Định giá tối đa SGK mới: Vẫn nhiều lo ngại

(Tin tức thời sự) - Việc đính giá tối đa cho cả bộ SGK tưởng đơn giản nhưng lại rất phức tạp, nhất là ở khâu nhuận bút cho các chuyên gia biên soạn.

Ngày 20/4/2020, chia sẻ với Đất Việt về việc Cục Quản lý giá - Bộ Tài chính đưa ra giải pháp định giá tối đa cho bộ SGK mới để quản lý, kiểm soát mức giá mà các NXB kê khai cao gần gấp 4 lần so với bộ SGK cũ, PGS.TS Ngô Trí Long, nguyên Viện trưởng Viện Nghiên cứu thị trường giá cả bày tỏ sự không đồng tình trước nhiều lo ngại nếu như giải pháp này được thực hiện.

"Xã hội hóa SGK nhằm mục đích nâng cao chất lượng của bộ sách, đồng thời làm giảm tác động sự hỗ trợ về mặt tài chính của nhà nước và giá phải đảm bảo phù hợp với thu nhập của người dân. Nhưng chúng ta đang chưa thực hiện được các mục tiêu này.

Về mặt chất lượng bộ SGK mới có thể được nâng lên về mặt nội dung, hình thức so với bộ cũ nhưng lại đang gây tranh cãi về giá khi các NXB kê khai mức giá quá cao so với bộ cũ, đồng thời cũng là quá cao so với thu nhập trung bình của người dân" - ông Long đánh giá.

Vị chuyên gia cho biết, ở nhiều nước trên thế giới khi thực hiện xã hội hóa SGK nhưng họ vẫn đứng ra bảo trợ về giá. Đơn cử như ở Đức, mỗi bộ SGK của họ có giá cao nhất cũng không tới 100 USD. Không phải vì chất lượng sách của họ kém, cũng chẳng phải vì dân họ thiếu tiền mà do nhà nước họ đứng ra bảo trợ giá mặt hàng này cho người dân.

Dinh gia toi da SGK moi: Van nhieu lo ngai
Việc định giá trần SGK bộ mới không đơn giản.

Quay trở lại Việt Nam, ông Long cho rằng, việc định giá tối đa cho bộ SGK mới không phải là đơn giản. "Công tác xuất bản có nhiều công đoạn, trong đó mỗi công đoạn như in ấn, biên soạn, bản thảo... lại có một chi phí khác nhau. Điều đáng lo ngại nhất là chi phí nhuận bút trả cho người biên soạn. Bởi người biên soạn SGK toàn là những nhà khoa học hàng đầu, mức phí trả cho họ không hề rẻ.

Bên cạnh đó, với chuyên gia lĩnh vực Văn học lại có mức phí nhuận bút khác với chuyên gia lĩnh vực Toán hay Tiếng Anh... nên việc định giá cụ thể cho toàn bộ sách sẽ rất khó khăn. Còn nếu định giá cho từng trang sách trong từng quyền sách thì thậm chí giá còn cao hơn với giá mà các NXB kê khai rất nhiều" - ông Long cho biết.

Theo vị chuyên gia này, đã là xã hội hóa SGK thì không thể có mức khống chế về giá mà để cho các doanh nghiệp tự cạnh tranh nhau về mọi mặt, ai mạnh hơn được người tiêu dùng lựa chọn thì thống lĩnh thị trường. Còn nếu như khống chế về giá thì đó không còn là xã hội hóa SGK nữa.

Tuy nhiên, với điều kiện kinh tế của Việt Nam hiện nay vẫn còn nhiều gia đình có hoàn cảnh khó khăn, phải lo miếng cơm manh áo từng ngày thì việc thả nổi mức giá SGK sẽ khiến cho nhiều người không đủ khả năng chi trả mà không để cho các doanh nghiệp tự do về giá thì sẽ đánh mất đi tính chất xã hội hóa.

"Theo tôi, các tốt nhất hiện nay là Nhà nước để cho các NXB tự đứng ra nghiên cứu, biên soạn SGK. Sau đó, nhà nước sẽ tiến hành đấu thầu, mua lại bộ sách nào tốt nhất và phụ trách việc in ấn, phát hành tới tay người tiêu dùng. Có như thế, vừa đảm bảo người dân được học thống nhất một bộ sách, vừa có thể đảm bảo bộ sách đó có chất lượng tốt nhất mà giá thành lại rẻ nhất" - ông Long đề xuất.

Đồng quan điểm, GS.TS Phạm Tất Dong - Tổng Thư ký, kiêm Phó Chủ tịch Hội Khuyến học Việt Nam bày tỏ, Nhà nước cần khuyến khích các đơn vị nghiên cứu, biên soạn SGK rồi lựa chọn ra bộ sách có nội dung, hình thức phù hợp nhất để mua lại rồi tự in ấn, phát hành. Như thế, vừa đảm bảo được nội dung, vừa đảm bảo được giá cả có lợi cho người dân.

"Vấn đề trước mắt với bộ SGK mới đang thực hiện, cần phải có cơ chế tính lại giá, không thể chạy theo những lý do mà các nhà xuất bản đưa ra để đồng ý ngay được.

Cần phải căn cứ cụ thể mức giá đó được các nhà xuất bản tính toán như thế nào, mức giá họ đưa ra bằng bao nhiêu % chi phí họ biên soạn, xuất bản ra ngoài thị trường.

Thậm chí, cần phải tiến hành đấu giá để phù hợp với chủ trương, tránh việc các nhà xuất bản lợi dụng chính sách xã hội hóa SGK mà tăng giá vô tội vạ, ảnh hưởng tới người tiêu dùng, đi ngược với chủ trương khuyến học của Việt Nam" - GS.TS Phạm Tất Dong nói.

Ngọc Khánh

Thứ Tư, 22/04/2020 07:26

Van Kien Dai Hoi
Sự Kiện