Giáo dục Việt Nam làm tốt hơn Thái Lan: Phải tỉnh táo!

(Giáo dục) - GS.TSKH Trần Duy Quý cho rằng, cần thận trọng, tránh lạc quan tếu trước những lời đánh giá về giáo dục Việt Nam. 

Ngạc nhiên

Trong một bài viết ngày 19/7, trang Bloomberg dẫn lời Bộ trưởng Giáo dục Thái Lan chỉ ra những thiếu sót trầm trọng khiến Thái Lan không thể bắt kịp các nước khu vực Đông Nam Á, trong đó có Việt Nam.

Ông cho biết, điểm số PISA của học sinh Thái Lan ở môn Toán, Khoa học và Đọc hiểu giảm mạnh kể từ cuộc khảo sát năm 2012, thấp hơn mức trung bình quốc tế và Thái Lan chỉ xếp thứ 54/70 trên bảng kết quả đánh giá học sinh quốc tế dù ngành giáo dục tiêu tốn 2,73 nghìn tỷ baht (81 tỷ USD) hàng năm, tương đương 1/5 ngân sách.

Bộ trưởng Thái Lan chỉ ra bộ máy cồng kềnh, nạn tham nhũng khiến việc cải cách giáo dục gặp trở ngại.

Đáng lưu ý, ông có so sánh giáo dục Thái Lan với Việt Nam và điều Bộ trưởng Giáo dục Thái Lan muốn học tập ở Việt Nam là điểm số PISA cao và bộ máy quản lý ít cồng kềnh.

GS.TSKH Trần Duy Quý, nguyên Viện trưởng Viện Di truyền Nông nghiệp Việt Nam tỏ ra ngạc nhiên trước sự đề cao giáo dục Việt Nam của Bộ trưởng Giáo dục Thái Lan, bởi ông không hề nghĩ rằng giáo dục Việt Nam thực sự đã làm tốt hơn Thái Lan.

Đơn cử như giáo dục Việt Nam lâu nay vốn bị kêu ca nhiều là quá cồng kềnh, phức tạp, từ bộ máy quản lý đến chương trình học,  thi cử...

Giao duc Viet Nam lam tot hon Thai Lan: Phai tinh tao!
Theo GS Trần Duy Quý, học sinh Việt Nam đang bị nhồi nhét quá nhiều

GS.TSKH Trần Duy Quý khẳng định, Việt Nam vẫn thua người Thái rất nhiều. Chẳng hạn, số bài báo quốc tế của Thái Lan nhiều hơn Việt Nam, cán bộ có điều kiện tiếp cận và đầu tư cho khoa học.

Thái Lan cũng có sự đầu tư, đào tạo bài bản cho học sinh, sinh viên. Bởi thế, trong bảng xếp hàng 300 trường đại học hàng đầu châu Á năm 2017, trong khi Việt Nam không có trường đại học nào lọt vào danh sách này thì Thái Lan có nhiều trường đại học lọt danh sách nhất với 10 trường.

"Cần tìm hiểu kỹ về phát biểu của Bộ trưởng Giáo dục Thái Lan, phải thận trọng trước mọi lời khen, lời đánh giá để tránh lạc quan tếu", nguyên Viện trưởng Viện Di truyền Nông nghiệp Việt Nam lưu ý.

Dù vậy, khi đề cập đến chiến lược cải cách giáo dục của Thái Lan, vị chuyên gia tỏ ra tán thành và cho rằng đó là hướng đi đúng.

Theo đó, trong bài phỏng vấn, Bộ trưởng Bộ Giáo dục Thái Lan cho rằng, một chiến lược từ dưới lên trên cho phép các trường tự chủ hơn trong việc đưa ra quyết định sẽ là hướng giải quyết tốt nhất. Nguyên tắc này cũng được áp dụng với việc đào tạo giáo viên. Các trường đại học, cao đẳng được tự đưa ra các khóa học riêng của mình, và cho phép các giáo viên tiềm năng tự do lựa chọn lĩnh vực mà họ muốn được đào tạo.

"Đây thực chất đây là cuộc chạy đua giữa các trường học của Thái Lan nhằm loại bỏ những trường yếu kém và tìm ra được những trường xuất sắc.

Đó là một trong những biểu hiện của kinh tế thị trường và các nước cũng làm thế. Hướng đi từ dưới lên trên, trao quyền cho trường là đúng nhưng bản thân khi trường lập ra phải đáp ứng các tiêu chuẩn về cơ sở vật chất, giáo viên, chất lượng...

Việt Nam cũng đề ra như thế nhưng đến lúc thẩm định lại thường có tiêu cực nên không chuẩn.

Chẳng hạn, ở Việt Nam, nhiều trường lập ra, theo quy định phải có gáo viên cơ hữu, có người giỏi thì mới được mở. Nhưng thực tế họ dạy úi xùi với nhau, mượn tên giảng viên có tiếng, cuối cùng giảng viên ấy lại bị mang tiếng", GS.TSKH Trần Duy Quý chỉ rõ.

Điều Việt Nam đang thiếu

Theo GS.TSKH Trần Duy Quý, định hướng giáo dục của Việt Nam thiếu kiên định, hay thay đổi. Trong khi đó, những người làm chuyên môn như ông mong muốn chỉ dạy học sinh phương pháp học, tiếp nhận kiến thức.

"Có nhiều phương pháp học khiến học sinh hứng thú. Phải khích lệ được hứng thú của học sinh, có say mê mới học giỏi được. Đặc biệt, chỉ học cái gì cần thiết cho học sinh sau này. Dĩ nhiên, vẫn nên phân ban để định hướng học sinh nhưng phải vừa học kiến thức vừa dạy đạo làm người, không phải cứ nhồi lên nhồi xuống, dạy tràn lan.

Ví dụ, đối với ngoại ngữ, chỉ cần dạy chuẩn từ lớp dưới thì sau 12 năm, học sinh có thể đọc, nói, viết, nghe tốt một ngoại ngữ. Phải thi thật nghiêm, không dạy tràn lan, tập trung dạy thấu đáo ngữ pháp, từ vựng...

Đối với các môn tự nhiên, đừng học những gì quá xa vời, trừu tượng. Ngoài học sinh chuyên toán phải học, còn đối với học sinh thông thường, chỉ cần học những kiến thức thông thường nhất về đại số, hình học, không gian, giải tích, toán thống kê..., tránh dạy những thứ viển vông vừa tốn kém vừa khiến học sinh nản.

Giáo dục Việt Nam cần cải tiến rất nhiều thứ, đặc biệt là cần thay đổi cách tư duy. Làm thế nào học sinh thích học như thích chơi games, xem hoạt hình, đó mới là điều thành công", GS Quý phân tích.

Vị chuyên gia trăn trở, giáo dục Việt Nam vẫn là một nền giáo dục yếu kém về nhiều mặt, xa vời với giáo dục tiến bộ của thế giới, thậm chí vẫn còn nằm ngoài quỹ đạo giáo dục khai phóng.

Thứ Hai, 24/07/2017 14:27

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện