Hối lộ tình dục: Nhận diện, thu hồi tài sản thế nào?

(Tin tức thời sự) - Công ước quốc tế về chống tham nhũng cũng có qui định về hối lộ tình dục, tuy nhiên, để nhận diện, chứng minh, xử lý là rất khó.

Có nên xem hối lộ tình dục là tham nhũng?

Hội đồng thẩm phán TAND Tối cao vừa ban hành Nghị quyết 03 (có hiệu lực từ 15/2) hướng dẫn áp dụng một số quy định của Bộ luật hình sự trong xét xử tội phạm tham nhũng, tội phạm khác về chức vụ.

Hoi lo tinh duc: Nhan dien, thu hoi tai san the nao?
GS.TS Lê Hồng Hạnh, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học, pháp lý (Bộ Tư pháp), hiện là Tổng Biên tập tạp chí Pháp luật và Phát triển

Đáng chú ý, TAND Tối cao cũng giải thích khái niệm "lợi ích phi vật chất" thường xuất hiện trong các vụ án về tham nhũng. Cụ thể, đó là những lợi ích không phải vật chất, như hối lộ bằng đề xuất tặng thưởng danh hiệu hay giải thưởng, bổ nhiệm chức vụ, hứa hẹn cho tốt nghiệp, đi học, đi nước ngoài hoặc hối lộ tình dục.

Đồng tình với cách giải thích trên,  GS.TS Lê Hồng Hạnh, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học, pháp lý (Bộ Tư pháp), hiện là Tổng Biên tập tạp chí Pháp luật và Phát triển, phân tích, hối lộ và nhận hội lộ dù là bằng vật chất hay bằng các lợi ích phi vật chất, kể cả tình dục thì đều là hành vi phạm tội.

Ông nói rõ, không nên cho rằng hối lộ vật chất mới nguy hại, mới đáng quan tâm, còn hối lộ khác là không  nghiêm trọng.

Theo quan điểm của ông, người nhận hối lộ hướng tới tiền hay hướng tới tình dục đều làm lệch lạc và suy thoái hệ thống cơ quan nhà nước hoặc bộ máy quản lý điều hành doanh nghiệp. Sự quan tâm của xã hội đối với hối lộ đến từ hai yếu tố cơ bản: Sự mất mát tài sản của Nhà nước, của những nhà đầu tư và sự tha hóa bộ máy. Trong đó, những mất mát tài sản có thể khắc phục dễ song để lấy lại lòng tin, lấy lại sự phát triển cho hệ thống cơ quan quản lý nhà nước hay hệ thống quản trị doanh nghiệp là không dễ.

Để chứng minh, ông lấy ví dụ: Một lãnh đạo sở bổ nhiệm một cô gái không có năng lực, không phù hợp với vị trí và không đủ điều kiện để đổi lấy sự "phục vụ" của cô gái đó thì xem ra Nhà nước không mất mát gì về tài sản. Có thể, nhưng hệ thống quản lý, hiệu quả công việc chịu nhiều thiệt hại. Dĩ nhiên, sự bất bình, mâu thuẫn do việc bổ nhiệm cô gái đưa hối lộ bằng tình dục mang lại sẽ làm cho Sở hoạt động kém kém hiệu quả.

"Tóm lại đã là hành vi nhận hối lộ thì nhận bằng vật chất hay bằng tình dục đều có chung hậu quả mà xã hội phải gánh chịu. Đó là: Sự tha hóa của quyền lực, sự biến dạng của quyền lực công thành quyền lực cá nhân", GS Lê Hồng Hạnh chỉ rõ.

Có hay không hối lộ tình dục ở Việt Nam?, Trả lời cho thắc mắc này GS Lê Hồng Hạnh cho biết, hành vi phạm tội này có mặt ở nhiều nước và cả ở Việt Nam. Ở Việt Nam, tuy chưa chưa có vụ án hình sự nào về hành vi hối lộ tình dục được biết đến trong thực tiễn tư pháp nước nhà nhưng trên thực tế, loại hình hối lộ bằng tình dục không phải là không có. Ở một số các vụ đại án, ở những cú bổ nhiệm thần tốc mà dư luận xì xầm lâu nay nay hiện ra khá rõ bóng dáng của hối lộ tình dục.

Còn ở các nước thì hành vi phạm tội này không hề cá biệt. Rất nhiều vụ án quan tham "ngã ngựa", kể cả các bộ trưởng, chính khách lừng danh, bị đưa ra xét xử có liên quan tới các mỹ nhân, sao điện ảnh hay người mẫu. Vì thế, Công ước quốc tế về chống tham nhũng đã có qui định về hối lộ tình dục.

Khó xác định hành vi

Mặc dù ai cũng có thể hiểu, suy đoán nhưng để xác định được hành vi hối lộ tình dục, theo GS.TS Lê Hồng Hạnh, là rất khó. Ông cho hay, hối lộ vật chất cũng đã khó xác định chưa nói đến hối lộ thứ "rất riêng tư", rất nhạy cảm như thế. Ví dụ trong vụ án bổ nhiệm thần tốc có thể xác định được hành vi bổ nhiệm song yếu tố "tình dục" liên quan tới các vụ án bổ nhiệm lại vô cùng khó xác định. Người nhận hối lộ tình dục và đưa hối lộ tình dục không dại gì mà phô ra, họ tìm mọi cách che đậy thứ mình đưa, mình nhận. Đưa tiền đến trong vali, trong cặp thì có thể xác định được nhờ nhiều yếu tố mà cơ quan điều tra có thể khai thác. Còn câu chuyện tình dục thì diễn ra trong phòng kín, chỉ người nhận hối lộ và đưa hối lộ biết. Chính vì khó xác định được "yếu tố tình dục" nên có những trường hợp bổ nhiệm thần tốc được lý giải là "nâng đỡ trong sáng" và các cơ quan có thẩm quyền vẫn thấy "thuyết phục".

Tuy nhiên, ông vẫn cho rằng có nhiều cách để nhận diện, xác định được hành vi hối lộ tình dục. "Bản chất của pháp luật là xử lý hành vi vi phạm. Khi muốn vi phạm sẽ phải có hành vi, dù muốn che đậy vẫn để lại "dấu vết". Hành vi vi phạm không thực hiện ở chỗ này, sẽ thực hiện ở chỗ kia, không ở khía cạnh này sẽ bộc lộ ở khía cạnh khác. Một điều dễ hiểu là việc xác định, xử lý tội phạm tham nhũng bằng vật chất trên thực tế cũng gặp rất nhiều khó khăn. Trong khi, loại hình tội phạm hối lộ tình dục lại rất ẩn, rất khó tìm ra bằng chứng.

Ranh giới giữa “tôi yêu ông ấy” hay tôi “tôi yêu cố ấy” với “tiền trao, cháo múc” là rất mong manh. Có người cho rằng muốn xác định hối lộ tình dục phải tìm cách xác định xem hai bên có hợp đồng không? Vô nghĩa nếu tư duy như vậy. Không ai ký hợp đồng đưa và nhận hối lộ bao giờ cả. Nên nếu cứ chờ tìm ra hợp đồng thì không thể xác định được bất cứ hành vi phạm tội nhận hối lội và đưa hối lộ, kể cả đối tượng nhận, giao là vật chất hay tình dục hay các giá trị phi vật chất nào đó.

Hợp đồng chỉ tồn tại trong kiểu quan hệ giữa hoa hậu Phương Nga và đại gia Toàn Mỹ mà thôi mà cũng rất hiếm gặp, chưa kể liệu có tồn tại “hợp đồng tình ái” đó không. Nếu thực sự muốn điều tra, cơ quan điều tra có thể tiến hành các bước cần thiết". Không phải pháp luật bó tay, cơ quan điều tra bó tay trước hối lộ tình dục đâu. Pháp luật điều chỉnh hành vi nên kiểu gì, người phạm tội nhận, đưa hối lộ bằng tình dục đều phải thực hiện những hành vi nhất định. Che cũng không thể hết nên rốt cuộc pháp luật vẫn xác định được, GS Lê Hồng Hạnh nêu quan điểm.

Hoi lo tinh duc: Nhan dien, thu hoi tai san the nao?
Hối lộ tình dục là tham nhũng. Ảnh minh họa

Thu hồi tài sản hối lộ tình dục thế nào?

Đây là câu hỏi đã được GS.TS Lê Hồng Hạnh đặt ra từ 5 năm trước tại một Hội thảo về chống tham nhũng. Sau đó trên mạng sôi lên bởi những giả thuyết khác nhau về cách thu hồi tài sản trong các vụ tham nhũng tình dục. Câu hỏi của ông có chút hài hước song thực chất nó là câu hỏi lớn hướng tới giải pháp cụ thể để chống hối lộ tình dục.

Vị GS cho biết, muốn chống được hối lộ tình dục thì phải nhận diện được những gì mà hành vi hối lộ tình dục hướng đến trong từng trường hợp cụ thể. Mà câu trả lời không nằm trong thứ "đưa" và "nhận". Xét ở yếu tố "tình dục" thì người đưa hối lộ “nhận”, còn người nhận hối lộ lại là người "đưa". Như vậy, theo ông điều quan trọng nhất là xem mục đích của hối lộ tình dục là gì? Nó hướng tới giá trị nào? Trong hối lộ tình dục, như đã nói trên, tổn thất tài sản có thể không lớn nhưng những tổn thất khác nhiều khi lại khó đong đếm được. Mục đích của hối lộ tình dục rất đa dạng. "Bổ nhiệm, lên lương, được chuyển vị trí công tác, được đưa vào qui hoạch, được nhận dự án, được cử đi học... đều trở thành mục đích của hối lộ tình dục.

Chính vì vậy, thu hồi tài sản tham nhũng chính là việc loại bỏ những mục đích mà người đưa hối lộ tình dục đạt được. Nếu anh (chị) được bổ nhiệm thần tốc vì hối lộ bằng tình dục thì những chức vụ được bổ nhiệm phải bị tước bỏ đối với người đưa hối lộ, còn người nhận hối lộ phải bị xử lý hình sự", GS.TS Lê Hồng Hạnh nói.

Lam Lam

Chủ Nhật, 24/01/2021 07:29

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện