Thấy gì khi Anh nêu điều kiện để Nga trở lại G-7?

(Quan hệ quốc tế) - Khi Moscow tỏ ra bất cần thì nêu điều kiện hay phản đối việc Nga trở lại G-7 là vô nghĩa, mà đó chỉ là do mâu thuẫn quyền lợi trong G-7...

Anh nêu điều kiện để Nga trở lại G-7, dù G-7 đang rất cần Nga

Ngày 3/9, trong một cuộc trao đổi với báo giới, người phát ngôn của Thủ tướng Anh James Slack cho hay "Nga phải thay đổi hành vi của mình thì mới có cơ hội tái gia nhập nhóm G-7", theo Sputnik.

London đặt điều kiện với Moscow về việc Nga gia nhập lại G-7 trong bối cảnh Mỹ và các nước phương Tây đang nghi ngờ Điện Kremlin đứng sau vụ thủ lĩnh đối lập Nga Alexei Navalny nghi bị đầu độc.

Đây là lần thứ 2 trong vòng hơn 1 tháng, các nước phương Tây nêu điều kiện - mà thực ra là phản đối - việc Nga tái gia nhập nhóm G-7, tái lập nhóm G-8, vốn đã bị giải tán 6 năm trước sau "sự kiện Crimea".

Bởi trước đó, ngày 27/7, tại cuộc phỏng vấn với báo Rheinische Post, Ngoại trưởng Đức Heiko Maas đã khẳng định : "Tôi không thấy có khả năng nào để mời Nga trở lại nhóm G-7”.

Thay gi khi Anh neu dieu kien de Nga tro lai G-7?
Gắn 'xác chết chính trị' Alexey Navalny vào điều kiện để Nga trở lại G-7 là quá ngây thơ

Phản ứng mà ông Heiko Maas thể hiện hay điều kiện mà ông James Slack nêu ra về việc để Nga tái gia nhập G-7 là nhằm phản đối đề xuất của Tổng thống Mỹ Donald Trump về cần thiết có "sự hiện diện của Nga trong G-7".

Trước đó, ngày 3/6, khi trả lời phỏng vấn Fox News, người đứng đầu Nhà Trắng đã cho biết : "Chúng ta họp G-7, ông Putin không có mặt, mà một nửa số cuộc họp nói về chủ đề Nga. Nếu ông Putin ở đó thì giải quyết các vấn đề sẽ dễ dàng hơn nhiều".

Hai năm trước, ngày 8/6/2018, trong một động thái bất ngờ, Tổng thống Mỹ Donald Trump đã kêu gọi các nhà lãnh đạo nhóm G-7 chấm dứt việc tẩy chay Moscow và đưa Nga trở lại cơ chế này, theo BBC.

"Bạn biết đấy, dù có thích hay không, chúng ta đang ở trong một thế giới đầy biến động và là một thách thức rất lớn với G-7. G-7 từng là G-8, nhưng Nga đã bị gạt ra. Giờ là lúc G-7 nên để Nga trở lại", ông Trump lập luận.

Ngày 28/6/2018, phát biểu trước Ủy ban Ngân sách Thượng viện Mỹ, Ngoại trưởng Pompeo đã cho biết ông Trump tin rằng sự tham gia của Nga vào cơ chế G-7 là tất yếu, vì vai trò-vị thế của Nga trong các vấn đề địa chính trị-địa chiến lược toàn cầu.

Việc nhà lãnh đạo tối cao của nước Mỹ khẳng định Nga quay lại cơ chế G-7 là tất yếu và tìm kiếm thoả hiệp với Moscow để hiện thực hoá điều này, cho thấy vấn đề đã trở nên rất quan trọng.

Theo giới phân tích, tính toán được-mất của các bên khi Nga quay lại G-7 sẽ cho thấy nhận định của Tổng thống Trump là rất thực tế, chứ không phải là lời kêu gọi suông hay món quà vô giá trị ông chủ Nhà Trắng sắp tặng ông chủ Điện Kremlin.

Nga trở lại G-7 sẽ giúp chia sẻ gánh nặng cho Mỹ và đồng minh

Từ khi Nga bị gạt ra khỏi G-7, Moscow đã có bước tiến dài trong giải quyết những vấn đề mà G-7 nêu ra nhưng lại không thể giải quyết, nhất là trong cuộc chiến chống chủ nghĩa khủng bố quốc tế. Đây là điều rất cần cho Mỹ.

Khi Nga trở lại G-7 sẽ giúp cho việc phối kết hợp trong giải quyết vấn đề toàn cầu giữa Nga với Mỹ và các nước phương Tây sẽ dễ dàng hơn, điều đó giúp cho hành động của G-7 sẽ hiệu quả hơn, tiếng nói của G-7 sẽ có sức nặng hơn.

Thêm nữa, việc Nga trở lại G-7 sẽ giúp cho cơ chế này chưa thể nhạt nhoà trước G-20, qua đó đảm bảo những yếu tố cần thiết giúp giữ vững vị thế thống soái của Mỹ, trong đó tối quan trọng là vai trò của đồng USD.

Thay gi khi Anh neu dieu kien de Nga tro lai G-7?
G-7 sau khi mất Nga chỉ còn như gánh xiếc bay

Bởi Nga đang kết hợp với Trung Quốc và Ả-rập Saudi tìm cách gạt sự độc tôn của USD trong nền tài chính toàn cầu, bắt đầu bằng giảm vai trò của USD trên thị trường dầu mỏ và thị trường tài chính thứ cấp. Nga ở trong G-7 thì vấn đề sẽ khác.

Có thể thấy, việc mở rộng quy mô hay chiến lược hợp tác với các đối tác có đủ tầm và khả năng giải quyết các vấn đề toàn cầu đã trở thành yêu cầu tất yếu đối với G-7, mà Nga đang nổi lên là thực thể quan trọng và phù hợp nhất.

Hiện nay bất ổn đã trở thành một xu thế trong quá trình vận động của trật tự thế giới và phát triển của lịch sử nhân loại, và Nga đang là thực thể có vai trò và tác động mạnh mẽ nhất với cả xu thế vận động và giải quyết bất ổn trên thế giới.

Riêng với Mỹ, việc kéo Nga vào tái lập G-8 sẽ giúp Mỹ tránh được việc bị các đồng minh "đâm sau lưng", bởi đã có sự lệch pha giữa Mỹ và đồng minh trong việc trừng phạt Nga cũng như phá rào trừng phạt để khai thác lợi ích từ xứ sở bạch dương.

Rõ ràng, khi đặt Nga ở "bên kia chiến tuyến", Mỹ gặp nhiều bất lợi trong việc kiểm soát đồng minh tuân thủ trừng phạt Nga. Vì vậy, mời Nga tham gia trở lại G-7, tái lập G-8 là "nhất cử lưỡng tiện" với Washington.

Tóm lại, dù còn lệch pha, song nếu muốn giải quyết vấn đề toàn cầu thì G-7 phải cần tới "yếu tố Nga", từ đó đảm bảo vị thế thống soái cho Mỹ. Mặt khác, khát vọng "làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại" khiến việc tái lập G-8 rất cần với chính quyền Trump.

Cần Nga như vậy nhưng tại sao việc Nga tái gia nhập G-7 lại bị phản đối?

Theo giới phân tích, có 2 nguyên nhân dẫn đến việc Nga tái gia nhập G-7 và tái hợp G-8 bị phản đối, bao gồm mâu thuẫn nội bộ giữa các thành viên G-7 và thái độ của Nga trước lời kêu gọi của Tổng thống Trump.

Thứ nhất, mâu thuẫn trong nội bộ G-7. Đề xuất của ông Trump bị cho là chỉ nhằm nhắm đánh lạc hướng đồng minh về tranh chấp thương mại gây ra bởi chính sách bảo hộ mậu dịch của vị tổng thống doanh nhân.

Thay gi khi Anh neu dieu kien de Nga tro lai G-7?
Trừng phạt Nga vì sự kiện Crimea đã khiến G-7 gặp khó

Người phát ngôn của Thủ tướng Anh thì yêu cầu Moscow phải trả lời các câu hỏi về vụ "đầu độc" nhà lãnh đạo đối lập Alexei Navalny hiện tại, cũng như vụ đầu độc hai cha con cựu điệp viên nhị trùng Sergei Skripal hồi tháng 3/2018.

