Cá chết hàng loạt ở miền Trung: Mổ xẻ trường hợp Formosa

(Tin tức thời sự) - Hiện tượng cá chết hàng loạt dọc biển 4 tỉnh miền Trung chắc chắn không phải do yếu tố tự nhiên mà có tác động của con người.

Tác động của con người?

Ngày 6/5, tại buổi tọa đàm do Liên hiệp các Hội khoa học và kỹ thuật Việt Nam tổ chức, nhiều nhà khoa học cũng như các chuyên gia đã đưa ra nhận định nguyên nhân cũng như giải pháp cho hiện tượng cá chết hàng loạt.

GS. TS. Mai Đình Yên, khoa Sinh học, Trường ĐH Khoa học Tự nhiên Hà Nội khẳng định: "Theo tôi, nguyên nhân dẫn đến hiện tượng trên chắc chắn là do chất độc hóa học nhiều hơn là những yếu tố khác.

Ví dụ như nguyên nhân cá chết do ký sinh trùng chúng ta hoàn toàn có thể loại bỏ, vì cá chết cũng đã được gần 1 tháng nay, việc phát hiện ra là không thể. Hoặc nếu cá chết do thủy triều đỏ, thì còn liên quan đến hệ sinh thái, vòng dinh dưỡng của cá, nghĩa là hệ quả sẽ có nhiều liên kết chứ không chỉ có cá chết.

Suy ra, nguyên nhân của cá chết hàng loạt là do tác động của con người, chứ không phải thiên nhiên. Hơn nữa, từ trước đến nay không bao giờ cá chết nhiều như thế này, chắc chắn phải có nguyên nhân đặc biệt".

Theo vị GS, các nhà khoa học phải đặt ra các câu hỏi: Cá chết có phải là cá đáy hay cá tầng mặt, ngoài cá ra có trai, ốc không? Khi phân tích và trả lời được câu hỏi trên, chắc chắn là một phần đã có câu trả lời về nguyên nhân.

Và dù nguyên nhân là gì cũng phải thừa nhận đây là hậu quả hiện hữu của việc chấp nhận hi sinh môi trường để phát triển kinh tế.

Ca chet hang loat o mien Trung: Mo xe truong hop Formosa

Nhiều nhà khoa học khẳng định cá chết do hóa chất độc hại xả thải ra môi trường biển

Trong khi đó, PGS.TS. Trương Mạnh Tiến - Chủ tịch Hội Kinh tế môi trường Việt Nam cũng khẳng định: "Phía Bộ TN&MT đã khoanh vùng chỉ có thể là 2 nguyên nhân, một là do thủy triều đỏ; hai là, độc tố hóa học thải ra từ hoạt động của con người.

Nhưng nếu là thủy triều đỏ thì chủ yếu thủy sinh, sinh vật sống ở tầng mặt của biển sẽ bị ảnh hưởng nhiều, thay vì cá ở tầng đáy như hiện tượng vừa qua. Hơn nữa, các độc tố hóa học từ đất liền xả thải cũng có thể sẽ dẫn đến tảo nở hoa.

Thêm nữa, vừa Bộ Công thương đã công bố cả năm 2015 và tính đến thời điểm 2/5/2016, Formosa đã nhập khẩu gần 384 tấn hóa chất, trong đó có 103 loại hóa chất.  Vì thế, chúng ta hoàn toàn có thể nghi ngờ và đặt ra nghi vấn về tác nhân do yếu tố con người mới là chủ yếu, cần nghiên cứu kỹ và sớm công bố".

Theo ông Tiến, có nhiều khả năng có kim loại nặng xả thải ra, các nguồn động vật đáy ở dưới độ sâu sẽ còn nằm trầm tích, phải tính kỹ. Đó mới là nguyên nhân chính. Vì cá ở tầng sâu, tầng đáy không di chuyển đi đâu cả, chỉ loanh quanh ở đó nên lấy mẫu cũng rất dễ để nghiên cứu.

Ông Tiến cho rằng, việc lấy mẫu xét nghiệm, để tìm ra nguyên nhân quá chậm trễ. Ngay sau khi xảy ra sự việc đáng lẽ chúng ta lấy ngay mẫu cá, lấy cả ruột cá để xét nghiệm thì chắc chắn sẽ tìm được nguyên nhân có phải do chất độc hay không.

Đồng thời, lấy thêm một mẫu cá còn sống ở khu vực đó, nghĩa là vùng không bị ô nhiễm để đối sánh, khi đó sẽ thấy được sự khác nhau.

Về vấn đề xả thải, Luật đã ghi rất rõ việc xả thải phải được kiểm tra đảm bảo chất lượng an toàn. Sở TN&MT tại các địa phương có nhiệm vụ đấu nối hệ thống quan trắc, nhưng nếu để cho doanh nghiệp 1 tháng đến báo cáo kết quả một lần, thì nghiễm nhiên lúc nào cũng cho phép. Như vậy rõ ràng việc này còn nhiều vấn đề đặt ra.

"Theo tôi được biết, nếu như một nhà máy được đầu tư 10 tỷ đồng, thì họ phải chi ra 20-30% số vốn đó để xử lý chất thải, như Formosa hiện nay giai đoạn đầu thử nghiệm đã có 11000m3/ngày đêm, số tiền xử lý cũng khá lớn, mà hầu như công ty nào cũng muốn giảm chi phí trên.

Không thể là thủy triều đỏ

Cũng đưa ra quan điểm về vấn đề trên, TS Trần Việt Hùng, Nguyên Phó Chủ tịch Liên hiệp các hội KH&KT Việt Nam cho biết: "Khi sự việc xảy ra, tôi đã từng nghĩ đến nguyên nhân có thể do động đất, biến đổi khí hậu, nhưng điểm lại những thông tin đã có thì tôi thấy cá chết là do hóa chất, do tác động của con người.

Bởi nếu do thủy triều đỏ thì cá chỉ chết tại một điểm, chứ không lan nhanh như sự việc vừa xảy ra. Rõ ràng, có thể đặt nghi vấn cụ thể là do Formosa xả thải, do công ty gang thép muốn rửa hệ thống xả thải trước khi khánh thành đưa vào sản xuất tháng 6/2016.

Một điểm đáng chú ý đó là Formosa mua hóa chất rất nhiều vào 3 tháng đầu năm 2016, trong khi cả năm 2015 mua rất ít, theo tôi được biết có đến 40 hóa chất độc hại với người và động vật".

Thứ Sáu, 06/05/2016 14:56

Sự Kiện