'Sáng kiến hòa bình Hormuz' Iran hóa giải đòn trừng phạt Mỹ

(Tình hình Iran - Vấn đề hạt nhân Iran) - Trong khi Mỹ tiếp tục mở rộng lệnh trừng phạt, Iran đã tung ra ‘Sáng kiến Hòa bình Hormuz’ nhằm bảo đảm an ninh cho tuyến vận chuyển dầu huyết mạch.

Vào tháng 7 năm 2015, “bộ sáu” (hay còn gọi là Nhóm P5+1, gồm: Anh, Đức, Trung Quốc, Nga, Mỹ, Pháp) và Iran đã ra công bố về thành tựu của “Kế hoạch Hành động chung Toàn diện (JCPOA), đã đạt được với chính quyền Tehran. Thỏa thuận quy định về việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt để đổi lấy việc hạn chế chương trình hạt nhân Iran.

Thỏa thuận gốc đã không tồn tại được tới 3 năm, vào ngày 08 tháng 5 năm 2018, Hoa Kỳ tuyên bố rút lui đơn phương khỏi hiệp ước này và khôi phục các lệnh trừng phạt nghiêm ngặt đối với nước Cộng hòa Hồi giáo, đặc biệt là kế hoạch “Đưa xuất khẩu dầu của Iran về mức 0” .

Từ đó đến nay, Mỹ đã liên tục gia tăng mức độ và mở rộng lĩnh vực trừng phạt đối với nước này, nhằm ép Tehran ngồi vào bàn đàm phán một thỏa thuận mới, nhưng vẫn chưa thành công.

Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ cho biết, vào hôm 1/11, chính quyền của ông Donald Trump đã mở rộng các lệnh trừng phạt đối với Iran, bổ sung vào danh sách trừng phạt ngành xây dựng của đất nước này và một số vật liệu có thể được sử dụng cho chương trình hạt nhân và tên lửa.

"Bộ trưởng Ngoại giao Mike Pompeo tiếp tục áp đặt các hạn chế đối với chương trình hạt nhân của chế độ Iran. Quyết định này sẽ giúp duy trì việc giám sát chương trình hạt nhân dân sự của Iran, giảm rủi ro phổ biến, hạn chế khả năng của Iran trong việc giảm thời gian đột phá nhằm có được vũ khí hạt nhân và ngăn chế độ thay đổi mục đích của cơ sở hạt nhân” - tài liệu của Bộ Ngoại giao Mỹ nêu rõ.

Cụ thể, xây dựng sẽ là ngành quan trọng của Iran bị ảnh hưởng do biện pháp trừng phạt. Liên quan đến vấn đề này, lệnh cấm được đặt ra đối với việc bán, cung cấp hoặc chuyển giao cho Iran các kim loại thô quan trong như: Than chì, than và phần mềm sử dụng trong lĩnh vực này.

Ngoài ra, bốn loại vật liệu theo Hoa Kỳ đánh giá là có thể được sử dụng trong các chương trình hạt nhân hoặc tên lửa, đều bị cấm.

'Sang kien hoa binh Hormuz' Iran hoa giai don trung phat My
Cộng đồng thế giới hy vọng vào sự thành công của Sáng kiến Hòa bình Hormuz của Iran

Trong bối cảnh đó, vào hôm 03/11, Iran vừa gửi bản kế hoạch do nước này đề xướng để “tái lập hòa bình” đối với eo biển Hormuz, tới các quốc gia trong khu vực thuộc Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) và Iraq, bày tỏ sẵn sàng đối thoại với các nước về kế hoạch này.

Bản kế hoạch mang tên "Sáng kiến Hòa bình Hormuz" đã được Tổng thống Iran Hassan Rouhani giới thiệu tại phiên họp lần thứ 74 của Đại hội đồng Liên Hiệp Quóc hồi tháng 9 vừa qua. Sáng kiến này được cho là nhằm đảm bảo an ninh tại eo biển Hormuz cũng như thiết lập một nền hòa bình và hợp tác lâu dài trong khu vực.

Bản kế hoạch được khởi thảo vào thời điểm Mỹ đang cố gắng tập hợp một liên minh riêng do nước này đứng đầu nhằm bảo vệ eo biển Hormuz cũng như các vùng biển khác tại vùng Vịnh khỏi cái mà Washington cho là “mối đe dọa từ Iran”.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran Abbas Mousavi nhấn mạnh, động thái trên cho thấy sự nghiêm túc của Iran trong nỗ lực bảo vệ sự ổn định và an ninh của vùng Vịnh, đồng thời cho biết Ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif cũng sẽ gửi thư tới Tổng Thư ký Liên hợp quốc về vấn đề này.

Giới phân tích nhận định rằng, hành động này của Iran là một nỗ lực đầy thiện chí để giải quyết vấn đề an ninh hàng hải qua eo biển Hormuz - tuyến vận chuyển dầu huyết mạch, chiếm tới gần 40% lượng đầu xuất khẩu trên toàn cầu từ rốn dầu lớn nhất thế giới là Trung Đông.

Nếu sáng kiến này thành công, nó sẽ là sự bảo đảm cho an ninh năng lượng thế giới, mở đường cho Iran tiếp tục được phép xuất khẩu dầu mỏ, quan trọng hơn nữa là nó có thể là tiền đề quan trọng để Iran và Mỹ tiếp tục bàn bạc tiếp về những vấn đề khác trong Thỏa thuận Hạt nhân mới với Iran.

Huy Bình

Thứ Hai, 04/11/2019 07:21

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện