Sai lầm không thể sửa chữa của Washington bắt đầu khi nào?

(Quan hệ quốc tế) - Chu kỳ chi phối thế giới của Mỹ dường như đã kết thúc, bởi Washington mất cả thế và lực khiến đối thủ vô hiệu hoá được các nước đi của mình...

The Straits Times ngày 7/1/2017 có bài bình luận về chính sách đối ngoại của Singapore, đặc biệt là trong quan hệ với hai cường quốc Mỹ và Trung Quốc, trong bối cảnh có sự thay đổi lớn trong đời sống chính trị tại Mỹ. Tờ báo Singapore đã nêu vấn đề: phải chăng đã đến lúc Singapore chủ động rời xa tầm ảnh hưởng của Mỹ?

“Đây là thời điểm thích hợp cho Singapore – giống như Philippines - vạch ra một lộ trình mới, một hướng đi mới trong chính sách đối ngoại của mình. Chính sách đối ngoại hiện nay của Singapore chỉ còn phù hợp với cảm xúc của những người hoài cổ, còn với tương lai thì cần phải tỉnh táo – trái tim chỉ dành cho quá khứ, còn khối ốc thì phải dành cho tương lai”.

Sai lam khong the sua chua cua Washington bat dau khi nao?
Tổng thống Obama đã không thể tạo ra nền tảng vững chắc cho việc xoay trục chiến lược đối ngoại của Washington

Chưa xoay được trục, Mỹ đã thực sự mất ảnh hưởng tại Châu Á - Thái Bình Dương

Theo tờ báo Singapore thì một thực tế hiện nay đã và đang diễn ra cho thấy vai trò và tầm ảnh hưởng của Mỹ tại khu vực Đông Nam Á và Nam Thái Bình Dương đã bị hạ thấp. Washington không thể xây dựng trụ móng tại địa bàn mới và ngày càng trở nên thất thế trước Bắc Kinh. Dù có sự đổi thay quyền lực tại Washington song dường như việc xoay trục của Mỹ đã thất bại.

“Cả Thái Lan và Philippines, cả hai đồng minh quân sự quan trọng của Mỹ, đã tái kiểm định chính sách đối ngoại của mình bằng việc gần gũi hơn với Trung Quốc. trong khi đó Cả Campuchia, Lào và Myanmar đều muốn hội nhập kinh tế chặt chẽ hơn với Trung Hoa đại lục. Malaysia thì đang chuẩn bị trở thành ''anh em thân thiết'' của Trung Quốc tại Đông Nam Á”.

Hiện nay chỉ còn Indonesia là thành viên ASEAN thể hiện quan điểm độc lập và cứng rắn với Trung Quốc, song những động thái của Jakarta không làm Bắc Kinh quá bận tâm. Điều đó một phần là nếu Indonesia càng quyết liệt thì ASEAN càng dễ phân rã, một phần là Jakarta không phải là đồng minh hay đối tác chiến lược của Washington.

“Trong khi đó kinh tế Trung Quốc phát triển nóng với hai con số liên tục trong hơn hai thập kỷ từ năm 1992 đến năm 2014. Điều đó khiến cho Trung Quốc đã trở thành đối tác thương mại lớn nhất, nhì của mỗi thành viên ASEAN và nhiều nước trên thế giới. Dự trữ ngoại tệ của Trung Quốc luôn vượt quá 3 nghìn tỷ USD, sức mạnh kinh tế của Trung Quốc đã thực sự che khuất Hoa Kỳ”, the Straits Times bình luận.

Còn nhớ trong một buổi nói chuyện tại Đại học Harvard năm 2015, cựu Thủ tướng Australia Kevin Rudd đã nhận định rằng, Washington phải sẵn sàng đối mặt với một thực thực tế là phải chia sẻ lợi ích và tầm ảnh hưởng với Bắc Kinh tại khư vực Châu Á. Hoa Kỳ không thể phủ nhận vai trò ngày càng lớn của Trung Quốc tại khu vực này.

Còn Giáo sư Hugh White, nghiên cứu chiến lược tại Đại học Quốc gia Australia thì đặt nêu vấn đề: “Khi căng thẳng chiến lược gắn liền với châu Á ngày càng rõ ràng hơn khiến cho các nước nhỏ và trung bình trong khu vực phải đối mặt với một lựa chọn khắc nghiệt. Đó là một sự lựa chọn phức tạp, hoặc rời xa Mỹ để tránh đối đầu với Trung Quốc, hoặc đứng về phía Mỹ thách và thức Trung Quốc. Vậy chọn Mỹ hay chọn Trung?”, theo the Straits Times ngày 27.9.2016.

Có thể thấy rằng, khi Singapore không muốn làm xấu quan hệ với Trung Quốc thì có nghĩa mối quan hệ Singapore – Hoa Kỳ không thể bình thường như trước đây được nữa, trong khi đây là mối quan hệ được xem là nền tảng quan trọng cho việc xoay trục của Washington từ Đại tây Dương và Địa Trung Hải về Châu Á – Thái Bình Dương.

Thực tế này đã chứng tỏ rằng vị thế vai trò của Mỹ tại khu vực Đông Nam Á và Nam Thái Bình Dương đã thật sự suy giảm và qua đây cũng có thể nhận định việc xoay trục chiến lược đối ngoại của Washington dưới thời chính quyền Obama đã thất bại. Mọi việc sẽ diễn tiến ra sao có lẽ khi tân Tổng thống Trump vào Nhà Trắng mới có thể nhận diện.

Sai lầm không thể sửa chữa của Washington

Sau khi Pháp và Anh rút khỏi khu vực Đông Nam Á thời hậu Thế chiến II, Mỹ đã có một sự thay thế hoàn hảo tại khu vực này. Đỉnh cao ảnh hưởng của Mỹ tại Đông Nam Á và nam Thái Bình Dương là ở những năm 1960 của thế kỷ 20. Nhiều hiệp định được ký kết đã tạo ra những quan hệ đồng minh, đối tác chiến lược giữa Mỹ với nhiều quốc gia trong khu vực.

Từ Thái Lan, Phillipines đến New Zealand, Australia đã một thời là đồng minh không thể thiếu của Mỹ khi hiện thực hoá đối trọng với ảnh hưởng của Liên Xô và Trung Quốc tại đây. Và chính điều đó đã tạo ra địa chính chính trị định hình cho chiến lược đối ngoại của các quốc gia khác trong khu vực Đông Nam Á, trong đó có Singapore.

Singapore chọn đường lối đối ngoại độc lập ngay sau khi thành lập vào năm 1965, mà cụ thể là tham gia Phong trào Không liên kết để đảm bảo tính trung lập của mình trong thời Chiến tranh Lạnh. Tuy nhiên, Singapore đã chọn kết nối ngoại giao ngay với Hoa Kỳ cuối cùng trong năm ban quốc gia ASEAN thiết lập quan hệ ngoại giao với Trung Quốc vào tháng 10/1990.

Thứ Hai, 09/01/2017 14:54


Báo Đất Việt trên Facebook
.
VOC


Sự Kiện