Bộ GTVT muốn tăng phí 'cứu' BOT: Có bất thường không?

(Tin tức thời sự) - Phải thận trọng tránh tình trạng mượn cớ dịch bệnh xin tiền bù lỗ cho những nguyên nhân khác

Nêu quan điểm về cả hai phương án đề xuất "cứu" BOT của Bộ GTVT, ông Bùi Danh Liên - nguyên Chủ tịch Hiệp hội Vận tải Hà Nội nói thẳng là "ngược đời".

Bo GTVT muon tang phi 'cuu' BOT: Co bat thuong khong?
Doanh thu các trạm thu phí bị sụt giảm mạnh do ảnh hưởng với dịch Covid-19. Ảnh: Hải quan

Cụ thể với phương án 1 cho phép tăng phí theo hợp đồng dự án, giao Bộ GTVT lựa chọn thời điểm phù hợp để hạn chế tối đa ảnh hưởng chi phí vận tải. Ông Liên nói ngay là không thể chấp nhận được đề xuất trên.

"Nghe đề xuất này tôi thấy hơi buồn cười, vì Bộ GTVT đang đi ngược với tất cả chỉ đạo, chính sách điều hành chung của Chính phủ trong bối cảnh hậu Covid-19.

Chính phủ cũng như các bộ, ngành, tổ chức doanh nghiệp, hiệp hội doanh nghiệp... đều đang bàn tới việc giảm thuế, phí, giảm chi phí cho ngành vận tải để giúp những lò xo đang bị nén có thể bật được lên thì Bộ GTVT lại tìm cách "nén" chặt hơn.

Việc này một lần nữa khiến dư luận đang đặt rất nhiều câu hỏi vì sao cứ khi nhắc tới quyền lợi của BOT, Bộ GTVT lại rất sốt sắng? Liệu có vấn đề bất thường gì không?", ông Liên thắc mắc.

Cũng theo vị chuyên gia, lâu nay câu chuyện thu phí tại các trạm BOT vẫn khiến dư luận rất bức xúc. Không chỉ ở vấn đề đầu tư, mà ngay cả trong công tác quản lý điều hành cũng thiếu minh bạch, nhập nhèm, nhiều sai phạm. 

"Một động tác đơn giản là buộc các trạm BOT phải áp dụng thu phí không dừng để minh bạch hóa việc thu phí nhưng Bộ GTVT lần nữa mãi không làm được.

Tôi không nghĩ việc này  quá khó khăn tới mức không thể làm được mà có thể còn do cố tình chây ì, tiếp tay cho chủ đầu tư kéo dài thời gian, không muốn minh bạch.

Việc này càng khiến dư luận có cơ sở để nghi ngờ các doanh nghiệp BOT chính là sân sau của Bộ GTVT", ông Liên nói.

Với phương án thứ 2 là, giữ nguyên mức phí, song, nhà nước bố trí khoảng 5.080 tỉ đồng hỗ trợ các dự án do chưa được tăng giá.

Theo ông Liên, phương án trên cũng rất khó hiểu.

Vị chuyên gia phân tích, có hai vấn đề phải tách bạch và làm rõ để tránh nhập nhèm đẩy khó cho nhà nước và người dân. Đó chính là vấn đề đầu tư và hỗ trợ.

Thứ nhất, đầu tư BOT, ông Liên cho biết, các doanh nghiệp, chủ đầu tư phải thực hiện theo cam kết của hợp đồng. Ông Liên nói thẳng, ở đây là nguyên tắc thị trường, doanh nghiệp đầu tư lời ăn, lỗ chịu, mọi vấn đề phát sinh phải được quyết dựa trên căn cứ của hợp đồng.

Trong trường hợp do dịch bệnh xảy ra bất ngờ làm ảnh hưởng tới các doanh nghiệp BOT thì phải xem xét trong hợp đồng thực hiện dự án có điều khoản, quy định nào về việc nhà nước sẽ hỗ trợ cho doanh nghiệp hay không? Nếu hỗ trợ sẽ phải hỗ trợ theo hình thức nào? Nhà nước chia sẻ bao nhiêu phần và doanh nghiệp BOT phải chịu bao nhiêu phần?

"Những rủi ro về thiên tai, dịch bệnh rất khó tránh khỏi và ai cũng cần được chia sẻ, hỗ trợ.

