Trung Quốc có thể nuốt cảng Subic: Mỹ có đứng nhìn?

(Quan hệ quốc tế) - Đang có khả năng quân cảng chiến lược Subic tại Biển Đông sẽ rơi vào tay Trung Quốc. Tuy nhiên, Mỹ sẽ không chỉ đứng nhìn...

Các quan chức Philippines, bao gồm Bộ trưởng Quốc phòng Delfin Lorenzana đã đồng loạt lên tiếng về nguy cơ sẽ Trung Quốc sẽ thâu tóm Subic - cảng chiến lược bậc nhất của họ.

Cảng Subic gồm hai bộ phận, cảng thương mại và quân cảng. Hiện tại, phần cảng khai thác thương mại do công ty Hanjin Heavy Industries & Construction Philippines quản lý. Đây là công ty liên doanh giữa Philippines và Hàn Quốc, còn phần diện tích quân cảng không được tập trung đầu tư hiện đại.

Tuy nhiên, công ty này đã tuyên bố vỡ nợ khi họ không thể thanh toán khoản nợ 400 triệu USD với các ngân hàng Philippines. Ngoài ra, họ cũng đang nợ khoảng 900 triệu USD với các ngân hàng Hàn Quốc. Đây là vụ vỡ nợ lớn nhất trong lịch sử nước này.

Việc vỡ nợ của công ty liên doanh này đã khiến chính phủ Philippines phải tìm kiếm các nhà đầu tư sẵn sàng tiếp quản các hoạt động của cảng này, cũng như các nhà máy đóng tàu và hàng nghìn công nhân tại đây.

Trung Quoc co the nuot cang Subic: My co dung nhin?
Cảng Subic tiêu điều trong hoàn cảnh công ty chủ quản vỡ nợ

Tuy nhiên, hiện chỉ có hai tập đoàn của Trung Quốc bày tỏ sự quan tâm đến việc tiếp quản liên doanh này, bao gồm tất cả các khoản nợ của nó. Song động thái này từ các doanh nghiệp Trung Quốc đẩy Philippines vào tình thế rất khó khăn.

Bộ trưởng Quốc phòng Lorenzana cho biết gần đây đã trực tiếp gặp Tổng thống Rodrigo Duterte để đề nghị cho phép hải quân nước này mua lại công ty liên doanh vừa vỡ nợ.

"Tại sao không thể để hải quân Philippines tiếp quản và xây dựng các căn cứ tại đó. Chúng ta có thể tự đóng, trang bị các tàu cho hải quân. Và ngoài ra, chúng ta có thể tìm kiếm các sự trợ giúp từ Nhật Bản, Úc, Mỹ hoặc Hàn Quốc... Có rất nhiều khả năng tốt đẹp, nhưng không bao gồm danh sách đến từ Trung Quốc" - ông Lorenzana cho biết.

Cảng Subic từng là căn cứ hải quân lớn nhất của Mỹ ở khu vực những năm 90 thế kỷ trước. Sau đó, các căn cứ này bị đóng cửa và Philippines chuyển vùng cảng này trở thành một đặc khu kinh tế.

Hiện tại, các tàu chiến của Mỹ vẫn đang qua lại khu vực này một cách thường xuyên. Năm 2015, thậm chí đã có những ý kiến cho rằng Washington và Manila đã tiến rất gần đến thỏa thuận tái thiết lập căn cứ quân đội Mỹ.

Tuy nhiên sau khi Tổng thống Duterte lên nắm quyền, mọi kế hoạch đã bị thay đổi toàn bộ. Ông Duterte được cho là người có quan điểm thân thiết với chính quyền Bắc Kinh hơn.

Trung Quoc co the nuot cang Subic: My co dung nhin?
Tàu sân bay của Mỹ cập cảng Subic

Tổng thống này theo đuổi chiến lược "xây dựng, xây dựng, đại xây dựng" áp dụng với cơ sở hạ tầng của quốc gia này. Bản thân ông Duterte đã có những thỏa thuận hợp tác với Bắc Kinh mà tổng giá trị khoản vay và tài trợ lên tới 24 tỷ USD từ năm 2016.

Tuy nhiên, các khoản giải ngân của Trung Quốc vẫn được cho là nhỏ giọt và kế hoạch đại công trường của ông Duterte vẫn đang dậm chân tại chỗ. Song tháng 11/2018, Philippines vẫn tiến hành hàng loạt những hoạt động thân thiết với Trung Quốc nhằm tìm kiếm các cơ hội đầu tư, giải ngân mới mẻ hơn.

Thực chất, chính sách thân thiết với Trung Quốc này của ông Duterte không được lòng quan chức Manila, đặc biệt là các tướng lĩnh quân sự. Họ lo ngại Bắc Kinh sử dụng sức mạnh kinh tế của mình làm bàn đạp thao túng Manila và tìm kiếm các cơ hội xâm phạm chủ quyền biển đảo của quốc gia này.

Do đó, việc Trung Quốc có khả năng thâu tóm Subic sẽ càng khiến cho mâu thuẫn của giới chức Philippines với Tổng thống Duterte sâu sắc hơn. Thậm chí, những lo ngại về việc ông Duterte sẽ có những tác động nhằm giúp các tập đoàn Bắc Kinh thuận lợi trong việc thâu tóm cảng Subic.

Tuy nhiên, hiện tại, Mỹ đang thực hiện hàng loạt biện pháp nhằm gia tăng hiện diện quân sự ở Biển Đông để kìm chế Trung Quốc. Việc "viên ngọc quý" Subic đứng trước nguy cơ bị Bắc Kinh kiểm soát sẽ khiến Washington không thể ngồi yên.

Nếu khéo léo tận dụng, Philippines có thể tìm kiếm các nguồn lợi đầu tư từ nguồn tiền của Mỹ, thay vì phải kêu gọi ở Trung Quốc. Trong ván bài này, dường như, Philippines đang nắm quyền chủ động.

Đỗ Tú

Thứ Tư, 30/01/2019 08:02

Sự Kiện