Tội phạm kinh tế không đáng bị tử hình

(Tin tức thời sự) - Thêm nhiều luật sư cho rằng thay thế án tử hình là điều hợp lý, nhưng phải thay thế dần, trước mắt vẫn phải áp dụng cả hai vào từng trường hợp

Xung quanh vấn đề sửa đổi luật hình sự về việc thay đổi án tử hình bằng án chung thân vô thời hạn, phóng viên báo Đất Việt đã có một cuộc phỏng vấn với luật sư Trịnh Cẩm Bình, giám đốc công ty luật Biển Đông (Đoàn luật sư Hà Nội).

Xã hội càng phát triển, càng giảm án tử hình

PV: Thưa luật sư Bình, Bà có đồng tình hay phản đối về vấn đề này không, mong bà cho biết quan điểm của mình?

Luật sư Trịnh Cẩm Bình: Luật sửa đổi bổ sung Bộ luật Hình sự năm 2009 được ban hành có hiệu lực từ 1/1/2010 đã giảm dần các điều luật có quy định hình phạt tử hình. Hiện tại, có 22 điều luật có quy định hình phạt tử hình.

Luật Hình sự sửa đổi trong thời gian tới đưa ra nhiều vấn đề thảo luận về các tội danh và khung hình phạt, trong đó có giảm bớt khung hình phạt tối đa quá cao trong một số loại tội phạm.

Theo tôi, việc giảm dần các điều luật có quy định hình phạt tử hình là phù hợp xu hướng chung trên thế giới. Xã hội càng phát triển thì phạm vi áp dụng hình phạt tử hình càng thu hẹp dần.

Tuy nhiên, trong tình hình kinh tế-xã hội của nước ta, việc đấu tranh phòng ngừa tội phạm là vấn đề quan trọng hàng đầu. Do đó, không thể bỏ hẳn hình phạt tử hình mà có thể giảm bớt đối với một số tội danh nhất định.

Luật sư Trịnh Cẩm Bình
Luật sư Trịnh Cẩm Bình

Tội phạm kinh tế chưa đáng tử hình

PV: Hiện đã có một số tội được giảm khung hình phạt cao nhất từ tử hình thay thế bằng chung thân, trong đó có án kinh tế. Mong bà phân tích những ưu thế hay hạn chế của vấn đề thay đổi này?

Luật sư Trịnh Cẩm Bình: Bộ luật Hình sự sửa đổi năm 2009 đã giảm bớt 8 điều luật quy định hình phạt tử hình trong đó có các loại tội phạm kinh tế như Tội lừa đảo (Đ 139), Tội buôn lậu (Đ 153)...

Việc loại bỏ hình phạt tử hình trong một số loại tội phạm này là phù hợp vì mục đích chính trong việc trừng trị tội phạm về kinh tế là thu hồi số tiền đã bị chiếm đoạt. Do đó, khi áp dụng mức án chung thân, người phạm tội có cơ hội khắc phục hậu quả để được giảm án và tài sản bị chiếm đoạt có khả năng thu hồi.

Tuy nhiên, trên thực tế đã có những tư tưởng “hy sinh đời bố, củng cố đời con”, chấp nhận phạm tội để tích lũy cho con cháu với suy nghĩ nếu có bị xử lý, cùng lắm là tù Chung thân, khắc phục một phần cũng có thể hưởng tù có thời hạn.

Ngoài ra, có trường hợp người phạm tội không thể khắc phục hậu quả, không còn bất kỳ tài sản nào để khắc phục hậu quả thì mức hình phạt tù Chung thân không đủ sức nghiêm khắc để răn đe và phòng ngừa tội phạm.

Mặc dù vậy, so với những tội phạm khác đáng phải chịu hình phạt tử hình có liên quan đến sức khỏe, tính mạng của người khác, như khủng bố, giết người có tổ chức, hiếp dâm trẻ em... thì tội phạm kinh tế ít nghiêm trọng hơn và chưa đáng phải tử hình.

Thay án tử bằng chung thân là văn minh

Cần áp dụng song song hai hình thức

PV: Có ý kiến từ phía những nhà làm luật cho rằng việc xóa bỏ án tử hình hiện các quốc gia tiên tiến đang áp dụng, nếu điều này được áp dụng tại Việt Nam sẽ là xu thế chung của nhân loại, tiệm cận với những nước phát triển. Quan điểm của bà thế nào về việc này?

