'Tội ác trùng tu' ở đền Gióng

(Góc nhìn văn hóa) - Từ đền Gióng đến chùa Trăm Gian đều trở nên lòe loẹt bởi sơn son thếp vàng sai cả thủ tục lẫn kỹ thuật.

Tại đền Gióng (Gia Lâm, Hà Nội), các mảng chạm, vách cửa, lan can đều bị sơn phết đỏ lòe hoặc hồng rực.

Trưởng nhóm Đình làng Việt, nhà nghiên cứu mỹ thuật Nguyễn Đức Bình bức xúc nói trên báo Thanh niên: "Việc sơn thếp dày mỏng loang lổ đỏ lòm này đã làm hỏng toàn bộ các nét chạm của mảng chạm độc bản quý từ thế kỷ 17. Nếu đem so sánh với tư liệu ảnh từ 2008 sẽ thấy rất rõ tội ác trùng tu này".

Đặt hai hình ảnh mới cũ cạnh nhau, có thể thấy những nét chạm nổi phượng, mây lửa bị nhồi đầy sơn đỏ, hoàn toàn không còn sự sắc nét cũng như mảng khối nữa.

'Toi ac trung tu' o den Giong
Mảng chạm ở đền Phù Đổng trước và sau khi bị sơn thếp. (Ảnh TNO)

Ông Trương Minh Tiến, Phó giám đốc Sở VH-TT Hà Nội, cho biết khi kiểm tra tại di tích đền Thượng, di tích quốc gia đền Gióng, việc sơn thếp cột, vì kèo nhà tiền tế, hậu cung đang được hoàn thiện.

“Tuy nhiên, tại các chân cột, vị trí tiếp giáp các cấu kiện khác hình thức sơn không đều, chưa kín mặt gỗ, tạo sự nham nhở, không đảm bảo về mỹ thuật. Hai bức chạm khắc thế kỷ 17 - 18 hai bên bậu cửa và chấn song cửa sổ đã sơn đỏ, thếp vàng. Đây không phải màu sắc được ghi nhận tại hồ sơ xếp hạng di tích”, ông Tiến cho biết.

Thông tin từ Ban Quản lý di tích và danh thắng Hà Nội sau khi xuống kiểm tra hiện trạng việc tu bổ sai này, chính các cụ ở địa phương đã góp tiền để sơn thếp mảng chạm này. Tốp thợ thi công ở đây đã thuyết phục họ “làm cố thêm” các mảng chạm với giá 50 triệu đồng.

Một chuyên gia bảo tồn cho biết, những mảng chạm này hiện trong tình trạng rất khó phục hồi. “Nếu nước sơn này là sơn ta truyền thống thì không thể phục hồi. Còn nếu dùng sơn công nghiệp, có dùng chất tẩy tẩy đi cũng hỏng gỗ”.

'Toi ac trung tu' o den Giong
Những tác phẩm điêu khắc cổ vô giá được làm mới lòe loẹt ở chùa Trăm Gian. Ảnh: Tuổi trẻ

Khi nhắc đến chuyện tô tượng, sửa chùa làm "tan biến" các giá trị nghệ thuật cổ, họa sĩ Phan Cẩm Thượng từng kể ra một loạt "điểm nóng": chùa Dâu, chùa Bình, chùa Tướng, chùa Phật Tích ở Bắc Ninh; chùa Chuông ở Hưng Yên; chùa Trăm Gian, chùa Sủi (Hà Nội)...

Trường hợp đau xót nhất có lẽ là chùa Trăm Gian ngót ngàn năm tuổi ở Chương Mỹ, TP Hà Nội, vào năm 2012 bị trùng tu tôn tạo kiểu làm hỏng di tích. Theo đó, tranh tượng quý được sơn lại bằng sơn công nghiệp Nippon; bệ tượng, bàn thờ được làm mới bằng ximăng, gạch ốp lát công nghiệp xanh đỏ tím vàng; các dãy hành lang cũng xây mới, đánh bóng cột kèo bằng vécni.

Tương tự, tại đền thờ Sỹ Nhiếp (huyện Thuận Thành, tỉnh bắc Ninh), cách đây nhiều năm, tượng thờ, kiệu lễ, hoành phi câu đối trong đền đều nhất tề bị… sơn lại bằng sơn hộp công nghiệp trông rất phản cảm.

Cụ Nguyễn Văn Vịnh, 68 tuổi, người được dân giao coi đền thờ Sỹ Nhiếp, khoe với báo Tuổi trẻ trong một bài viết vào năm 2009: "Chúng tôi vừa sơn lại bảy pho tượng, cả tượng "đức ngài Sỹ Vương", hết hơn 1 triệu đồng".

Cụ hào hứng kể: "Thôn chúng tôi có 152 hộ dân, chỉ đi vận động mất hơn nửa tháng là đủ tiền sơn lại toàn bộ tượng. Sơn xong, chúng tôi quay ra sơn nốt câu đối, bộ bát bửu, sơn cả cái đòn khiêng kiệu, ôi giời, nhiều hạng mục phải làm cho đẹp lên lắm. Chúng tôi vận động được tiền rồi nói với cán bộ văn hóa xã, huyện rằng cho chúng tôi "quang diện" (sơn cho đẹp đẽ - NV) lại toàn bộ mà".

Minh Thái (Tổng hợp)

Thứ Hai, 03/04/2017 07:42

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện