khi các nước phương Tây cấm vận Tehran liên quan tới chương trình hạt nhân của nước này. Tuy nhiên, lời đe dọa đó chưa được thực hiện. Quốc gia này chỉ thực hiện các cuộc diễn tập hải quân.

Trong khi đó, Mỹ có hạm đội thứ 5 ở vùng Vịnh, cụ thể tại Bahrain. Không có sự cố hay xung đột đáng kể nào xảy ra và cho đến nay, việc lưu thông tàu vẫn được bảo đảm.

My siet cam van, eo Hormuz thanh con tin cua Iran
Bản đồ eo biển Hormuz và vị trí các căn cứ quân sự lớn của Mỹ và Pháp ở khu vực này

Tuy nhiên, trong lịch sử, eo biển này là nơi xảy ra xung đột trong cuộc chiến tranh Iran-Iraq (1980-1988).

Một “cuộc chiến tàu chở dầu” giữa hai nước đã nổ ra từ năm 1984 đến 1987, trong đó hơn 600 tàu đã bị tấn công, trúng tên lửa chống tàu”, Hugues Eudeline-cựu sĩ quan hải quân Mỹ, cho biết trong một nghiên cứu được công bố năm 2010.

Theo nhiều chuyên gia, kịch bản phong tỏa này nếu xảy ra sẽ đẩy giá dầu lên mức cao đỉnh điểm, thậm chí lên tới 200USD/thùng. Bị ảnh hưởng nhiều nhất là các nước xuất khẩu như UAE, Kuwait và Iraq-những nước có cảng biển nằm trong vịnh Persic, hay Arab Saudi -nước xuất khẩu dầu lớn bằng đường biển. Ngoài ra, các nước nhập khẩu, các nước châu Á cũng như châu Âu và Mỹ sẽ chịu ảnh hưởng.

Thực ra, Arab Saudi và UAE có các hệ thống đường ống để đưa dầu ra đại dương mà không phải qua eo Hormuz, tuy nhiên, công suất của các đường ống này không thấp hơn với lượng xuất khẩu hàng ngày.

Ví dụ đường ống East-West của Arab Saudi có khả năng vận chuyển 5 triệu thùng dầu mỗi ngày, tuy nhiên số liệu năm 2018 cho thấy nước này xuất khẩu khoảng 8 triệu thùng/ngày.

Trên tờ Le Figaro, chuyên gia Thierry Coville cho rằng "Tehran coi việc Washington cấm vận nước này là một hành động chiến tranh. Và nếu họ dùng các áp lực vào eo biển Hormuz như một biện pháp đáp trả, rất có thể Mỹ sẽ can thiệp quân sự.

Washington có thói quen hành động liều lĩnh vì các lợi ích của họ. Họ không dễ để cho giá dầu tăng phi mã ngoài vòng kiểm soát".

  • Đỗ Tú

Thứ Ba, 23/04/2019 07:28

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện