Trung Quốc phản đòn Mỹ

(Tin tức 24h) - Trung Quốc đang chống lại các lệnh trừng phạt của Mỹ bằng các quy tắc mới, qua đó bảo vệ các công ty nước này khỏi các luật nước ngoài "phi lý".    

Trong một tuyên bố hôm 9/1, Bộ Thương mại Trung Quốc đã đưa ra các quy định mới về "chống lại việc áp dụng luật nước ngoài một cách phi lý".

Những thay đổi này cho phép tòa án Trung Quốc trừng phạt các công ty tuân thủ theo những hạn chế như vậy.

Theo ông Bert Hofman, Giám đốc Viện Đông Á tại Đại học Quốc gia Singapore, các pháp nhân bị tổn thương do áp dụng luật pháp nước ngoài có thể đưa ra các thủ tục pháp lý trước tòa và yêu cầu bồi thường thiệt hại. Đồng thời, Chính phủ cũng có thể thực hiện các biện pháp đối phó khác.

Các biện pháp có hiệu lực ngay lập tức này không đề cập trực tiếp đến Mỹ, cho dù Trung Quốc từ lâu đã than phiền về các lệnh trừng phạt và hạn chế thương mại của Mỹ.

Nhưng các chuyên gia pháp lý cho rằng vẫn chưa rõ luật mới sẽ được thực thi như thế nào.

Trung Quoc phan don My
NYSE sẽ loại bỏ niêm yết cổ phiếu China Mobile, China Telecom và China Unicom Hong Kong

"Một điểm vẫn cần được làm rõ là liệu lệnh này nhằm mục đích là nhắm đến các trừng phạt cụ thể đối với Trung Quốc hay các biện pháp trừng phạt nhắm vào nước thứ ba, chẳng hạn như Iran hoặc Nga mà tác động bất lợi lên các công ty Trung Quốc", Nicholas Turner, một luật sư tại Steptoe & Johnson ở Hong Kong, nói với BBC.

"Các công ty có lợi ích kinh doanh đáng kể ở Trung Quốc có thể cần phải hoạt động thận trọng", ông nói.

Ông Turner tin rằng Trung Quốc cũng đang tự bảo vệ mình trước các lệnh trừng phạt trong tương lai mà ông Trump có thể đưa ra trước khi ông rời Nhà Trắng vào cuối tháng này.

"Tôi đang mong đợi nhiều hành động hơn sẽ được thực thi trước ngày 20/1 dựa trên các tuyên bố của Bộ Ngoại giao Mỹ, dù rằng vẫn còn phải xem liệu họ có thể thúc đẩy bất kỳ hành động mới nào kịp lúc hay không", ông nói thêm.

Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp tục nhắm vào các công ty Trung Quốc mà ông cho là mối đe dọa đối với an ninh quốc gia của Mỹ. Các biện pháp bao gồm trừng phạt các công ty cung cấp linh kiện cho các công ty nằm trong danh sách đen.

Ba công ty viễn thông lớn của Trung Quốc niêm yết trên Sở giao dịch chứng khoán New York (NYSE) được cho là sẽ chứng kiến cổ phiếu của họ bị hủy niêm yết dựa trên những cáo buộc có quan hệ với quân đội nước họ.

NYSE sẽ loại bỏ China Mobile, China Telecom và China Unicom Hong Kong, dựa trên lệnh hành pháp được ông Trump ký vào tháng 11.

Vụ hủy niêm yết diễn ra sau một loạt các hành động chống lại các công ty Trung Quốc trong những tháng gần đây gồm TikTok, Huawei và nhà sản xuất chip Semiconductor Manufacturing International Corporation (SMIC).

Tuần trước, ông Trump đã ký một sắc lệnh cấm việc giao dịch với 8 ứng dụng của Trung Quốc, gồm cả nền tảng thanh toán phổ biến Alipay, cũng như WeChat Pay.

Tổng thống Mỹ tuyên bố các công ty công nghệ này chia sẻ dữ liệu với chính phủ Trung Quốc - những cáo buộc mà các công ty đã phủ nhận.

Trung Quốc đã thắng cuộc chiến thương mại của ông Trump?

Tổng thống Mỹ Donald Trump đã từng có tweet nổi tiếng rằng “chiến tranh thương mại là tốt và dễ dàng thắng lợi” vào năm 2018 khi ông bắt đầu áp thuế đối với khoảng 360 tỷ USD hàng nhập khẩu từ Trung Quốc. Thế nhưng, theo Bloomberg, ông Trump đã sai.

Ngay cả trước khi đại dịch Covid-19 lây nhiễm sang hàng triệu người Mỹ và gây ra cuộc suy thoái kinh tế nặng nề nhất kể từ cuộc Đại suy thoái, Trung Quốc đã phải chịu đựng các biện pháp thuế quan của Trump. Nhưng khi Trung Quốc kiểm soát được bệnh dịch, nhu cầu đối với thiết bị y tế và đồ gia dụng đã tăng thặng dư thương mại với Mỹ bất chấp các khoản thuế.

Dưới thời ông Trump, Mỹ đã mở rộng cuộc chiến với các mức thuế và lệnh trừng phạt chưa từng có đối với các công ty công nghệ. Cách tiếp cận khó khăn hơn và không diễn ra như ông Trump hy vọng, nhưng ông để lại cho người kế nhiệm Joe Biden một bản thiết kế về những gì hiệu quả và những gì không.

Mary Lovely, giáo sư kinh tế tại Đại học Syracuse nhận định: "Trung Quốc quá lớn và quá quan trọng đối với nền kinh tế thế giới để nghĩ rằng có thể cắt nó ra như một con búp bê giấy. Chính quyền Trump đã có một lời cảnh tỉnh".

Năm 2016, ông Trump tuyên bố sẽ rất nhanh chóng bắt đầu đảo ngược thâm hụt thương mại hàng hóa của Mỹ với Trung Quốc. Tuy nhiên, thâm hụt với Trung Quốc đã tăng lên kể từ đó, đạt 287 tỷ USD trong 11 tháng tính đến tháng 11 năm ngoái, theo dữ liệu của Trung Quốc.    

Mức thâm hụt đã giảm so với cùng kỳ năm 2019, do các công ty Mỹ chuyển sang nhập khẩu từ các nước như Việt Nam, nhưng vẫn cao hơn mức chênh lệch 254 tỷ USD vào năm 2016. Một phần là do Bắc Kinh áp thuế trả đũa lên khoảng 110 tỷ USD hàng hóa, giảm nhập khẩu các sản phẩm của Mỹ và những sản phẩm này chỉ bắt đầu phục hồi trong vài tháng cuối năm 2020.

Là một phần của thỏa thuận thương mại giai đoạn một được ký kết cách đây một năm, Bắc Kinh đã đưa ra lời hứa đầy tham vọng sẽ nhập khẩu 172 tỷ USD hàng hóa của Mỹ trong các danh mục cụ thể vào năm 2020, nhưng đến cuối tháng 11/2020, họ mới chỉ mua 51% mục tiêu đó .

Theo Bloomberg, sự thâm hụt dai dẳng cho thấy các công ty phụ thuộc như thế nào vào năng lực sản xuất khổng lồ của Trung Quốc, điều này càng được nhấn mạnh bởi đại dịch. Trung Quốc là quốc gia duy nhất có khả năng tăng sản lượng trên quy mô đủ lớn để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng đối với các mặt hàng như máy tính gia đình và thiết bị y tế.

Tổng thống Trump nhiều lần nói rằng việc Trung Quốc gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) năm 2001 khiến nền kinh tế của nước này cất cánh như một “con tàu tên lửa”, một kết quả mà ông coi là không công bằng. Hóa ra, cuộc chiến thương mại của ông Trump với Trung Quốc đồng thời với một đợt mở rộng xuất khẩu của Trung Quốc. Sau khi thu hẹp trong hai năm liên tiếp vào năm 2015 và 2016, tổng lượng hàng xuất khẩu của Trung Quốc đã tăng mỗi năm sau khi ông Trump nhậm chức, bao gồm cả năm 2019 khi xuất khẩu sang Mỹ giảm so với năm trước.

Đông Nam Á đã thay thế Mỹ trở thành đối tác thương mại lớn thứ hai của Trung Quốc vào năm 2019. Sự chuyển dịch sang châu Á có thể sẽ tiếp tục do các nền kinh tế Đông Nam Á được dự báo sẽ tăng trưởng nhanh hơn các nước phát triển trong thập kỷ tới. Những liên kết thương mại đó sẽ được củng cố hơn nữa nhờ Hiệp ước Đối tác Kinh tế Toàn diện Khu vực được ký kết vào cuối năm ngoái, theo đó 15 nền kinh tế khu vực sẽ dần dần giảm bớt một số thuế quan đối với hàng hóa của nhau.

Tổng thống Trump nói rằng thuế quan sẽ khuyến khích các nhà sản xuất Mỹ chuyển sản xuất về nước và trong một tweet năm 2019 , ông đã "ra lệnh" cho các công ty Mỹ "ngay lập tức bắt đầu tìm kiếm một giải pháp thay thế Trung Quốc". Nhưng có rất ít bằng chứng về bất kỳ sự thay đổi nào như vậy đang diễn ra.

Hơn 3/4 trong số hơn 200 nhà sản xuất Hoa Kỳ tại và xung quanh Thượng Hải được khảo sát vào tháng 9/2020 cho biết họ không có ý định chuyển sản xuất ra khỏi Trung Quốc. Các công ty Mỹ thường xuyên viện dẫn sự tăng trưởng nhanh chóng của thị trường tiêu dùng Trung Quốc kết hợp với khả năng sản xuất mạnh mẽ của nước này là lý do để mở rộng thị trường ở đó.

Ker Gibbs, Chủ tịch Phòng Thương mại Hoa Kỳ tại Thượng Hải cho biết: “Cho dù chính quyền Trump có tăng bất kỳ mức thuế nào đi chăng nữa, thì sẽ rất khó để thuyết phục các công ty Mỹ đầu tư".

Theo Yang Zhou, một nhà kinh tế học tại Đại học Minnesota, Trung Quốc đã tăng trưởng ở mức hoặc cao hơn 6% trong cả năm 2018 và 2019, với thuế quan chiếm khoảng 0,3% GDP trong những năm đó. Theo ước tính của bà, cuộc chiến thương mại khiến Mỹ thiệt hại 0,08% GDP so với cùng kỳ.

Ông Trump nhiều lần tuyên bố rằng Trung Quốc đang trả tiền cho các mức thuế. Các nhà kinh tế khi thống kê các con số đã rất ngạc nhiên khi thấy rằng các nhà xuất khẩu Trung Quốc thường không hạ giá để giữ cho hàng hóa của họ cạnh tranh sau khi áp thuế. Điều đó có nghĩa là thuế của Hoa Kỳ chủ yếu do các công ty và người tiêu dùng của chính họ trả .

Theo báo cáo của Cục Nghiên cứu Kinh tế Quốc gia, thuế quan đã dẫn đến thiệt hại thu nhập cho người tiêu dùng Mỹ khoảng 16,8 tỷ USD mỗi năm vào năm 2018 .

Một vấn đề khác, thuế nhập khẩu từ Trung Quốc có xu hướng làm giảm xuất khẩu của Mỹ. Đó là bởi vì chuỗi cung ứng toàn cầu hóa đồng nghĩa với việc sản xuất được chia sẻ giữa các quốc gia và Mỹ đã tăng chi phí hàng hóa của chính mình bằng cách đánh thuế đối với hàng hóa nhập khẩu của Trung Quốc.

Theo phân tích dữ liệu công ty bí mật của các nhà nghiên cứu tại Cục Nghiên cứu Kinh tế Quốc gia, Cục Điều tra Dân số Hoa Kỳ và Cục Dự trữ Liên bang, các công ty chiếm 80% xuất khẩu của Mỹ đã phải trả giá cao hơn cho hàng nhập khẩu của Trung Quốc.

Chính quyền Trump tuyên bố rằng thuế quan cung cấp đòn bẩy cho người Trung Quốc buộc họ phải thực hiện cải cách để có lợi cho các công ty Mỹ.

Chiến thắng lớn nhất được chính quyền tuyên bố trong khuôn khổ thỏa thuận thương mại là những lời hứa từ Bắc Kinh sẽ tăng cường bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Nhưng đó có lẽ là vì lợi ích của Trung Quốc.

Mark Cohen, một chuyên gia về luật Trung Quốc tại Đại học Fordham ở New York, nói rằng trong khi Bắc Kinh đã thực hiện “những thay đổi lớn về luật pháp” để tăng cường bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ trong hai năm qua, thì động lực của chính họ để tăng cường đổi mới có thể là một yếu tố quan trọng hơn áp lực của Hoa Kỳ. Ông nói thêm, thỏa thuận không “thúc đẩy các cải cách cơ cấu ở Trung Quốc để làm cho hệ thống của họ tương thích hơn với hầu hết thế giới”.

Các công ty Trung Quốc đã trả kỷ lục 7,9 tỷ đô la thanh toán sở hữu trí tuệ cho Mỹ vào năm 2019, tăng từ 6,6 tỷ đô la vào năm 2016 và tòa án của họ đã áp dụng một số khoản phạt kỷ lục đối với vi phạm quyền sở hữu trí tuệ liên quan đến các công ty Mỹ. Nhưng tốc độ gia tăng đó chậm hơn so với các khoản thanh toán IP cho toàn thế giới, theo dữ liệu của Ngân hàng Thế giới, cho thấy các khoản thanh toán cho Hoa Kỳ là một phần của xu hướng chung.

Washington cũng không thể có được bất kỳ cam kết quan trọng nào về cải cách các doanh nghiệp nhà nước của Trung Quốc, vốn cũng được coi là lý do biện minh cho thuế quan.

An Nhiên

Thứ Ba, 12/01/2021 13:32

Van Kien Dai Hoi
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện