Lũ lụt không do phá rừng làm thủy điện: Khó xuôi....

(Tin tức thời sự) - Lãnh đạo Tổng cục lâm nghiệp cho rằng, lũ lụt miền Trung không phải do phá rừng làm thủy điện mà do biến đổi khí hậu; chuyên gia nói chưa thuyết phục.

Thủy điện có gây lũ lụt?

Trong bài trả lời báo chí, ông Nguyễn Quốc Trị, Tổng Cục trưởng Tổng cục Lâm nghiệp (Bộ NNPTNT) có giải thích: "mấy vụ sạt lở đất gây hậu quả nghiêm trọng ở Quảng Trị đều là những nơi phát triển rừng rất tốt, độ che phủ lớn. Tuy nhiên do mưa quá nhiều, địa hình dốc lớn nên mới gây vết sạt trượt".

Lu lut khong do pha rung lam thuy dien: Kho xuoi....
Lũ lụt gây sạt lở nghiêm trọng. Ảnh: PLO

Ông Trị cũng khẳng định thêm, lũ lụt ở miền Trung do biến đổi khí hậu, không phải do phá rừng.

Trước quan điểm trên, PGS.TS Bảo Huy, trưởng bộ môn quản lý tài nguyên rừng và môi trường thuộc khoa nông - lâm nghiệp Đại học Tây nguyên cho biết, để khẳng định nguyên nhân lũ lụt tại miền Trung những ngày vừa qua không thể chỉ dựa trên số liệu thống kê về diện tích rừng bị mất hay khẳng định ngay do biến đổi khí hậu mà còn tùy thuộc vào lưu vực của nguồn nước.

Do lưu vực sẽ quyết định đến khả năng tích tụ nguồn nước của từng khu vực cụ thể nên tùy từng lưu vực sẽ xây dựng hệ thống rừng phòng hộ ra sao, với tỉ lệ rừng tự nhiên là bao nhiêu, rừng trồng là bao nhiêu, với các hệ thống biện pháp kỹ thuật và cơ cấu cây trồng nào đáp ứng được.chức năng cho loại rừng phòng hộ trong các vùng sinh thái đặc thù, có như vậy rừng mới phát huy được vai trò điều hành nguồn nước, hạn chế xói lở, rửa trôi khi gặp mưa lớn kéo dài. Trong trường hợp với những lưu vực có lượng nước lớn mà tỉ lệ rừng tự nhiên bị mất, độ che phủ không lớn, khi đó, để mất rừng chính là một nguyên nhân gây sạt lở và hậu quả để mất rừng là vô cùng nghiêm trọng.

Liên quan tới việc phá rừng làm thủy điện, vị PGS cho hay, nếu so sánh về mặt con số (thống kê của Tổng cụ Lâm nghiệp: 8 tháng đầu năm 2019, diện tích rừng trồng mới tập trung cả nước đạt 135.900 ha. Diện tích rừng bị thiệt hại là 2.217ha. Sản lượng gỗ khai thác ước đạt trên 9,9 triệu m3, tăng 4,3% so với 8 tháng của năm 2018) cũng không phải là con số quá nghiêm trọng.

Tuy nhiên, theo nhận định của Viện Điều tra và quy hoạch rừng, lý do chính khiến diện tích rừng tự nhiên bị giảm sút là do việc chuyển đổi mục đích sử dụng, khai thác quá mức, đặc biệt là tại 2 khu vực duyên hải miền Trung và Tây Nguyên.

Một thực tế đang diễn ra là diện tích rừng phòng hộ đang ngày càng suy giảm; thay vào đó là gia tăng diện tích rừng sản xuất, đây chính là vấn đề.

"Tôi muốn nhấn mạnh câu chuyện phá rừng tự nhiên để trồng rừng phòng hộ trên đầu thủy điện chắc chắn sẽ làm thay đổi lưu vực phòng hộ, làm mất khả năng trữ nước, chống xói mòn của rừng tự nhiên. Điều này cũng đồng nghĩa với việc khả năng phòng hộ, chống xói lở của rừng trồng trên các hồ đập thủy điện cũng không còn tác dụng nhiều.

Khi gặp trời mưa nhiều, lượng nước lớn, rừng mất khả năng điều tiết dòng chảy thì nguy cơ sạt lở, lũ lụt là rất lớn. Như vậy, trong trường hợp này, nói rằng lũ lụt không liên quan tới phá rừng làm thủy điện là chưa chính xác", PGS Bảo Huy cho hay.

Rừng trồng không có chức năng phòng hộ?

Tiếp tục phân tích, PGS Bảo Huy nhắc lại quan điểm phát triển thủy điện phải hết sức cân nhắc, việc phát triển quá nhiều thủy điện trên một lưu vực như hiện nay sẽ làm suy giảm khả năng điều tiết dòng nước của rừng tự nhiên.

Khi bị tác động làm thay đổi lưu vực nước, lại gặp những biến đổi khí hậu bất thường, mưa lớn, kéo dài như miền Trung vừa qua chắc chắn sẽ gây lên những ức chế nguồn nước dẫn tới bùng nổ những mỗi nguy nghiêm trọng.

Vị chuyên gia nhấn mạnh, rừng tự nhiên có khả năng che phủ và phòng hộ tốt là do kết cấu rừng đã được thiết kế phù hợp với lưu vực và điều kiện khí hậu, địa chất của từng vùng. Vì điều này, chúng ta mới thấy có những khu rừng nguyên sinh, rừng nhiệt đới nhiều tuổi, được thiết kế, phân bổ rừng rất tối ưu như có nhiều tầng tán, nhiều loại cây, tạo ra nhiều tầng lớp phòng hộ rất hiệu quả.

Khi thay đổi từ một khu rừng được thiết kế tối ưu như vậy sang một khu rừng trồng với các loại cây đơn điệu, một tầng tán như trồng keo, cao su, trồng cây công nghiệp thì xét về chức năng che phủ là có nhưng chức năng phòng hộ gần như không đáng kể.

"Tôi cũng nói ngay, những lý lẽ giải thích cho việc phá rừng làm thủy điện không gây ảnh hưởng nhiều bởi các chủ đầu tư sẽ trồng rừng thay thế chỉ là những giải thích mang tính đối phó.

Không thể so sánh chức năng phòng hộ, điều tiết dòng chảy của một khu rừng nguyên sinh với một khu rừng trồng đơn điệu, kéo dài 10-15 năm để khai thác rồi lại trồng mới. Vì thế, việc phá rừng tự nhiên rồi trồng rừng sản xuất chỉ là giải pháp tâm lý, giúp yên tâm hơn về tỉ lệ che phủ, không để đất trống, đồi núi trọc chứ không có chức năng phòng hộ, chống lũ lụt", PGS Bảo Huy thẳng thắn.  

  • Lam Lam

Thứ Năm, 22/10/2020 13:32

Van Kien Dai Hoi
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện