Các cầu thủ châu Phi không khỏe lắm đâu

(Thể thao) - Trong bóng đá nói riêng và thể thao nói chung, các vận động viên gốc Phi thường có thể lực vượt trội so với phần còn lại.

Didier Drogba vẫn đủ sức càn lướt dù sắp bước sang tuổi 35, Yaya Toure là “người không phổi” của Man City còn Usain Bolt là người đàn ông chạy nhanh nhất hành tinh. Nhưng có thật là thể lực của người châu Phi trội hơn người châu u hay châu Á, và nếu có thì vì sao?

Không phải cứ châu Phi là khỏe

“Vua bóng đá” Pele từng dự báo một ĐTQG châu Phi sẽ giành chức vô địch World Cup trước năm 2000. Đã 13 năm trôi qua mà lời tiên đoán của ông vẫn chưa thành sự thực (thậm chí chưa có ĐT châu Phi nào đi xa hơn vòng tứ kết), nhưng phải thửa nhận là các cầu thủ châu Phi, hoặc gốc Phi, đã để lại những dấu ấn đáng kể trong làng bóng đá thế giới.

Những ngôi sao sáng nhất là Drogba, Samuel Eto’o, Yaya và Kolo Toure, Michael Essien, Seydou Keita, Alex Song, Emmanuel Adebayor, Frederik Kanoute, Demba Ba, John Obi Mikel, Kevin-Prince Boateng… đó là còn chưa tính tới những cầu thủ sinh ra ở châu Phi nhưng đã lựa chọn khoác áo ĐT Pháp như Vieira, Desailly hay Evra.

Có một điểm chung: tất cả những cái tên ở trên  đều xuất thân từ khu vực Tây Phi, nơi có các quốc gia Bờ Biển Ngà, Cameroon, Nigeria, Mali, Ghana, Senegal, Togo, Liberia và Sierra Leone.

Drogba đúng là
Drogba đúng là "Voi rừng"

Các nước này đã chiếm tới 53/57 vị trí thuộc Top 3 cầu thủ xuất sắc nhất châu Phi kể từ năm 1994 đến nay. Cầu thủ châu Phi duy nhất từng giành Quả bóng Vàng châu u, George Weah, cũng mang quốc tịch Liberia.

Thực ra thì các quốc gia Bắc Phi cũng có không ít tài năng bóng đá. Ví dụ như Zidane, Karim Benzema, Samir Nasri đều có gốc gác Algeria, hoặc Adel Taarabt, Oussama Assaidi là người Morocco. Nhưng đó là những mẫu cầu thủ khác, với điểm mạnh thiên về kỹ thuật hơn là sức mạnh.

Trên phương diện thể chất, rõ ràng các cầu thủ Tây Phi vượt trội hơn hẳn so với những người đồng nghiệp đến từ các khu vực khác trên lục địa đen. Steven Pienaar, cựu đội trưởng ĐT Nam Phi và hiện đang đá cho Everton, thậm chí còn suýt bị loại khi mới chuyển sang Ajax Amsterdam vì thể lực không đảm bảo.

Phía Tây có gì lạ?

Một câu hỏi: tại sao các vận động viên gốc Tây Phi lại có thể lực vượt trội so với phần còn lại của thế giới? Điều này có vẻ như không thể được giải thích từ góc độ kinh tế, vì thông thường chế độ dinh dưỡng, y tế, cơ sở hạ tầng….. ở những quốc gia đang phát triển như ở khu vực Tây Phi sẽ kém hơn đáng kể so với các 0nước phát triển.

Tuy nhiên, giáo sư Kenneth Kidd của trường Đại học Yale (Mỹ) đã xây dựng bản đồ gene của dân cư Phi châu. Dựa trên cơ sở dữ liệu của giáo sư Kidd, hai tác giả Malcolm Gladwell và Jon Entine đã đi đến một kết luận khá bất ngờ.

Theo đó, thể lực trung bình của các cư dân Tây Phi cũng không có gì khác biệt so với các chủng tộc khác, thậm chí tuổi thọ trung bình của họ còn thấp hơn đáng kể so với mức bình quân trên thế giới.

Tuy nhiên, mức độ phân phối gene của những người sinh sống tại khu vực phía Tây lục địa đen lại kém đồng đều hơn. Lấy ví dụ, giả sử thể lực của mỗi người có thể được chấm điểm theo thang từ 1 đến 5, với 1 là thấp nhất và 5 là cao nhất.

Khi đó, 70% người châu u sẽ được xếp hạng 3, chỉ có 5% xếp hạng 1, 5% khác xếp hạng 5 và 20% còn lại xếp hạng 2 hoặc 4. Tuy nhiên, đối với người Tây Phi thì chỉ có 50% xếp hạng 3, 10% xếp hạng 1, 10% xếp hạng 5 và 30% còn lại xếp hạng 2 hoặc 4.

Nói cách khác, khu vực Tây Phi sản sinh ra nhiều “số 5” hơn, nhưng cũng nhiều “số 1” hơn. Ứng với mỗi Drogba hay Eto’o, luôn luôn tồn tại một anh chàng vô danh nào đó không có đủ thể lực để thi đấu bóng đá đỉnh cao.

Câu hỏi tiếp theo: tại sao bản đồ phân phối gene của người Tây Phi lại đa dạng hơn so với người châu u hay Á? Các nhà nhân chủng học thống nhất rằng, những con người đầu tiên đã có mặt ở châu Phi từ hàng trăm nghìn năm trước.

Sau đó, con người bắt đầu di cư đi khắp thế giới, và để thích nghi với điều kiện thời tiết, khí hậu… ở những nơi định cư mới thì một số bộ gene gốc đã thay đổi và sự phân phối gene trở nên cân bằng hơn.

Tuy nhiên, sự thay đổi không diễn ra với những cư dân Tây Phi. Họ vẫn giữ hầu như nguyên vẹn bộ gene gốc, vốn được phân phối rất đa dạng, từ thời xa xưa. Lý do: nơi họ sinh sống bị ngăn cách với phần còn lại của thế giới bằng  những chướng ngại vật thiên nhiên và không có nhiều cơ hội để di cư.

Ở phía Bắc là sa mạc Sahara trải dài suốt 4.800km, phía Tây và Nam là Đại Tây Dương trong khi phía Đông là những ngọn núi cao.  Dù vậy, bộ gene cũng chỉ có thể đóng vai trò quyết định đối với sức mạnh thể chất mà không thể thay thế cho tư duy chiến thuật hay kinh nghiệm thi đấu.

Vì thế, có thể chúng ta sẽ còn tiếp tục được chứng kiến thêm nhiều “lực sĩ” bóng đá có gốc gác Tây Phi nữa, nhưng cái ngày mà một đội bóng châu Phi đăng quang ngai vàng thế giới vẫn còn vô cùng xa xôi.

Quang Hải

Thứ Tư, 16/01/2013 15:24


Báo Đất Việt trên Facebook
.
VOC


Sự Kiện