Điều chỉnh lương hưu theo hướng chia sẻ: Tránh hiểu lầm

(Tin tức thời sự) - Phương án điều chỉnh chỉ là khắc phục những điều bất hợp lý của các thời kỳ nghỉ hưu trước, giảm dần khoảng cách hưởng cao thấp giữa các thời kỳ.

Ông Phạm Minh Huân - nguyên Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH cho biết, chế độ lương hưu hiện nay có nhiều bất cập, do việc tham gia đóng bảo hiểm xã hội khác nhau từng giai đoạn, cộng với sự trượt giá của đồng tiền, càng làm khoảng cách đóng - hưởng chênh lệch hơn.

Dieu chinh luong huu theo huong chia se: Tranh hieu lam
Điều chỉnh lương hưu theo hướng chia sẻ. Ảnh: Hội nhà báo Việt Nam

Vì lẽ này, Bộ LĐ-TB&XH mới nghiên cứu đề xuất phương án điều chỉnh lương hưu cho phù hợp với tình hình thực tế.

Nói điều chỉnh lương hưu theo hướng chia sẻ giữa người hưởng cao và thấp là cách nói dễ gây hiểu nhầm vì nguyên tắc của BHXH là đóng nhiều hưởng nhiều, đóng ít hưởng ít. Lương hưu là khoản thụ hưởng của người lao động sau nhiều năm đóng BHXH, không thể bắt người hưởng cao chia sẻ cho người hưởng thấp được.

Phương án điều chỉnh chỉ là khắc phục những điều bất hợp lý của các thời kỳ nghỉ hưu trước, giảm dần khoảng cách hưởng cao thấp giữa các thời kỳ.

Ví dụ, cùng với chức danh là giám đốc của một doanh nghiệp nhưng người nghỉ hưu trước lại đang có mức lương hưu thấp hơn người về sau.

Nguyên nhân là do người về trước thì đóng thấp hơn do mặt bằng tiền lương thời điểm đó thấp hơn, thêm vào đó, chế độ nâng bậc lương cũng khác (trước đây chỉ cho phép 20% nâng lương).

Còn thời điểm hiện tại, mặt bằng tiền lương đã tăng lên, cơ chế nâng bậc lương cũng được điều chỉnh theo hạn định 3 năm một lần. Vì thế, cùng một chức vụ, cùng chế độ đóng BHXH nhưng những người nghỉ hưu ở thời kỳ trước rất thấp, gây ra sự bức xúc, so sánh với nhau.

Vì thế, đề án điều chỉnh lương hưu lần này là nhằm khắc phục những hạn chế đó, không tạo sự chênh lệch quá mức, gây bức xúc trong xã hội.

Theo đó, có thể điều chỉnh theo hướng chia thành nhiều mốc thời gian cụ thể. Ví dụ, lương cơ bản hàng năm tăng 7%, thì mức điều chỉnh với những người nghỉ hưu trước năm 1995 sẽ tăng thêm cao hơn là 8%-9%, còn với những người nghỉ hưu ở giai đoạn sau thì điều chỉnh tỉ lệ hưởng thấp hơn là 5%-6%.

"Số tiền này là do quỹ bảo hiểm tự cân đối, chi trả", ông Huân nói.

Về hướng điều chỉnh lương hưu độc lập tương đối trong mối tương quan với tiền lương của người đang làm việc, từ đó thay đổi cách thức điều chỉnh lương hưu theo hướng chia sẻ, ông Huân cho biết việc này đã được quy định tại luật bảo hiểm năm 2016 nhưng tới nay chưa thực hiện được.

Theo quy định hiện hành, lương hưu sẽ được điều chỉnh tương đương với mức cơ bản. Tuy nhiên, tới đây sẽ hướng tới việc nghiên cứu điều chỉnh lương hưu độc lập với lương cơ bản.

Theo đó, mức lương hưu được điều chỉnh sẽ dựa trên nhiều yếu tố như các chỉ số CPI, tốc độ tăng trưởng kinh tế, khả năng tích lũy của quỹ bảo hiểm...

"Việc này cũng còn phải bàn nhiều và cần phải có thời gian. Nói rằng lương công chức tăng 6% nhưng lương hưu trí chỉ tăng 5% sẽ rất khó. Trên thực tế, mức hưởng lương hưu của người hưu trí hiện nay rất thấp, nhiều trường hợp đời sống còn khó khăn, vì thế, khi điều chỉnh cũng phải tính toán, cân nhắc thận trọng", ông Huân nói.

Góp ý thêm, ông Mai Đức Chính- nguyên Phó Chủ tịch Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam cho biết, luật BHXH hiện đã có quy định khống chế mức trần tối đa người lao động có thể đóng BHXH là không quá 20 tháng tiền lương cơ bản.

Ví dụ, theo quyết định mới đây lương cơ sở sẽ được tăng lên 1,6 triệu đồng/tháng từ giữa năm 2020, với quyết định này mức đóng BHXH tối đa sẽ không quá 20 tháng, tức là khoảng 32 triệu đồng/người/tháng.

Lương hưu sẽ vẫn tính theo nguyên tắc đóng hưởng khi người tham gia đóng BHXH đủ thời gian với nữ là 30 năm, nam 35 năm sẽ được hưởng 75% của mức lương đóng BHXH cả quá trình.

Với cách khống chế mức trần tối thiểu và mức trần tối đa, người lao động vẫn sẽ hưởng mức lương hưu theo nguyên tắc đóng - hưởng, đóng cao hưởng cao, đóng thấp hưởng thấp nhưng không còn khoảng cách cao - thấp quá lớn.

Điều chỉnh lương hưu theo hướng chia sẻ: Làm thế nào?

Theo ông Chính, trước đây Luật BHXH 2014 chưa khống chế nên đã có tình trạng cùng có chức danh là giám đốc doanh nghiệp nhưng có người lương hàng trăm triệu, có người lương vài triệu đồng.

Điển hình như trường hợp TGĐ Nhà máy bia Huda Huế nhận lương hưu khủng bậc nhất Việt Nam với mức lương 100 triệu đồng/ tháng, trong khi có người khác chỉ nhận được mứ lương 1,3 triệu đồng/tháng.

Như vậy rõ ràng đã có sự chênh lệch quá lớn giữa người hưởng lương hưu cao nhất và thấp nhất. Vì thế, việc điều chỉnh mức đóng là rất cần thiết nhằm giảm dần khoảng cách đóng - hưởng giữa những người về hưu.

Bên cạnh đó, phía doanh nghiệp nước ngoài trả lương cao, người lao động có thể tham gia thêm quỹ bảo hiểm bổ sung.

"Tôi lấy ví dụ, doanh nghiệp trả lương cho người lao động là 230 triệu đồng/người/tháng, như vậy, khi tham gia BHXH theo luật của Việt Nam, người lao động chỉ được đóng mức tối đa là 32 triệu/người/tháng.

Người lao động còn dư ra 200 triệu, với số tiền này, người lao động có thể tham gia thêm quỹ bảo hiểm bổ sung, với việc tham gia này, người lao động sẽ được hưởng lương hưu trí từ hai nguồn, một là lương hưu do quỹ BHXH chi trả và hai là nguồn chi trả từ quỹ bảo hiểm bổ sung", ông Chính nói.

  • Lam Nguyễn 


 

Thứ Hai, 03/02/2020 07:20

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện