Trung Quốc giật mình lo Philippines đổi ý

(Quan hệ quốc tế) - Trước ông Duterte, các Tổng thống Philippines cũng từng rầm rộ thăm Trung Quốc nhưng lại thay đổi thái độ sau khi có được các thỏa thuận hàng tỷ USD.

Bài học lịch sử

Dư luận Trung Quốc nhận định chuyến thăm của Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte tới nước này hồi tháng 10/2016 là hành động “phá băng”, qua đó hai bên đều được lợi. Philippines có được khoản tiền lớn hàng chục tỷ USD, còn Trung Quốc tạo bước đột phá trong vòng vây của Mỹ.

Ông Duterte đã được các nhà lãnh đạo hàng đầu Trung Quốc như Chủ tịch nước Tập Cận Bình, Thủ tướng Lý Khắc Cường, Ủy viên trưởng Ủy ban Thường vụ Nhân đại (Đại hội Đại biểu Nhân dân toàn quốc- Quốc hội) Trương Đức Giang và Phó Thủ tướng thường trực Trương Cao Lệ đón tiếp mà theo như dư luận Trung Quốc là “trọng thị thái quá”.

Trung Quoc giat minh lo Philippines doi y
Tổng thống Philippines (trái) và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tại Bắc Kinh ngày 20/10/2016

Hai bên đã ký kết 13 thỏa thuận hợp tác với tổng trị giá 13,5 tỷ USD. Trung Quốc xóa bỏ cảnh báo du lịch nhằm vào Philippines, khôi phục nhập khẩu hoa quả của Philippines…

Các chuyên gia Trung Quốc cho rằng việc cải thiện quan hệ với Philippines có ý nghĩa thiết thực khi trong năm 2017, Philippines giữ chức Chủ tịch luân phiên ASEAN.

Tuy nhiên, báo chí Trung Quốc đã sử dụng từ “đáng tiếc” để nói về việc ông Duterte sau khi về nước đã giải thích rõ tuyên bố “chia tay với Mỹ” do chính ông đưa ra tại Bắc Kinh chỉ bó hẹp trong lĩnh vực ngoại giao, tức Philippines không còn đi theo sau Mỹ, chứ không có nghĩa cắt đứt quan hệ với Mỹ.

Giới chuyên gia Trung Quốc cho rằng không nên lạc quan thái quá vào mối quan hệ với Philippines hiện nay bởi đã có những bài học lịch sử chứng minh.

Theo báo chí Trung Quốc, chỉ 5 năm trước, cựu Tổng thống Philippines Aquino III rầm rộ thăm Trung Quốc, cũng có được thỏa luận lớn, nhưng sau đó quan hệ giữa hai nước không được như Trung Quốc kỳ vọng.

Năm 2011 ông Aquino dẫn đầu đoàn đại biểu khổng lồ với 200 người, trong đó gồm 13 quan chức chính phủ, thăm Trung Quốc. Theo báo chí Trung Quốc, ông Aquino còn đến tận quê mẹ là Phúc Kiến để tìm cội nguồn, làm nổi bật huyết thống người Hoa của mình.

Nhưng sau khi có được thỏa thuận hợp tác trị giá 7 tỷ USD đem về nước, ông Aquino đã lập tức tuyên bố tăng cường bố trí sức mạnh quân sự tại Biển Đông.

Một năm sau, các tàu của Philippines không ngần ngại đối đầu tàu cảnh sát biển Trung Quốc tại vùng biển bãi cạn Scarborough. Năm 2013, Philippines đã kiện Trung Quốc lên Tòa Trọng tài có trụ sở tại La Hay (Hà Lan).

Trung Quoc giat minh lo Philippines doi y
HÌnh ảnh Bãi cạn Scarborough chụp từ vệ tinh

Trước Aquino III, nữ Tổng thống Gloria Arroyo được nhìn nhận là nhà lãnh đạo Philippines hữu hảo nhất với Trung Quốc.

Trong khoảng thời gian từ năm 2001-2009, Gloria Arroyo đã thăm Trung Quốc tổng cộng 15 lần. Trong nhiệm của Tổng thống Gloria Arroyo, Philippines và Trung Quốc đã ký kết 65 thỏa thuận song phương, nhận thức chung giữa Trung Quốc và Philippines về thông qua đàm phán song phương giải quyết tranh chấp Biển Đông.

Nhưng sau đó, bê bối tham nhũng tại Philippines đã khiến “dự án hợp tác” giữa Philippines với Trung Quốc về Biển Đông gặp phải “tai nạn”.

Từ đó có thể thấy quan hệ Trung Quốc-Philippines vừa chịu ảnh hưởng bởi tình hình chính trị của Philippines, cũng chịu tác động bởi môi trường quốc tế, hoàn toàn không có nghĩa chỉ một chuyến thăm Trung Quốc và những thỏa thuận hợp tác có giá trị hàng chục tỷ USD là có thể cải thiện triệt để.

Trung Quốc bi quan

Giới phân tích Trung Quốc cho rằng hành động và phát ngôn “xa Mỹ thân Trung Quốc” của Tổng thống Philippines Duterte cần phải thông qua hiện tượng để xem bản chất.

Những năm gần đây, phát triển kinh tế của Philippines tuy nhanh nhưng đang gặp phải nút thắt thiếu vốn. GDP bình quân đầu người của Philippines đạt 2.800 USD/năm, nhưng vẫn đứng ở vị trí ngoài vòng 100 nước đứng đầu thế giới.

Các chuyên gia Trung Quốc cho rằng chấn hưng kinh tế và cải thiện cơ sở hạ tầng là điểm mấu chốt sau khi ông Duterte lên nắm quyền.

Các nước Mỹ và Nhật Bản mặc dù “chống lưng” cho Philippines trong vấn đề Biển Đông, sẵn sàng cung cấp viện trợ quân sự, nhưng trên phương diện kinh tế lại không thể giúp gì được Philippines.

Giới chuyên gia Trung Quốc đặc biệt nhấn mạnh việc Mỹ phê phán biện pháp mạnh tay chống tội phạm ma túy của Tổng thống Duterte là vi phạm nhân quyền.

Thứ Hai, 09/01/2017 13:21


Báo Đất Việt trên Facebook
.
VOC


Sự Kiện