Nhà thơ Hồ Khải Hoàn: Nhà thơ phải khác người làm thơ

(Người Việt) - Giữa sự rối ren thơ ca ấy, người ta may mắn tìm thấy một giọng thơ trong sáng, đầy thi vị và đầy nỗ lực trở lại với thơ ca nguyên khởi.

Hồ Khải Hoàn một tâm hồn thi sĩ hết lòng với thi ca. Ngoài công việc chuyên môn của một bác sĩ, anh đã lặng lẽ sáng tạo ra những câu thơ lạ lùng, trong sáng nhưng cũng đầy ắp tình người. Có thể thấy, những câu thơ như thế thật sự rất hiếm gặp trong đời sống thơ ca bộn bề ngày nay.

Nhắc đến những nhà thơ xuất hiện đầu những năm 90, một vài nhà phê bình thường cho rằng thơ ca hiện đại đang có xu hướng thô cứng hóa và trần tục hóa tâm hồn con người. Giữa sự rối ren thơ ca ấy, người ta may mắn tìm thấy một giọng thơ trong sáng, đầy thi vị và đầy nỗ lực trở lại với thơ ca nguyên khởi. Đấy là Hồ Khải Hoàn, một nhà thơ.

“Y học là vợ, thơ ca là tình nhân”

PV: Làm công tác khoa học, thường xuyên liên quan tới sức khoẻ của con người; một người trực tiếp điều trị cho người bệnh trong chuyên khoa Nội tiết - Đái tháo đường… Vậy có mối liên hệ nào giữa: Nhà khoa học (Thạc sỹ, P.Trưởng khoa) - Nhà thơ (Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam) trong một Hồ Khải Hoàn?

Nhà thơ Hồ Khải Hoàn: Tôi đến với thơ ca từ nhỏ. Tôi cho rằng thơ ca là một cái nghiệp mà nếu ông trời chọn mình thì mình theo chứ không cố được. Tôi làm bác sĩ và làm thơ.Hai điều ấy không hề đối ngược nhau.Y học quan tâm đến cả thể xác và tinh thần. Nghề y giúp tôi khám phá và chữa bệnh cho thể xác của con người còn thơ ca quan tâm đến tinh thần và tinh thần này cũng tác động đến thể xác được tốt hơn..
Với thơ, Hồ Khải Hoàn đôi khi coi là nghiệp, có lúc coi là chơi...

PV: Sau khi tốt nghiệp trường Đại học Y Hà Nội, Hồ Khải Hoàn thi đỗ Khoa sáng tác thơ, trường Viết văn Nguyễn Du. Nhưng rồi tiếng gọi "lương y" khiến anh bỏ trường viết văn. Tại sao vậy?

Nhà thơ Hồ Khải Hoàn: Sêkhốp - một bác sĩ, một nhà văn Nga vĩ đại từng nói: “Y học là vợ, thơ ca là tình nhân”. Tôi rất thích câu nói ấy, và tôi muốn mình làm được một điều gì đó, học hỏi được một điều gì đó từ con người ấy.

Nhà thơ Hồ Khải Hoàn (bên trái)
Nhà thơ Hồ Khải Hoàn (bên trái)

PV: Coi thơ là tình nhân, vậy anh quan niệm sáng tác của anh là gì?

Nhà thơ Hồ Khải Hoàn: Đối với tôi, người sáng tác thơ khác với người làm thơ.  Phải phân biệt rõ hai khái niệm người sáng tác thơ và người làm thơ. Làm thơ không phải là một việc khó nhưng làm thơ hay để truyền đạt dư ba đến với người đọc thì không phải ai cũng có thể làm được...

Sáng tác thơ phải quan tâm đến chủ đề, tư tưởng, tứ thơ, ngôn từ, hình thức (hình thức cũng là nội dung). Thơ có thể bắt đầu từ cảm xúc và ở đây phù hợp với người làm thơ, họ có thể viết khi đi nghỉ mát, gặp người yêu… Nhưng với người sáng tác phải khác một chút, bắt đầu từ ý tưởng và được cảm xúc hóa ý tưởng đó.

Nhà thơ có thể đi từ cảm xúc nhưng cảm xúc này phải được chọn lọc có tứ thơ và áp vào tứ thơ. Tứ thơ là ý lớn xuyên suốt bài thơ nhưng ý ấy không được nói thẳng ra mà hòa quyện, biến hóa qua hình tượng, có nhiều tìm tòi, sáng tạo của nhà thơ. Nói cách khác, một bài thơ có tứ là một bài thơ có tìm tòi, sáng tạo về mặt thể hiện ý của toàn bài một cách mới mẻ, thú vị. Tứ thơ thể hiện đậm nét cách nhìn, cách cảm, cách nghĩ... của nhà thơ.

PV: Một điều khá thú vị, anh là con trai út của lão nhà thơ Hồ Khải Đại - người thơ chiến sĩ từ những năm tháng kháng chiến ác liệt. Vậy tinh thần thơ ca của Hồ Khải Đại có được anh kế thừa và  phát huy?

Nhà thơ Hồ Khải Hoàn: Trong một gia đình, tư tưởng của người cha thường có một con đường rất ngắn, rất gần để truyền sang cho con sự đồng điệu. Tôi bắt đầu làm thơ từ khi còn rất nhỏ.Năm 10 tuổi, bài thơ đầu tiên của tôi - "Khu vườn nhà em" đã được chính cha tôi - nhà thơ Hồ Khải Đại nhận xét, biên tập và gửi cho báo Thiếu niên Tiền phong. Thấy được năng khiếu và khả năng sáng tác của con trai, ông thường xuyên động viên cũng như góp ý.

Khi sáng tác quan điểm của tôi khác với cha tôi. Thơ cha tôi theo cách mạng theo người lính hồn hậu, mộc mạc nhưng tinh tế, đắm say. Thơ của tôi vẫn có nét truyền thống nhưng pha một chút hiện đại. Thơ của môt sĩ quan hoàn toàn khác với thơ của một bác sĩ dù bị ảnh hưởng hoàn toàn ở giai đoạn đầu.

Thứ Ba, 02/06/2015 13:54

Sự Kiện