Tranh cãi dung mạo vua Quang Trung: Chiêu bài dụng ý xấu?

(Tin tức thời sự) - Vua Quang Trung là người rất nhanh nhẹn, mặt gần vuông, mắt sáng nhìn xuyên đêm chứ không như mô tả trong bức tranh của Trung Quốc.

Chiêu bài hạ thấp hình ảnh?

Mới đây, nhà nghiên cứu, TS Nguyễn Duy Chính vừa công bố bài viết có tính hệ thống lại quá trình xuất lộ và tìm kiếm hình ảnh chân dung vua Quang Trung của học giới nước ta từ xưa đến nay.

Cụ thể, ông Chính tìm kiếm được hai tư liệu hình vẽ vua Quang Trung trong chuyến đi Bắc Kinh dự lễ thọ vua Càn Long: một trong bộ tranh "Thập toàn phu tảo", và một bức trong bộ tranh đồ sộ "Bát tuần Vạn thọ thịnh điển".

Cả hai tư liệu này đều vẽ vua Quang Trung từ xa, vẽ chung với các nhân vật khác, nên không rõ nét chân dung.

Cũng liên quan chủ đề này, nhà nghiên cứu Trần Quang Đức viết trên trang cá nhân của mình: "Gần đây, một người bạn Trung Quốc gửi cho tôi bức tranh chân dung Quang Trung, hiện cất giữ tại Bảo tàng Cố Cung Bắc Kinh. Bức tranh này có ghi rõ An Nam quốc vương Nguyễn Quang Bình (tên của Quang Trung khi ở bên nhà Thanh)".

Tranh cai dung mao vua Quang Trung: Chieu bai dung y xau?

Bức hình vẽ vua Quang Trung do Trần Quang Đức công bố. Ảnh: Nguyễn Duy Chính.

Liên quan đến các thông tin trên, trao đổi với Đất Việt, ngày 2/1, nhà nghiên cứu lịch sử Nguyễn Đắc Xuân - người sống ở Huế và có rất nhiều công trình nghiên cứu về vua Quang Trung cho biết: "Bức ảnh được ông Trần Quang Đức đưa ra tôi đã biết. Tôi có làm việc với đoàn làm phim về hoàng đế Quang Trung đại thắng quân Thanh mấy năm nay, nên các hình ảnh liên quan đến vị vua này của Việt Nam hay Trung Quốc tôi đều sưu tập.

Quan điểm của tôi, về bức ảnh này thứ nhất, tôi hoan nghênh việc sưu tập được bức ảnh nói đó là vua Quang Trung, đăng lên phương tiện thông tin đại chúng cho mọi người cùng biết là điều đáng mừng. Bởi vì, Việt Nam mà lấy được tư liệu từ phía Trung Quốc khó nên bức ảnh đó rất quý.

Thứ hai, một người nhận định tấm ảnh đó đúng hay sai thì phải có các điều kiện sau:

Đầu tiên là hiểu lịch sử của phong trào Tây Sơn, của vua Quang Trung đặc biệt vị vua này, sách sử cũng nói nhiều, nhắc tới hình tượng vị vua trên rất đặc biệt. Họ miêu tả vị vua này có mặt vuông, tóc vấn, con mắt sáng, có thể nhìn xuyên đêm.

Điều quan trọng theo tôi phải có hình ảnh do người Việt Nam mình đã nghiên cứu, dù chưa có ảnh nhưng cũng phải tưởng tượng ra.

Sau đó, phải biết rõ, việc vua Quang Trung đánh thắng quân Thanh là một điều Trung Quốc không bao giờ muốn chấp nhận. Không loại trừ khả năng, hình tượng vị vua của Việt Nam đã bị làm thay đổi.

Nếu quả thật như vậy, rất sợ thế hệ sau lại nhầm lẫn".

Bên cạnh đó, theo ông Xuân, không nên phủ nhận việc tìm ra bức ảnh như vậy là cần thiết, đáng trân quý, nhưng vua Quang Trung nhìn rất oai phong lẫm liệt. Việt Nam đã làm rất nhiều bức tượng về vị vua này ở Bình Định, Thừa Thiên Huế, Hà Nội. Đó là những hình mẫu tốt, không nên so sánh với một tấm ảnh chưa rõ nguồn gốc.

Mắt sáng, mặt vuông

Nhà nghiên cứu khẳng định lại, vua Quang Trung mặt gần vuông, mắt sáng có thể nhìn xuyên qua đêm, tóc quăn, rất nhanh nhẹn, mạnh mẽ, lực lưỡng. Đó là tài liệu được ghi trong sử sách.

Tranh cai dung mao vua Quang Trung: Chieu bai dung y xau?

Bức tranh "Thập toàn phu tảo" vẽ vua Quang Trung và hai bồi thần đang hành lễ bệ kiến vua Càn Long. Ảnh từ bài viết của Nguyễn Duy Chính.

"Tôi cũng còn nhớ tại chùa Bộc (Hà Nội) có một bức tượng cổ và đôi câu đối: Động lý vô trần, đại địa sơn hà lưu đống vụ / Quang trung hóa Phật, tiểu thiên thế giới chuyển phong vân.

Nó có nghĩa là Trong hang không bụi, lưu nêu cột giữa non sông rộng lớn / Giữa sáng thành Phật, chuyển gió mây trong thế giới cỏn con.

Tôi cho rằng pho tượng trên là tượng vua Quang Trung. Hai câu đối ngụ ý ca ngợi vua Quang Trung anh hùng cái thế, nhưng do hoàn cảnh lịch sử, tượng Quang Trung ấy được ẩn mình trong một tượng phật.

Nhiều nhà nghiên cứu cho rằng pho tượng ấy là một di sản văn hóa đáng quý", ông Nguyễn Đắc Xuân tâm tư.

  • Châu An

Chủ Nhật, 07/01/2018 07:43

Van Kien Dai Hoi
Sự Kiện