Luật sư Trịnh Cẩm Bình: Đúng là việc xóa bỏ án tử hình đang được các quốc gia tiên tiến áp dụng. Trong xu thế hội nhập, hợp tác về mọi mặt giữa các nước trong khu vực cũng như trên thế giới, việc điều chỉnh về chính sách, pháp luật nói chung, pháp luật hình sự nói riêng cho phù hợp, trong đó có sự tương thích các quy định về hình phạt tử hình là vấn đề cần đặt ra.

Tuy nhiên, việc tiếp tục duy trì hình phạt tử hình ở một số loại tội phạm là cần thiết với hoàn cảnh cụ thể của nước ta, khi nền kinh tế đang phát triển, nhiều loại tội phạm gia tăng và ngày càng phức tạp, yêu cầu phòng ngừa và đấu tranh tội phạm cần đặt lên hàng đầu.

Cả
Cả "siêu lừa" Huyền Như, "Bầu" Kiên đều chỉ đối mặt với mức án cao nhất là chung thân

Duy trì hình phạt tử hình không trái pháp luật quốc tế và không vi phạm nhân quyền. Việt Nam là thành viên của Công ước quốc tế về các quyền dân sự và chính trị từ năm 1966. Theo khoản 2 Điều 6 của Công ước quy định: “Ở những quốc gia chưa xóa bỏ hình phạt tử hình thì chỉ được phép áp dụng đối với những tội nghiêm trọng nhất…”.

Như vậy, Công ước thừa nhận ở những quốc gia khác nhau, tùy theo điều kiện cụ thể của mình có thể duy trì hình phạt tử hình. Việc tiếp tục duy trì hình phạt tử hình ở Việt Nam là cần thiết và không trái pháp luật quốc tế.

Ngoài ra, hình phạt tử hình loại bỏ mối đe dọa nguy hiểm cho xã hội, răn đe và giáo dục người khác không phạm tội hoặc từ bỏ ý định phạm tội, đảm bảo an toàn xã hội. Đối với nhiều loại tội phạm, hậu quả gây ra cho xã hội là đặc biệt nghiêm trọng như tội tham nhũng gây thiệt hại nhiều nghìn tỷ đồng và quan trọng hơn cả là làm giảm niềm tin của người dân vào Nhà nước hay tội phạm ma túy gieo rắc cái chết trắng cho nhiều thế hệ trẻ, tội phạm giết người ...

PV: Cũng có nhiều luật sư cho rằng giảm án tử hình sẽ làm giảm đi tính nghiêm minh của pháp luật, tăng tỉ lệ gia tăng tội phạm, đặc biệt những tội nghiêm trọng như giết người, tham nhũng. Quan điểm của bà về ý kiến này thế nào?

Luật sư Trịnh Cẩm Bình: Như chúng ta biết, hình phạt nói chung và hình phạt tử hình nói riêng có tác dụng răn đe và phòng ngừa tội phạm tùy thuộc vào điều kiện của mỗi quốc gia như điều kiện về kinh tế, văn hóa, trình độ dân trí hay ý thức pháp luật của người dân…

Ở những nước có nền kinh tế phát triển, trình độ dân trí và ý thức pháp luật cao thì việc duy trì hay xóa bỏ hình phạt tử hình không có ý nghĩa nhiều đến việc gia tăng hay giảm tỷ lệ tội phạm.

Ở nước ta, nền kinh tế đang phát triển, trình độ văn hóa và ý thức pháp luật chưa cao nên việc duy trì hình phạt tử hình là cần thiết vì mục đích đấu tranh và phòng chống tội phạm của hình phạt mới đạt được, ngăn chặn sự mất an ninh, an toàn xã hội.  

Do đó, đối với các loại tội phạm như giết người hay tham nhũng, tôi hoàn toàn đồng tình với quan điểm của nhiều luật sư về việc cần duy trì hình phạt tử hình đối với loại tội phạm này để đảm bảo tính nghiêm minh của pháp luật, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mỗi công dân.

Xin chân thành cám ơn luật sư!

Bỏ án tử hình: Văn minh với tội ác man rợ thì...

Tâm Tuệ

Thứ Sáu, 23/05/2014 10:50

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện