Hội nghị cấp cao ASEAN: Lửa thử vàng, gian nan thử sức

(Tin tức thời sự) - Nhiều hành động đơn phương, quân sự hóa, hành xử áp đặt trên Biển Đông gây lo ngại đến hòa bình ổn định trên Biển Đông nói riêng, khu vực nói chung.

Sáng 10/11, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Bình Minh chủ trì Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN để chuẩn bị cho Hội nghị cấp cao ASEAN lần thứ 37 và các Hội nghị liên quan.

Hoi nghi cap cao ASEAN: Lua thu vang, gian nan thu suc
Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Phạm Bình Minh chủ trì Hội nghị Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN. Ảnh VGP

Tại Hội nghị, các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN đánh giá, năm 2020 là một năm đầy thách thức, khó khăn và bất ổn với dịch bệnh Covid-19 bùng phát và lây lan trên diện rộng, cạnh tranh giữa các cường quốc chiến lược ngày càng gia tăng cùng các vấn đề an ninh truyền thống và phi truyền thống. Dù gặp nhiều khó khăn, nhưng ASEAN đã đạt được thành công trong xây dựng Cộng đồng, tiếp tục khẳng định vai trò trung tâm trong cấu trúc khu vực.

Bộ trưởng Ngoại giao các nước ASEAN thống nhất, đánh giá cao những nỗ lực của Việt Nam, Chủ tịch ASEAN đã tích cực dẫn dắt Hiệp hội, gắn kết, chủ động vượt qua khó khăn, kiên định xây dựng Cộng đồng.

Các Bộ trưởng cũng chỉ ra những nội dung hợp tác cần được tiếp tục thúc đẩy trong quá trình phục hồi và khôi phục tăng trưởng sau đại dịch. Đó chính là cần bảo đảm sự liền mạch của chuỗi cung ứng, khôi phục giao thương an toàn giữa các nước, kết thúc và ký kết các Hiệp định thương mại thế hệ mới như RCEP và tăng cường hợp tác thu hẹp khoảng cách phát triển trong ASEAN thông qua nâng tầm các hoạt động hợp tác giữa các tiểu vùng.

Các Bộ trưởng Ngoại giao ASEAN cũng cho rằng, việc hoàn tất đàm phán và có thể sớm ký Hiệp định Đối tác Kinh tế toàn diện khu vực (RCEP) sẽ mang lại cơ hội để hỗ trợ phục hồi kinh tế và phát triển bao trùm, tạo thêm việc làm cũng như tăng cường chuỗi cung ứng khu vực.

Dành nhiều thời gian trao đổi về tình hình quốc tế và khu vực. Đề cập tới Biển Đông, các Ngoại trưởng cơ bản nhất trí, Biển Đông tiếp tục là vấn đề nổi lên trong tình hình quốc tế và khu vực, nhiều hành động đơn phương, trong đó có quân sự hóa, đòi hỏi chủ quyền thiếu căn cứ, hành xử áp đặt vẫn tiếp diễn gây lo ngại đến hòa bình ổn định trên Biển Đông nói riêng, khu vực nói chung. Trong bối cảnh này, các Ngoại trưởng tiếp tục kêu gọi thực hiện nghiêm túc và đầy đủ Tuyên bố DOC, và cùng bày tỏ mong muốn ASEAN và Trung Quốc sớm xây dựng thành công Bộ Quy tắc COC hiệu lực và hiệu quả, phù hợp với luật pháp quốc tế.

Nhân dịp này, các Ngoại trưởng đã cho ý kiến về Bộ tiêu chí xem xét lập quan hệ đối tác đối thoại của ASEAN. Hội nghị nhất trí để Colombia, Cuba và Nam Phi tham gia Hiệp ước Thân thiện và Hợp tác Đông Nam Á (TAC) và tổ chức Lễ ký tham gia TAC của những nước này theo lịch trình đã thống nhất.

Thay mặt Chủ tịch ASEAN 2020, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Ngoại giao Phạm Bình Minh cho rằng, đây là giai đoạn “Lửa thử vàng, gian nan thử sức” của ASEAN. ASEAN cần thể hiện sự đoàn kết, gắn bó để có thể hoàn tất các ưu tiên sáng kiến của năm ASEAN 2020, hiện thực hóa Tầm nhìn Cộng đồng ASEAN 2025, đồng thời ứng phó hiệu quả với các thách thức đang nổi lên, đặc biệt là đại dịch Covid-19.

Về tình hình quốc tế và khu vực, Phó Thủ tướng, Bộ trưởng Phạm Bình Minh đề cao đoàn kết ASEAN, coi đây là nhân tố then chốt trong bảo đảm ASEAN hòa bình, ổn định, độc lập và tự chủ trong môi trường thế giới có nhiều bất ổn, bất định hiện nay.

Nhắc lại lập trường chung của ASEAN về Biển Đông, nhấn mạnh yêu cầu kiềm chế, tránh các hành động làm phức tạp tình hình, tổn hại tới quyền lợi hợp pháp của các nước ven biển. Phó Thủ tướng, Bộ trưởng nhấn mạnh tinh thần thượng tôn pháp luật, chia sẻ với ý đánh giá của các nước về tầm quan trọng đặc biệt của UNCLOS 1982, văn kiện cơ sở, là khung khổ cho mọi hoạt động trên biển. Việt Nam cam kết phối hợp chặt chẽ với các nước ASEAN và Trung Quốc trong thực hiện đầy đủ, hiệu quả DOC và sớm đạt được Bộ Quy tắc ứng xử (COC) hiệu lực, thực chất và phù hợp với luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Luật biển 1982.

Hội nghị cấp cao ASEAN 37 và các hội nghị cấp cao liên quan sẽ diễn ra từ 12-15/11 theo hình thức trực tuyến.

Trước đó, chiều 9/11, tại Hà Nội, Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Quốc Dũng, Tổng Thư ký Ủy ban Quốc gia ASEAN 2020 đã tổ chức họp báo và cho biết, Hội nghị Cấp cao ASEAN lần thứ 37 và các hội nghị cấp cao liên quan là đợt hoạt động quan trọng nhất của ASEAN trong năm, thu hút sự quan tâm rộng rãi trong và ngoài khu vực".

Theo Thứ trưởng Dũng, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc sẽ chủ trì Hội nghị Cấp cao ASEAN và các hội nghị giữa khối với những đối tác như Trung Quốc Nhật Bản, Hàn Quốc, Ấn Độ, Liên Hợp Quốc, Mỹ, Australia, New Zealand. Thủ tướng cũng chủ trì Hội nghị Cấp cao Đông Á, Hội nghị Cấp cao Mekong - Nhật Bản và Hội nghị Cấp cao Mekong - Hàn Quốc.

Tổng bí thư, Chủ tịch nước Nguyễn Phú Trọng dự kiến tham dự lễ khai mạc và phát biểu chào mừng hội nghị. Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân, Chủ tịch AIPA 41, phát biểu đại diện cho Việt Nam tại Hội nghị Thượng đỉnh các Lãnh đạo nữ ASEAN.

Ông Dũng cho biết thêm, có 4 nội dung chính sẽ được đẩy mạnh trao đổi tại hội nghị, gồm đẩy mạnh xây dựng cộng đồng, giữ vững đà hợp tác ASEAN vượt qua các khó khăn thách thức; mở rộng và làm sâu sắc quan hệ giữa ASEAN và các đối tác, phát huy vai trò trung tâm của ASEAN trong khu vực và nâng tầm vị thế quốc tế của ASEAN; kiểm soát hiệu quả và từng bước đẩy lùi Covid-19, tích cực khắc phục hậu quả dịch bệnh và thúc đẩy phục hồi; trao đổi các vấn đề quốc tế và khu vực cùng quan tâm.

Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Quốc Dũng nhấn mạnh, đây là Hội nghị cấp cao cuối cùng của năm ASEAN do Việt Nam chủ trì tổ chức trong nhiệm kỳ Chủ tịch ASEAN 2020. Hội nghị là dịp để ASEAN đánh giá một cách tổng thể những kết quả hợp tác trong cả năm, trong cả công tác hoạt động nội khối cũng như các hợp tác với các đối tác, đề ra những định hướng ưu tiên cho giai đoạn tiếp theo.

Đây cũng là dịp duy nhất trong năm mà lãnh đạo ASEAN họp với lãnh đạo hầu hết các đối tác quan trọng của ASEAN. Hơn nữa, hội nghị này diễn ra trong bối cảnh làn sóng lây nhiễm mới của đại dịch COVID-19 tiếp tục tác động nghiêm trọng đến đời sống kinh tế- xã hội. Trong khi các nỗ lực mở cửa trở lại, từng bước phục hồi của các quốc gia còn gặp nhiều thách thức. Bên cạnh đó, là diễn biến phức tạp của môi trường chiến lược khu vực toàn cầu, các vấn đề an ninh truyền thống, phi truyền thống đe dọa an ninh, ổn định ở khu vực.

Theo Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Quốc Dũng, hội nghị là dịp quan trọng để lãnh đạo các nước ASEAN khẳng định cam kết, quyết tâm chính trị mạnh mẽ nhằm duy trì đà hợp tác, liên kết khu vực ứng phó hiệu quả với đại dịch COVID-19, củng cố vai trò trung tâm, vị thế của ASEAN, cũng như định hướng phát triển phù hợp với ASEAN trong một thế giới đang chuyển động nhanh chóng, phức tạp, khó đoán định.

Thứ trưởng khẳng định ASEAN nhanh chóng nhận thức không một nước nào có thể tự mình khắc phục, giải quyết tác động nặng nề của Covid-19. Việt Nam đã nêu rõ cần phải gắn kết, phối hợp chặt chẽ giữa ASEAN với nhau. ASEAN và Nhật Bản sẽ công bố kế hoạch thành lập Trung tâm ASEAN về các tình huống y tế khẩn cấp và dịch bệnh mới nổi với sự hỗ trợ của Nhật Bản. Khối cũng sẽ công bố lập kho dự phòng vật tư y tế ASEAN để ứng phó với các tình huống y tế khẩn cấp. Các nước dự kiến thiết lập hành lang đi lại an toàn trong năm tới.

Ngoài ra, khi được hỏi về mối quan hệ ASEAN - Mỹ trong bối cảnh Mỹ sắp có chính quyền mới, Thứ trưởng Nguyễn Quốc Dũng nhấn mạnh quan hệ ASEAN - Mỹ đã được thiết lập hơn 40 năm và có nền tảng rất vững chắc. ASEAN luôn hoan nghênh Mỹ đóng vai trò quan trọng ở khu vực, đóng góp mang tính xây dựng và có trách nhiệm vào vấn đề chung cũng như định hình trật tự khu vực dựa trên luật lệ, đóng góp vào duy trì hòa bình, ổn định và phát triển.

"Chúng tôi tin tổng thống nào của Mỹ cũng sẽ ủng hộ xu thế này để tiếp tục đưa quan hệ đối tác chiến lược Mỹ - ASEAN ngày càng phát triển tốt đẹp, cả vì lợi ích của ASEAN lẫn lợi ích của Mỹ", ông Nguyễn Quốc Dũng nói.

An An

Thứ Ba, 10/11/2020 16:37

Van Kien Dai Hoi
Sự Kiện