“Thơ trắng” - tình trong như đã…

(Góc nhìn văn hóa) - Dù là tập thơ đầu tay, nhưng “Thơ trắng” đã vượt qua cái khó nhất mà chính tác giả đã tự-ra-đề cho mình.

Mấy hôm nay nghe râm ran đây đó chuyện về hai nhà thơ La Mai Thi Gia (với tập “Thơ trắng”) và Lê Tuân (với tập “Nghi lễ của ánh sáng”) được Hội Nhà văn TP.HCM tặng thưởng - trong giải thưởng Văn học 2017, với những ý kiến trái chiều…

Từ đó, đã thôi thúc tôi tìm đến với tập thơ của chị La Mai Thi Gia (rất tiếc tập thơ của anh Lê Tuân tôi chưa tìm ra). Tôi đã đọc, đọc thật chậm. Còn bây giờ là điều tôi cảm nhận…

Tôi không đại diện cho ai và tất nhiên, sự cảm nhận này là của riêng tôi. Chắc chắn rằng, với khả năng có hạn của mình, tôi chỉ viết những gì mà mình cảm, mình hiểu bằng tấm chân tình của một người làm thơ với một người làm thơ.

Dù là tập thơ đầu tay, nhưng “Thơ trắng” đã vượt qua cái khó nhất mà chính tác giả đã tự-ra-đề cho mình: 55 bài thơ tình. Viết cho một chủ đề, sẽ khó mà không rơi vào tình trạng anh-em-song-sinh, nghĩa là đâu đó ở bài này thấp thoáng bóng hình của bài kia. Tuy nhiên, tôi dù cố “soi” vẫn không tìm thấy điều đó.

“Tho trang” - tinh trong nhu da…
Nhà thơ trẻ La Mai Thi Gia.

Dù là tập thơ đầu tay, nhưng “Thơ trắng” đã luôn đủ sự hấp dẫn để níu giữ người đọc. La Mai Thi Gia đã luôn biết cách thể hiện mỗi tác phẩm đơn lẽ bằng một thể thơ phù hợp tương ứng. Có bài thật dài, nhưng đọc xong vẫn thòm thèm; có bài ngắn, nhưng đọc xong liền thấy đủ.

Không sáo mòn, không “nhai lại” cách thể hiện ngay của chính mình, chị luôn ý thức “làm mới” trong cách thể hiện:

“Ngủ mà như say
Gởi hồn trong mây
Gởi mình trong cát
Trả đời thân xác
Hồn nhiên
Bình yên”

Để rồi ngay sau đó chị đã mang người đọc đến với cảm xúc trào dâng:

“Sống như điên
Thương như điên
Yêu như điên
Biển tình cuộn sóng
Vỗ bờ
Mênh mông
Em là dòng sông
Qua bao bờ bãi
Cạn rồi
vẫn sông”

(Nhan sắc còn say)

Từ ngữ trong “Thơ trắng” được tác giả chắt lọc đến độ tinh cần thiết. Riêng “Nhan sắc còn say” của chị, chỉ từ “say” thôi mà có đến bao tầng nghĩa. Đầu tiên là say trong giấc ngủ - giấc ngủ thật sâu, không mơ màng mộng mị:

“Rủ nhau về bãi hoang đây nằm soài xuống cát
Tưởng như là ngủ say”

Rồi kế đến, chẳng còn là say của giấc ngủ nữa, mà say của ngất ngây men (rượu), men tình:

“Em say rồi
Em ngủ rồi
Em chết rồi”

Để sau đó thông qua biện pháp tu từ so sánh, từ “say” của chị hoàn toàn không liên quan đến những từ say ở trên. Cái say của sự thăng hoa được kết nối từ sự mãn nguyện, đủ đầy:

“Chết mà như ngủ
Ngủ mà như say”

Và đoạn kết, tác giả còn sử dụng đến ba lần từ “say” trong một khổ. Hiểu theo nghĩa nào cũng đắt:

“Em còn không
Hay say như chết
Chết mà như say
Phấn son tô điểm ngàn mây
Ðợi mai mưa xuống
Sắc hương dâng đầy
Chết rồi
Nhan sắc còn say”

(Nhan sắc còn say)

“Tho trang” - tinh trong nhu da…
Bìa tập “Thơ trắng” của La Mai Thi Gia.

Sẽ không là thơ nếu chữ nghĩa không đủ sức lay động cảm xúc người đọc, người nghe. Hoặc có thể đó là thơ nhưng chẳng đọng lại gì. Thi Gia đã biết làm cho thơ mình… đọng lại trong “Nhan sắc tội tình”:

“Người đàn bà yêu
Sóng sánh mắt, sóng sánh môi
Từ cái nhìn si mê của người đàn ông
mà biết mình quyến rũ”
Tập “Thơ trắng” của La Mai Thi Gia

Chân dung của người đàn bà đang yêu ấy khác hẳn lúc… không yêu (!). Mắt môi như biển sóng chao, dập dềnh cùng nhan sắc. Để rồi từ nhan sắc ấy níu giữ ánh nhìn đã biến thành nỗi cuồng si trong mắt người tình.

Ở đây, tôi muốn nói đến kỹ năng sử dụng ngôn ngữ nhuần nhuyễn của chị - “sóng sánh mắt”, “sóng sánh môi”, “đông vẫn chòng chành giữa phố”… đã gợi nên những hình ảnh thật đẹp trong thơ.

“Thu đi xa lắc lơ rồi,
đông vẫn chòng chành giữa phố”

Để rồi, từ phút đó…

“Cái hơi lạnh chỉ đủ so vai cho đàn bà
bỏ mặc chiếc khăn choàng cũ
Vì biết ngoài kia có một vòng tay rất ấm…
đợi mình”

(Nhan sắc còn say)

Quắt quay đến nghẹt thở khi người-đàn-bà-trong-thơ của La Mai Thi Gia dường như chẳng ngại ngần nói lên điều mình muốn với men tình ngất ngây trong “Mình yêu nhau tình nhé”:

“Mình yêu nhau đi anh
Vũ trụ thơm và em thơm
Và gió mây thơm hùa nhau gợi tình khao khát”

Để tiếp theo là một thiên đường tình ái của đôi lứa được mở ra, tràn đầy hạnh phúc:

“Cả một vùng trăng thơm ngào ngạt
Ú òa trong vầng ngực em rồi
Anh tìm gì trong mềm mại làn môi
Trong những ngón tay dịu dàng…
Say đêm
Say trăng
Và say em…”

Mặc cho ai cứ mãi loanh quanh, e dè với chuyện ái ân bằng câu chữ - bởi ngại ngần gạch đá thị phi, nhà thơ nữ này thì không vậy, chị nói đúng điều mình muốn nói:

“Tình ơi tình trăng cũng đã vào mây
Và giờ này vũ trụ đã ngủ say
Mình yêu nhau tình nhé?”

(Mình yêu nhau tình nhé)

Thứ Ba, 09/01/2018 15:46



Sự Kiện