Vậy nguồn hỗ trợ đó lấy từ đâu và ai sẽ phải bỏ ra?

Chắc chắn không thể vì "cứu" các doanh nghiệp BOT mà đẩy đòi tăng phí, đẩy khó cho doanh nghiệp vận tải, dân được hay đòi nhà nước phải chi tiền được. Như vậy là quá vô lý", ông Liên nhấn mạnh.

Thứ hai, với chính sách hỗ trợ chung trong bối cảnh nền kinh tế bị ảnh hưởng từ dịch bệnh, ông Liên cho biết với các doanh nghiệp kinh doanh trong lĩnh vực vận tải cần được hỗ trợ, giảm thuế phí từ 3 - 5% nhằm gỡ khó cho các doanh nghiệp thuộc lĩnh vực này.

Còn với doanh nghiệp BOT, việc hỗ trợ như thế nào phải căn cứ theo hợp đồng đã được ký kết.

Tuy nhiên, cũng không thể hỗ trợ theo hình thức cấp tiền cho doanh nghiệp BOT, đây là đề xuất rất kỳ lạ.

"Chính phủ có thể xem xét, cân nhắc hình thức hỗ trợ cho phù hợp nhưng không thể bắt nhà nước bỏ tiền hỗ trợ cho doanh nghiệp BOT được.

Cho tiền thì cho thế nào? Cho ai? Liệu có xin tiền cứu các doanh nghiệp BOT sân sau không?", ông Liên đặt câu hỏi.

Bộ GTVT muốn 'cứu' BOT: Tăng phí hoặc hỗ trợ tiền?

Nhìn nhận chung, vị chuyên gia cho rằng đề xuất của Bộ GTVT đang cho thấy tư duy mạnh ai nấy làm. Bộ GTVT chỉ quan tâm tới sự thua thiệt của các doanh nghiệp BOT mà chưa nghĩ đầy đủ tới lợi ích chung.

"Tôi thấy hơi khó hiểu vì trong suốt thời gian này Bộ GTVT đề xuất làm rất nhiều dự án lớn, đường cao tốc hàng trăm, nghìn tỷ nhưng chưa bao giờ thấy đề cập tới chính sách phát triển vận tải.

Phải chăng, trong tư duy của Bộ GTVT chỉ có làm dự án, còn thu từ đâu, tạo ra nguồn thu từ đâu là việc của cơ quan khác lo?

Kiểu điều hành mạnh ai nấy làm đang đẩy các doanh nghiệp vận tải vào thế khó, khiến các doanh nghiệp rất chản nản.

Tôi tin sẽ không có một cơ quan, bộ ngành nào ủng hộ hay tán thành với đề xuất của Bộ GTVT", ông Liên thẳng thắn.

Bộ GTVT muốn 'cứu' BOT: Tăng phí hoặc hỗ trợ tiền?


Trong khi đó, cũng nêu quan điểm ông Hồ Thanh Bình - ĐBQH đoàn An Giang lại băn khoăn về khó khăn thật sự của các doanh nghiệp BOT.

"Tôi không biết các nguyên nhân khiến doanh nghiệp BOT gặp khó khăn, thua lỗ có thật sự liên quan tới dịch bệnh Covid-19 hay không?

Nếu phân tích tỉ mỉ thì BOT đang có rất nhiều vấn đề như: dự báo doanh thu không như dự kiến ban đầu, phương án tài chính không khả thi, suất đầu tư cao, chi phí nhập nhèm thu nhiều báo ít... Như vậy, việc đầu tiên cần làm rõ là nguyên nhân khó khăn thực sự của các dự án BOT là gì? Nếu là những khó khăn xuất phát từ yếu tố chủ quan do chủ đầu tư không thực hiện tốt các khâu lập dự án, khảo sát, thiết kế, đánh giá lưu lượng phương tiện vận tải dẫn tới khó khăn, thua lỗ thì chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm, không ai chịu thay.

Ngược lại, nếu là khó khăn do dịch Covid-19 thì cũng cần phải cân nhắc trong từng bối cảnh cụ thể.

Phải hết sức thận trọng để tránh tình trạng coi dịch là cái cớ để xin hỗ tiền bù lỗ cho những nguyên nhân khác", ông Bình lưu ý.

Lam Lam

Thứ Năm, 14/05/2020 13:32

Sự Kiện