Ngoại trưởng Đức thì nêu vấn đề khủng hoảng Ukraine, trong đó yêu cầu việc Nga tuân thủ Thỏa thuận hòa bình Minsk về vấn đề Donbass phải gắn liền với giải quyết vấn đề Crimea

Từ năm 1973 với sự ra đời G-5, rồi năm 1975 với sự ra đời G-6 tới năm 1976 với sự ra đời G-7, chức năng của tổ chức này luôn là tạo điều kiện để chia sẻ các sáng kiến ​​kinh tế vĩ mô, đưa ra chiến lược bảo vệ, định hướng và dẫn dắt kinh tế toàn cầu.

Dù Hội nghị Thượng đỉnh giữa các nguyên thủ quốc gia, những người đứng đầu chính phủ hay hội nghị cấp bộ trưởng hay thứ trưởng, thì chủ để bàn luận của G-7 luôn chỉ hạn chế trong phạm vi kinh tế.

Do vậy, lồng ghép các vấn đề chính trị để ngăn cản vị tổng thống doanh nhân mời gọi Nga tham gia G-7 chỉ là gượng ép, nguyên nhân chính vẫn là mâu thuẫn trong nội bộ G-7, mà việc xuất hiện Nga sẽ giúp cho Mỹ chiếm ưu thế lớn hơn.

Thứ hai, thái độ của Nga trước lời kêu gọi của Tổng thống Trump. Nga không hào hứng với việc được mời trở lại G-7, tái lập G-8, khiến cho các đối thủ mất hứng khi biết trước không thể ép Moscow theo quỹ đạo của họ.

Nếu như G-7 chỉ bàn thảo trong phạm vi kinh tế thì khi G-8 ra đời, vấn đề chính trị lại trở thành nội dung bàn thảo chính giữa các thành viên G-7 truyền thống với Nga, nhất là dưới thời Tổng thống Putin.

Khi cuộc khủng hoảng Ukraine diễn ra, Mỹ-phương Tây ngay lập tức cấm vận Nga, tư cách của Nga trong G-7 bị đình chỉ, G-8 giải tán, cho thấy việc dùng chiêu trò kinh tế hóa chính trị đề ép Nga đã lộ rõ.

Đặc biệt, khi vắng Nga, G-7 bị xem chỉ còn là "gánh xiếc bay" và đối diện với nguy cơ kết thúc sứ mệnh lịch sử, thì Moscow đã tìm kiếm cơ chế khác để phát huy vai trò và nâng vị thế của nước Nga trên trường quốc tế.

Thay gi khi Anh neu dieu kien de Nga tro lai G-7?
Tổng thống Putin cám ơn Tổng thống Trump nhưng Nga thì chưa muốn trở lại G-7

Điều đó được thể hiện rõ qua những thông điệp từ Điện Kremlin đến Chính phủ Nga và cả Nghị viện Nga, mỗi khi để cập việc Nga quay lại G-7. Tất cả các nhánh quyền lực Nga đều cho biết không tìm cách để Nga có chỗ trong G-7.

"Tổng thống Putin chưa bao giờ đưa ra bất kỳ sáng kiến, đề xuất hay hành động nào để Nga tham gia trở lại G-7 và cũng chưa bao giờ đề xướng bất kỳ hình thức tái lập nào", Thư ký báo chí của tổng thống Nga Dmitri Deskov cho biết, theo Sputnik.

Chủ tịch Hồi đồng Liên bang Nga Valentina Matviyenko cũng khẳng định: "Chúng tôi chưa bao giờ đưa ra đề xuất về việc quay lại nhóm này, cũng như chúng tôi tham gia vào các nhóm khác".

Khi Moscow tỏ ra bất cần như vậy thì nêu điều kiện hay phản đối việc Nga trở lại G-7 để tái lập G-8 gần như vô nghĩa. Do vậy, Berlin hay London phản đối lời kêu gọi của Tổng thồng Trump thực ra chỉ vì quyền lợi của họ với Mỹ mà thôi.

Ngọc Việt

Thứ Bảy, 05/09/2020 07:01

Sự Kiện