Phiến quân tại Idlib: Chỉ còn Hay'at Tahrir al-Sham ngoan cố...

(Quan hệ quốc tế) - Các lực lượng đối lập tại Syria đã tuyên bố hoàn tất việc rút toàn bộ vũ khí hạng nặng khỏi Idlib, chỉ còn lực lượng duy nhất là Hay'at Tahrir al-Sham.

Ngày 8/10, các lực lượng nổi dậy chống chính quyền Syria tại Idlib tuyên bố đã hoàn tất việc rút vũ khí hạng nặng ra khỏi khu vực chiến sự tỉnh Tây Bắc Idlib nhằm thiết lập một khu vực phi quân sự theo đúng thỏa thuận của Nga và Thổ Nhĩ Kỳ.

Đi đầu trong việc tuân thủ Thoả thuận Nga-Thổ là Quân đội Idlib tự do và Failaq al-Sham - hai nhóm phiến quân thuộc liên minh Mặt trận Giải phóng Quốc gia (NLF) vốn được sự hậu thuẫn của Thổ Nhĩ Kỳ. Ngoài ra, một phần trong các nhóm nổi dậy này sẽ tiếp tục ở lại khu phi quân sự để hỗ trợ quân đội Thổ Nhĩ Kỳ giám sát và tuần tra.

Tuy nhiên, nhóm thánh chiến cực đoan chính hoạt động trải dài trên phần lớn lãnh thổ Idlib là Hay'at Tahrir al-Sham (HTS) vẫn chưa có bất kỳ động thái nào sẽ tuân thủ thỏa thuận mà Nga và Thổ Nhĩ Kỳ đưa ra cho vùng đệm Idlib.

Theo thỏa thuận đạt được hồi tháng 9 vừa qua giữa Nga và Thổ Nhĩ Kỳ, các loại vũ khí hạng nặng phải được rút khỏi vùng đệm trong ngày 8/10, còn toàn bộ các nhóm quân sự phải rút chậm nhất vào ngày 15/10. Sau thời hạn này, quân đội Syria và Nga sẽ tổ chức những chiến dịch quân sự tấn công vào những nhóm phiến quân còn sót lại tại Idlib như các hoạt động chống khủng bố.

Phien quan tai Idlib: Chi con Hay'at Tahrir al-Sham ngoan co... 
Các tay súng cực đoan HTS dự định vẫn kiên quyết ở lại Idlib và chiến đấu đến cùng

Giới chuyên gia phân tích nhận định, việc cho phép các lực lượng đối lập chính quyền Syria được tự rút khỏi chiến trường Idlib là một hành động khôn ngoan của Moscow. Khi có thỏa thuận với Thổ Nhĩ Kỳ, Nga đã cho phép Ankara được tự sàng lọc các tay súng ở Idlib thành hai phần: phản đối ôn hòa và nổi dậy cực đoan.

Do đó, Thổ Nhĩ Kỳ và rộng hơn là phương Tây có thể bảo lưu được các nhóm chiến đấu thân cận trước đòn tấn công tổng lực của Syria và Nga với danh nghĩa phản đối ôn hòa. Nếu không, Damascus và Moscow vẫn có thể đương nhiên tấn công thẳng tay dưới danh nghĩa chống khủng bố.

Việc phân loại này cũng rất nhân đạo khi Moscow tránh cho người Syria phải đổ quá nhiều xương máu. Nếu không có cuộc rút lui ngoạn mục của phần lớn các phe đối lập này, theo Liên Hợp Quốc, cuộc chiến Idlib sẽ kéo theo một thảm họa nhân đạo cho khoảng 2 triệu thường dân Syria sống tại khu vực này, cùng với cuộc chạm trán của hàng chục nghìn tay súng của cả hai bên.

Tuy nhiên, thời điểm này, một cuộc chiến tại Idlib có lẽ là không thể tránh khỏi khi vẫn còn đó sự tồn tại của tổ chức mạnh nhất, chiếm cứ nhiều lãnh thổ nhất khu vực Bắc Syria - Hay'at Tahrir al-Sham (HTS).

Phien quan tai Idlib: Chi con Hay'at Tahrir al-Sham ngoan co... 
HTS đe dọa sẽ trở thành một con quỷ đáng sợ hơn cả tổ chức IS trước đây với những tư tưởng cực đoan mang trong mình

Theo nhiều nguồn tin, HTS có thể quy tụ 25.000 tay súng hiếu chiến, thậm chí có nguồn tin HTS sở hữu tới 40.000 tay súng với đầy đủ trang thiết bị quân sự hiện đại và nhiều vũ khí hạng nặng như tên lửa đất đối không, pháo hạng nặng, xe tăng. Thậm chí, HTS có cả các thiết bị bay không người lái được dùng vào việc trinh sát và tấn công.

Sự hình thành của HTS bắt nguồn từ sự kết bè kết phái của khoảng gần 70 nhóm phiến quân tại Syria, trong đó có nhiều nhóm được coi là phe đối lập ôn hòa. Chính những nhóm này đã có thời điểm nhận được sự tài trợ về kinh tế của phương Tây, được chính các chuyên gia Mỹ đào tạo huấn luyện chiến đấu, chiến thuật và trang bị vũ khí sát thương.

Chiếc máy bay Su-25 của Nga bị bắn hạ năm 2017 được cho rằng xuất phát từ tên lửa đất đối không hiện đại mà Mỹ đã trang bị cho những tổ chức "đối lập ôn hòa" và cũng là một phần trong tổ chức HTS.

Nòng cốt của HTS là Jabhat Fatah al-Sham, từ năm 2017, tổ chức này trở thành đứa con ghẻ của phương Tây và các quốc gia Ả Rập khi không được phép tham gia vào quá trình hiệp thương chính trị. Từ thời điểm đó, HTS giữ nguyên mục đích ban đầu là hình thành một nhà nước cực đoan dựa trên phần lãnh thổ chiếm đóng của Syria.

Sở dĩ HTS bành trướng được như ngày nay do phong cách hoạt động rất giống IS với phương châm "theo ta hoặc chết". Dần dần, HTS thu phục những nhóm nhỏ và trở thành một tập đoàn quân sự đối đầu với chính quyền Syria. Ngoài ra, nguồn lợi thu được từ buôn lậu dầu mỏ, bán cổ vật, nội tạng người, khủng bố bắt cóc khiến cho tiềm lực kinh tế của tổ chức này ngày càng vững mạnh.

Nhiều nhà phân tích của phương Tây đã nhận định rằng HTS đang đi theo đúng con đường mà IS đã hình thành. Sớm muộn gì tổ chức này cũng sẽ có bược phát triển mạnh như IS, đã từng đánh chiếm được phần lớn lãnh thổ của Iraq và Syria và hiện tại vẫn đang còn nhiều tàn dư tại miền Nam Syria.

  • Tân Phong

Thứ Ba, 09/10/2018 07:26

Sự Kiện