Liếm đĩa sushi trên băng chuyền rồi xin lỗi: Vì sao thế?

(Giáo dục) - Theo PGS.TS Nguyễn Lê Ninh, những hành động vô ý thức không nghĩ đến hậu quả xuất phát từ sự thiếu giáo dục trong gia đình.

Những ngày qua, dư luận hết sức phẫn nộ khi nhiều hành vi vô ý thức, phản cảm của một số người trẻ được hồn nhiên ghi lại, hồn nhiên đăng tải trên mạng xã hội để câu view, câu like.

Câu chuyện thứ nhất: một nữ du học sinh người Việt thè lưỡi liếm vào đĩa sushi tại nhà hàng lẩu băng chuyền Nhật Bản để bạn ghi hình, đăng trên Tik Tok gây phản cảm, đặc biệt trong bối cảnh dịch bệnh Covid-19 đang bùng phát và lây lan khắp thế giới.

Trước sự phẫn nộ của cộng đồng mạng, nữ du học sinh này sau đó đã gỡ bỏ video, đồng thời đăng tải bài viết xin lỗi cộng đồng vì hành vi thiếu suy nghĩ.

Câu chuyện thứ hai: một nữ tổng giám đốc trẻ tuổi đăng tải clip Tik Tok, trong đó nội dung của clip có dấu hiệu kỳ thị người dân Đà Nẵng trong bối cảnh người dân toàn thành phố nói riêng và người dân cả nước nói chung đang tập trung phòng, chống dịch Covid-19.

Sự việc khiến dư luận hết sức bức xúc và nữ tổng giám đốc sau đó đã đăng status gửi lời xin lỗi đến tất cả mọi người.

Trao đổi với Đất Việt, PGS.TS Nguyễn Lê Ninh, Ủy viên Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam TP.HCM không lấy làm ngạc nhiên trước những câu chuyện này và điều đáng buồn là ông cho biết, hai câu chuyện trên chỉ nằm trong vô số những câu chuyện về cách ứng xử thiếu ý thức của một bộ phận người trẻ Việt rất khó tránh được.

Liem dia sushi tren bang chuyen roi xin loi: Vi sao the?
Nữ du học sinh người Việt liếm đĩa sushi trên băng chuyền ở nhà hàng Nhật gây phẫn nộ

Theo ông Ninh, không ít người trẻ bây giờ có những hành động nghịch ngợm, gây cười một cách thiếu suy nghĩ, họ quay phim, chụp ảnh lại những hành động ấy rồi đưa lên mạng xã hội chỉ để "cho vui" và hễ có nhiều like, nhiều view là thích, mà không cần quan tâm hành động ấy sẽ dẫn đến hậu quả gì cho bản thân mình và cho những người khác.

Nghiêm trọng hơn, những hành động vô ý thức đó lại được "hội chứng đám đông" cổ vũ, hùa theo khiến người gây ra hành động đó càng hào hứng. Ngày xưa, những hành động thiếu suy nghĩ như trên cũng có. Điểm khác là thời đó chưa có công nghệ thông tin, mạng xã hội nên không lan truyền nhanh như bây giờ. Còn ngày nay, công nghệ thông tin trở thành phương tiện vô tình  tiếp tay cho những hiện tượng trên lan tỏa nhanh chóng, không chỉ trong một làng, một xã hay một quận, huyện mà ra toàn quốc, thậm chí xuyên biên giới.

PGS.TS Nguyễn Lê Ninh tỏ ra hoài nghi và đặt câu hỏi: Liệu những người trẻ tuổi gây ra hành động vô ý thức, phản cảm xong rồi xin lỗi có thực sự hối hận về hành động của mình? Và ông tự trả lời: "Chưa chắc" và cho rằng có khi đó chỉ là những lời xin lỗi cho xong bởi người gây ra hành động đã không còn biết xấu hổ nữa rồi.

Lý giải hiện tượng buồn này, theo ông Ninh, chúng thuộc về ý thức, văn hóa ứng xử, mà ý thức do giáo dục, do nề nếp gia đình tạo nên.

"Trong một gia đình, nếu ông bà, bố mẹ uốn nắn, chỉ bảo cho con trẻ, nghiêm khắc với những hành động ngỗ nghịch, vô ý thức của chúng thì dần dần sẽ hình thành ở đứa trẻ lòng tự trọng.

Thế nhưng bây giờ sự không tự trọng ở người trẻ đầy rẫy và những hành động như trên cho thấy sự thiếu tự trọng, không biết xấu hổ của người trong cuộc. Họ làm cho vui, không cần quan tâm đến hậu quả, trong khi lẽ ra phải nghĩ đến chuyện nếu làm như vậy thì nó sẽ ảnh hưởng đến người khác ra sao, người khác sẽ biết mặt mình, cười vào mặt mình, làm bản thân và gia đình mình xấu hổ.

Bây giờ, người lớn mải lo làm ăn, kiếm tiền không để ý đến chuyện uốn nắn, dạy dỗ con cái. Nhiều người đổ giáo dục xuống cấp là do mặt trái của kinh tế thị trường, nhưng không hẳn như vậy. Chính sự chi phối của đồng tiền đã làm mất nhân cách của con người. Những hành động vô ý thức, phản cảm phát triển là thiếu sự giáo dục từ nhỏ trong gia đình, đến nhà trường, xã hội. Khi thiếu đi giáo dục chân chính, ngay thẳng thì những hiện tượng đáng buồn như trên xảy ra là đương nhiên, dẫu có lên án thì nó vẫn cứ xảy ra", PGS.TS Nguyễn Lê Ninh chia sẻ quan điểm.

Bởi đồng tiền lên ngôi, giáo dục suy giảm, không được chú ý, quan tâm nên ông Ninh cho rằng, bây giờ đòi hỏi lý tưởng chỉ bảo cho con trẻ phải thế này, thế khác rất khó, muốn lấp lại lỗ hổng trong văn hóa ứng xử phải "mất vài thế hệ". 

Cái khó này được vị chuyên gia dẫn ví dụ: Trước những thông tin bẩn, độc trên mạng xã hội, các nhà quản lý thường kêu gọi người sử dụng mạng xã hội phải là người thông thái, biết nhận biết thông tin đúng sai nhưng điều này được cho là không thể. Đó là bởi công nghệ thông tin đã trở thành phương tiện phổ biến trong xã hội ngày nay, ngay đến những đứa trẻ ba, bốn tuổi đã biết sử dụng điện thoại thông minh, vào mạng một cách thông thạo và việc chúng xem gì, chơi gì trên đó rất khó kiểm soát.

"Một xã hội văn minh như nước Mỹ cũng đầy rẫy những câu chuyện đau đớn lòng nên những hành động xấu xí gây phẫn nộ cộng đồng thời gian qua không có gì là khó hiểu. Chỉ có điều, những người có lương tâm, muốn hướng xã hội tới những điều tốt đẹp thì hãy cứ tiếp tục lên tiếng, từ từ sẽ có sự thay đổi", PGS.TS Nguyễn Lê Ninh nói.

Thành Luân

Thứ Tư, 05/08/2020 07:48

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện