Thổ Nhĩ Kỳ cứng họng, Mỹ sợ vạ lây

(Quan hệ quốc tế) - Nga công bố bằng chứng Thổ Nhĩ Kỳ mua dầu bất hợp pháp của IS, trong khi Mỹ có biểu hiện “xa lánh” dù mạnh miệng tuyên bố ủng hộ Ankara.

Cách Nga đưa bằng chứng

Đáp trả lời thách thức của ông Erdogan về bằng chứng, ngày 2/12, Bộ Quốc phòng Nga cho biết họ đã có bằng chứng cho thấy Tổng thống Erdogan và gia đình đang hưởng lợi từ việc buôn bán bất hợp pháp dầu lửa từ vùng lãnh thổ do IS kiểm soát ở Syria và Iraq.

Thứ trưởng Quốc phòng Nga Anatoly Antonov và các đồng sự đã cho các tùy viên quân sự nước ngoài đóng tại Moskva xem những hình ảnh vệ tinh cho thấy IS đang vận chuyển dầu tới Thổ Nhĩ Kỳ.

Tho Nhi Ky cung hong, My so va lay
Hình ảnh vệ tinh do Nga cung cấp cho thấy các xe chở dầu tập trung ở khu vực biên giới giữa Syria với Thổ Nhĩ Kỳ

Theo các quan chức quốc phòng Nga, các hình ảnh này cho thấy những đoàn xe bồn chở dầu đỗ tại các kho chứa do IS kiểm soát ở Syria và Iraq, và sau đó di chuyển qua biên giới vào nước láng giềng Thổ Nhĩ Kỳ. Các quan chức không nêu rõ họ có bằng chứng trực tiếp nào về sự liên quan của ông Erdogan và gia đình.

Thứ trưởng Antonov nói: “Thổ Nhĩ Kỳ là khách hàng chính mua dầu ăn trộm của những chủ sở hữu hợp pháp là Syria và Iraq. Theo thông tin chúng tôi có được, lãnh đạo chính trị cấp cao nước này - Tổng thống Erdogan và gia đình - có liên quan tới công việc kinh doanh phạm pháp”.

Quan chức Nga nói thêm: “Có thể tôi nói hơi thẳng, song người ta chỉ có thể giao quyền giám sát công việc kinh doanh trộm cắp này cho những người thân tín nhất của mình. Ở phương Tây, không có ai đặt câu hỏi về việc con trai Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ đứng đầu một trong những công ty năng lượng lớn nhất, hay con rể Tổng thống vừa được bổ nhiệm làm Bộ trưởng Năng lượng. Quả là một doanh nghiệp gia đình tuyệt vời”.

Tho Nhi Ky cung hong, My so va lay
Tổng thống Thổ Nhĩ Kỳ Erdogan đòi Nga đưa ra bằng chứng

Ông Erdogan đã phản ứng lại rằng không ai có quyền “vu khống” Thổ Nhĩ Kỳ rằng nước này mua dầu lửa từ IS, và rằng ông sẽ từ chức nếu những cáo buộc như vậy được chứng minh là đúng.

Phát biểu trong chuyến thăm Qatar, ông Erdogan nói: “Thổ Nhĩ Kỳ chưa mất đạo đức để mua dầu từ một tổ chức khủng bố… Người nào đưa ra những cáo buộc vu khống như vậy phải chứng minh được điều đó. Nếu họ làm được, tôi sẽ không ở lại ghế tổng thống lấy 1 phút. Nhưng người đưa ra cáo buộc đó cũng phải từ chức nếu họ không chứng minh được”. Tuy nhiên, ông cũng nói rằng ông không muốn quan hệ với Moskva tiếp tục xấu đi.

Mỹ sợ vạ lây

Mỹ gần như ngay lập tức lên tiếng bênh vực Thổ Nhĩ Kỳ. Bộ Ngoại giao Mỹ đã bác bỏ giả thuyết cho rằng Chính phủ Thổ Nhĩ Kỳ bắt tay với các chiến binh Hồi giáo buôn lậu dầu mỏ. Phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Mark Toner nói: “Chúng tôi hoàn toàn không thấy bằng chứng nào củng cố cho cáo buộc như vậy”.

Tuy nhiên, giới phân tích lại đánh giá khác khi cho rằng Mỹ có biểu hiện “xa lánh” vì không muốn bị vạ lây bởi Thổ Nhĩ Kỳ. Biểu hiện rõ nhất là trong cuộc gặp mới đây giữa Tổng thống Mỹ Barack Obama với người đồng cấp Thổ Nhĩ Kỳ Tayyip Erdogan trong khuôn khổ Hội nghị Liên hợp quốc về Biến đổi khí hậu (COP 21) diễn ra tại Paris.

Ông Obama vừa ủng hộ hành động của Ankara nhằm bảo vệ không phận Thổ Nhĩ Kỳ, nhưng cũng đồng thời kêu gọi Tổng thống Erdogan giảm căng thẳng trong quan hệ với Nga. Giới phân tích cho rằng, Mỹ không muốn phải đối mặt với rủi ro bởi chính sách mạo hiểm của Tổng thống Erdogan.

Tho Nhi Ky cung hong, My so va lay
Hệ thống phòng không Patriot được Mỹ triển khai tại Thổ Nhĩ Kỳ

Trong cuộc gặp ngày 1/12, ông Obama tuyên bố rằng Mỹ tôn trọng quyền của Thổ Nhĩ Kỳ trong việc bảo vệ không phận của mình. Tuy nhiên, Ankara và Moskva cần “tìm con đường ngoại giao để giải quyết các vấn đề đang tồn tại”.

Tổng thống Obama cũng nhận định rằng những xích mích giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Nga đang làm ảnh hưởng đến trọng tâm chính trong cuộc chiến với một kẻ thù chung, đó là IS. Ông Obama nói: “Tất cả chúng ta đang có một kẻ thù chung - đó là IS, và chúng ta cần biết rằng tất cả phải tập trung vào mối đe dọa này”.

Theo giới phân tích, tuyên bố trên của Tổng thống Obama có thể được xem là nỗ lực nhằm “hòa giải” những căng thẳng giữa Thổ Nhĩ Kỳ và Nga, cho dù chính Mỹ cũng có rất nhiều vấn đề với Nga.

Báo chí Nga dẫn lời các chuyên gia nước này đánh giá Mỹ không muốn uy tín của mình bị ảnh hưởng bởi những chính sách mạo hiểm của ông Erdogan. Ông Obama cần tìm lại sự cân bằng giữa việc ủng hộ Thổ Nhĩ Kỳ với vai trò dẫn dắt Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) và nhận thức rằng xung đột với Nga là không cần thiết.

Thứ Năm, 03/12/2015 14:08

Loading...
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện