Anh hoãn dự án hạt nhân Trung Quốc: Truyền thông bóc mẽ

(Tin tức 24h) - Truyền thông Anh, Pháp chỉ ra những lo ngại của chính phủ Anh khi đối tác Trung Quốc tham gia dự án điện hạt nhân.

Chính phủ của tân Thủ tướng Anh Theresa May quyết định dừng phê chuẩn và sẽ tiếp tục "nghiên cứu" thêm về dự án xây nhà máy điện hạt nhân  có tổng chi phí 24 tỷ USD cho tới khi ra công bố chính thức vào đầu mùa thu năm nay.

Dự án xây dựng hai lò phản ứng hạt nhân nói trên có đối tác chính là Tập đoàn Năng lượng Pháp EDF và đầu tư từ Tập đoàn Điện hạt nhân Trung Quốc (CGN).

Báo chí Pháp đều dẫn những ngôn từ kiểu sững sờ, bất ngờ... để mô tả hoàn cảnh của ban lãnh đạo EDF ngày 29/7. Thật sự là họ vừa bỏ phiếu thông qua việc tham gia tiến hành dự án ở miền tây nam nước Anh mới một ngày trước đó.

Anh hoan du an hat nhan Trung Quoc: Truyen thong boc me
Một máy xúc làm việc ở gần khu vực dự kiến sẽ triển khai xây dựng nhà máy điện hạt nhân Hinkley Point C ở Somerset nếu được thông qua. Ảnh: PA

Truyền thông lý giải, tân chính quyền, tân chính sách. Dù vậy, giới quan sát không khỏi đặt câu hỏi về chính sách năng lượng của chính quyền mới ở London. Nếu họ cho rằng chiến lược năng lượng sắp tới không cần phụ thuộc nhiều vào điện hạt nhân thì dự án này có thể xếp vào ngăn kéo lần nữa.

Dự án xây dựng nhà máy điện hạt nhân nói trên đã gặp nhiều chỉ trích trong thời gian qua. Nó bị Văn phòng kiểm toán quốc gia của Anh chê là đắt, do đánh giá thấy thị trường giá điện đang trong đà giảm sút và như thế thì tiền ngân sách nước này sẽ phải bảo trợ đảm bảo cho nhà đầu tư EDF không bị lỗ rất cao, dự tính khoảng 35 tỷ euro.

Ngay cả sự tham gia tài chính của phía Trung Quốc thông qua CGN, với sự đảm bảo bằng thỏa thuận tham gia tài chính nhân chuyến thăm của ông Tập tại London vào năm ngoái cũng là lý do khiến dự án bị đình trệ.

Thậm chí, có dư luận cho rằng phía chính quyền bà May “câu giờ” bất ngờ vì chánh văn phòng của thủ tướng là ông Nick Timothy đã không ít lần thể hiện thái độ chống lại sự hiện diện của Trung Quốc trong lĩnh vực hạt nhân ở Anh.

Tháng 10 năm ngoái, trên trang ConservativeHome chuyên về các ý kiến của bên Đảng Bảo thủ Anh, ông Nick Timothy đã viết về dự án nhà máy điện hạt nhân Hinkley Point như sau: “Các chuyên gia an ninh, theo ý kiến nhiều người ở cả trong và ngoài chính phủ (Anh), đều lo ngại rằng Trung Quốc có thể lợi dụng vai trò của họ để tạo ra những lỗ hổng trong hệ thống máy tính, từ đó sẽ cho phép họ có thể đánh sập việc sản xuất năng lượng của Anh bất cứ lúc nào nếu muốn”.

Việc EDF gọi đầu tư từ Trung Quốc cũng bị chỉ trích dù tình thế buộc phải như vậy, do các ông chủ giàu có ở vùng Vịnh không mặn mà đầu tư vào điện hạt nhân.

Đổi chác cho thương vụ này (phía Trung Quốc bỏ tiền cho 1/3 tổng đầu tư dự án Hinkley Point), CGN có được lời hứa của EDF hỗ trợ xây dựng lò phản ứng thế hệ ba Hualong do Trung Quốc phát triển và lò này sẽ được đặt tại Bradwell ở miền đông nam nước Anh, trên mảnh đất mà chi nhánh EDF Energy đang kinh doanh tại Anh.

Đây là cách các tập đoàn nhà nước Trung Quốc muốn đặt dấu ấn công nghệ hạng nặng của mình lên châu Âu. Theo mức đầu tư của dự án, “phần hùn” của Trung Quốc vào khoảng 10 tỷ euro.

Bà Veronique Billon, Phó Trưởng ban công nghiệp của báo Les Échos chuyên về kinh tế của Pháp bình luận: “Với kiểu này thì không còn là chuyện chuyển giao công nghệ sang Trung Quốc để đổi lấy tiền nữa, mà là nhận tiền để đưa công nghệ Trung Quốc vào châu Âu".

Nếu dự án khép lại thì tập đoàn điện lực của Pháp sẽ mất khoảng 3 tỷ euro cho nghiên cứu tiền khả thi mấy năm qua. Và vụ việc có thể dẫn đến những hệ quả chính trị.

Cũng bàn đến nguyên nhân chính phủ Anh "lắc đầu ở phút 89" với dự án điện hạt nhân Hinkley Point C, truyền thông Anh lưu ý đến sự tham gia với vai trò đáng kể của phía Trung Quốc trong dự án quan trọng này.

Mặc dù dự án Hinkley Point C do đối tác chính nắm vai trò chỉ đạo là tập đoàn EDF của Pháp, nhưng Trung Quốc lại là đối tác hỗ trợ tài chính quan trọng. Tập đoàn điện nguyên tử Trung Quốc chiếm 33% cổ phần trong dự án này.

Và rõ ràng, bà Theresa May, trong cương vị tân thủ tướng Anh, có thể có những ngờ vực nhất định về sự tham gia của đối tác Trung Quốc trong dự án trọng điểm của Anh.

Bên cạnh đó, chính phủ của bà Theresa May cũng muốn có thêm thời gian cân nhắc về dự án rất tốn kém. Họ cũng muốn thương thuyết lại về vấn đề chi phí bởi dự án nếu được phê chuẩn sẽ ngốn một lượng khổng lồ tiền thuế của dân.

Thứ Hai, 01/08/2016 07:12

Sự Kiện