Tổng thống Trump trảm quân sư, bị giới quân sự lèo lái?

(Quan hệ quốc tế) - Sự leo thang trong các cuộc chiến khiến cho Trump – người phải đưa ra quyết định cuối cùng - không biết làm thế nào để dừng lại được, The New York Times.

Chính quyền Trump thể hiện vị thế của nước Mỹ bằng uy lực thay vì uy tín

Chỉ trong nửa tháng trời, chính quyền Trump đã khiến cả thế giới đi từ bất ngờ đến ngạc nhiên trước những thay đổi, từ quan điểm chính trị đến kế hoạch hành động, từ xây dựng chính sách đến lựa chọn giải pháp.

Cả dư luận và giới phân tích đều không thể nhận ra một vị tổng thống doanh nhân vốn chọn “làm cho nước Mỹ vĩ đại trở lại” chỉ bằng gia tăng lợi ích Mỹ.

Tổng thống Trump vội vã quyết định cho “Tomahawk Mỹ bay vào Syria”, nhằm trừng phạt chính quyền Assad về vụ tấn công bằng vũ khí hoá học tại Idlib mà Washington mặc định Damascus là thủ phạm, cho thấy chính quyền Trump đã chọn hành động vì đạo lý mà quên pháp lý.

Hành động đó có tốt hay không thì chưa biết, nhưng quyết định đó có sai sót thì quá rõ ràng.

Lầu Năm Góc nhanh chóng cho kéo hàng không mẫu hạm về phía bán đảo Triều Tiên, nhằm răn đe Bình Nhưỡng với những hành động thể hiện sự ương ngạnh trong vấn đề kỹ thuật hạt nhân và tên lửa đạn đạo khi liên tục cho phóng thử tên lửa, cho thấy chính quyền Trump đã chọn thể hiện uy lực thay cho uy tín trong ngoại giao nước lớn.

Tong thong Trump tram quan su, bi gioi quan su leo lai?
Tổng thống Donald Trump và Tướng H.R. McMaster, Cố vấn An ninh Quốc gia Mỹ 

Với “sự kiện Idlib”, Trump đã phớt lờ đề xuất của Putin tiến hành điều tra cho rõ trắng đen trước khi ra quyết định, điều đó không những khiến cho Washington đã bỏ lỡ cơ hội có thể đường hoàng bước vào ván cờ Syria – điều mà chính quyền Obama đã thất bại – bên cạnh đó còn đưa các đồng minh vào thế khó xử.

Washington thì tiến thoái lưỡng nan sau hành động đó.

Với việc cho “Tomahawk hướng về xứ Bắc Hàn”, Trump đã từ chối việc kết nối trực tiếp với Bình Nhưỡng, khiến cho Bắc Kinh thành ngư ông đắc lợi, từ đó có thể làm đổi hướng những quả tên lửa Tomahawk Mỹ bằng những đổi trao từ Trung Nam Hải.

Lỡ cơ hội, Washington luôn được ít hơn khi kết nối trực tiếp với Bình Nhưỡng, mà có thể đưa Bắc Kinh vào thế bị động.

Hiện nay, từ quan điểm, chính sách đến chiến lược, hành động trong hoạt động đối ngoại của Washington đều được xem là dựa trên sức mạnh Mỹ. Trump đã quay ngoắt 180 độ so với những gì đã thể hiện trong quá trình tranh cử đến trước khi “sự kiện Idlib” xảy ra.

Dư luận đặt cầu hỏi, điều gì, lý do gì, tác nhân nào khiến cho vị tổng thống doanh nhân thay đổi nhanh như vậy?

“Trong tuần trước, hai điều đã xảy ra khiến Trump trở nên không còn khác biệt so với những người tiền nhiệm. Vào thứ Tư, Steve Bannon, nhà chiến lược và nhà tư tưởng đặc biệt của tổng thống, bị cắt giảm quyền lực, khi bi đưa ra khỏi Hội đồng An ninh Quốc gia. Và hôm thứ Năm, tổng thống cho bắn tên lửa hành trình vào Syria”, The New York Times ngày 8/4 bình luận.

Theo tờ báo Mỹ, việc hạ bệ Steve Bannon làm cho chính sách đối ngoại của Trump có thể mất đi một số đặc thù của “một nước Mỹ đầy hứa ​​hẹn" của Trump. Nó đã được xác nhận bằng vụ đánh bom vào Syria.

Đây là cơ hội cho những cộng sự khác của Trump thể hiện ảnh hưởng và các cuộc tấn công quân sự sẽ lại được phát động như dưới thời Clinton, Reagan hay Bush.

Viễn cảnh đó hoàn toàn có thể xảy ra khi: “Các chính trị gia của cả hai đảng – nhất là những người có quan điểm diều hâu – đã ủng hộ hành động của Trump, giới truyền thông đã bình luận vấn đề như một tấm nhìn mới của Trump, còn giới phân tích thì nóng lên khi nước Mỹ đã trở lại với chính những gì mà Trump từng lên tiếng phê phán”, The New York Times phân tích.

Vậy là cuộc cách mạng tư tưởng trong chính sách đối ngoại của Mỹ đã bị hủy bỏ? Theo The New York Times, ở một nghĩa nào đó, là đúng.

Nếu ai mong đợi Trump thực sự điều hành như một nhà quản trị thì sẽ thất vọng, Washington sẽ sử dụng vũ lực để trấn áp mọi mối đe dọa với nước Mỹ và việc “Tomahawk Mỹ bay vào Syria” đã chứng minh cho nhận định đó.

Tong thong Trump tram quan su, bi gioi quan su leo lai?
Cho Tomahawk Mỹ bay vào Syria chưa biết có tốt hay không, nhưng không thể được xem là hành động đúng của Trump

Tuy nhiên, những thay đổi của Trump chỉ mang tính nửa vời, không giúp ông ta có thể giống với những người tiền nhiệm. Các tổng thống Mỹ tiền nhiệm đã tách biệt chiến tranh với các vấn đề khác trong chính sách đối ngoại, còn với Trump thì chiến tranh dường như được xem là nền tảng của chiến lược đối ngoại, theo The New York Times.

Vì vậy, Trump sử dụng uy lực nhưng không thể mang lại uy tín cho nước Mỹ. Tại sao vậy? 

Trump đã đánh mất mình và đang bị 'dắt mũi'?

“Chính quyền Trump không có nhiều chuyên gia về chính sách đối ngoại trong số các quan chức dân sự của mình. Rex Tillerson theo phong cách thực tế, Nikki Haley theo phong cách đạo đức, nhưng không ai tạo ra dấu ấn đáng kể. Mike Pence không có trải nghiệm như Dick Cheney hay Joe Biden. Khi Bannon bị sa thải đã tạo ra sự thay đổi sâu sắc”, theo The New York Times.

Hiện nay, đóng vai trò quan trọng nhất trong việc hoạch định chính sách đối ngoại của chính quyền Trump là những vị tướng quân đội – đặc biệt là James Mattis và H. R. McMaster.

Họ chỉ là những quân nhân chuyên nghiệp, rất mơ hồ trong xây dựng chiến lược đối ngoại, song họ lại ngày càng thể hiện vai trò đạo diễn trong hoạt động đối ngoại của Washington.

“Quân nhân chuyên nghiệp đạo diễn hoạt động đối ngoại là điều mới mẻ trong lịch sử nước Mỹ, nó khiến chiến lược đối ngoại sẽ nặng về các giải pháp quân sự, làm ảnh hưởng xấu đến Trump - một vị tổng thống doanh nhân. Chính sách đối ngoại do quân đội hoạch định sẽ ít có tham vọng về ý thức hệ nhưng lại có tính hiếu chiến”, The New York Times bình luận.

Thứ Ba, 18/04/2017 07:54


Báo Đất Việt trên Facebook
.


Sự Kiện