Trụ điện dự ứng lực gẫy ngang sau bão: Sự thật là...

(Tin tức thời sự) - Trụ điện làm theo công nghệ bê tông dự ứng lực có nhược điểm chịu lực uốn kém nên thường bị gẫy ngang khi gặp gió bão thổi.

Ngày 18/9/2020, Công ty Điện lực Đà Nẵng thông tin giải thích về trụ điện số 102 đường Tôn Đản (quận Cẩm Lệ, TP Đà Nẵng) bị gãy ngang trong cơn bão số 5, lộ ra không có cốt thép là do cột điện này được làm theo công nghệ dự ứng lực, phần thép đã được kéo dãn khi đúc trụ nên khi bị đứt gãy đã thụt vào bên trong lớp bê tông. Khi dùng búa đập lớp bê tông ở phần gãy ra sẽ thấy cốt thép.

"Cột điện trước số nhà 102 Tôn Đản là cột điện bê tông ly tâm 8,4m thuộc đường dây hạ áp số A1/1/2 thuộc trạm biến áp Ngã Ba Huế 6.

Cột dự ứng lực được sản xuất theo tiêu chuẩn TCVN 5847:2016 và TCVN 6284 - 1997, có các sợi thép chịu lực được kéo giãn khi gia công đúc cột tại nhà máy.

Tru dien du ung luc gay ngang sau bao: Su that la...
Cột điện trước nhà số 102 đường Tôn Đản, Đà Nẵng bị gãy ngang.

Khi có lực tác động lớn làm gãy cột thì các sợi thép này có xu hướng tụt vào bên trong thân cột (khoảng 1cm, do trước đó đã được kéo giãn).

Nguyên nhân chính việc gãy cột điện là do ảnh hưởng của bão số 5 làm cây to ngã đè vào đường dây, tác động lực quá lớn kéo gãy cột" - phía Công ty Điện lực Đà Nẵng nêu.

Trao đổi với Đất Việt về vấn đề này, TS Nguyễn Văn Điều - công tác tại Khoa Vật liệu xây dựng, Đại học Xây dựng Hà Nội cho rằng, sự việc trụ điện bê tông dự ứng lực gãy ngang không chỉ xảy ra ở TP. Đà Nẵng mà trước đó đã từng xuất hiện nhiều lần ở Khánh Hòa, Hà Nam, Nam Định...

Chính vì vậy, cần phải xem lại ứng dụng công nghệ bê tông dự ứng lực vào thiết kế, thi công trụ điện khi trong thời gian qua có nhiều sự việc loại trụ điện này bị gãy ngang khi gặp gió lớn.

Vị chuyên gia này giải thích, bê tông dự ứng lực được sản xuất theo công nghệ thép được kéo ứng suất trước kết hợp với quay ly tâm bê tông mác cao để tạo ra cột.

Trong đó, cốt thép trong bê tông là cốt thép cường độ cao, được kéo căng ra bằng máy kéo ứng suất trước, đạt tới một giá trị ứng suất nhất định, được thiết kế trước, nằm trong giới hạn đàn hồi của nó trước khi các kết cấu bê tông cốt thép này chịu tải.

Lực căng cốt thép này làm cho kết cấu bê tông biến dạng ngược với biến dạng do tải trọng gây ra sau này khi kết cấu làm việc.

Nhờ đó, kết cấu bê tông cốt thép ứng suất trước có thể chịu tải trọng lớn gần gấp đôi so với kết cấu này, khi không căng cốt thép ứng suất trước.

Tuy nhiên, ông Điều cảnh báo, chính ưu điểm của công nghệ bê tông dự ứng lực cũng là nhược điểm khi áp dụng vào việc sản xuất trụ điện. Bởi, khi cốt thép được kéo đạt giới hạn đàn hồi gặp tải trọng vượt quá khối lượng thiết kế thì trụ điện dễ bị gãy ngang.

Trụ điện dự ứng lực chịu tải trọng theo phương thẳng đứng rất tốt nhưng chịu lực uốn rất kém vì độ đàn hồi của cốt thép đã được kéo giãn đạt giới hạn từ khi sản xuất trụ.

Tru dien du ung luc gay ngang sau bao: Su that la...
Cột điện ở đường Tôn Đản (Đà Nẵng) sau khi được người dân đục kiểm tra (Ảnh Dân việt).

"Trụ điện nâng đỡ trạm biến áp và dây điện. Trong đó, trạm biến áp sẽ gây ra tải trọng theo phương thẳng đứng còn dây điện sẽ chịu tải trọng theo phương chéo - ngang.

Khi gặp gió mạnh, dây điện sẽ chuyển động khiến cho tải trọng có thể bị cộng dồn dẫn tới tải trọng khi có gió sẽ có thể lớn hơn lúc đầu gấp nhiều lần, nhất là khi gặp gió giật - nó cũng giống như câu chuyện đoàn người đi trên một chiếc cầu nếu như tất cả cùng dậm chân 1 lúc thì cây cầu nguy cơ bị sập cao hơn là bước chân lộn xộn" - vị chuyên gia này phân tích.

Chính vì thế, ông Điều cho rằng, trụ điện bê tông dự ứng lực không nên được lắp đặt tại những vùng thường xuyên chịu ảnh hưởng của gió bão.

Hơn nữa, việc cột điện đổ có thể kéo theo các trụ đứng cạnh đổ theo nên loại trụ này cũng ít được lắp ở các vị xung yếu như góc, néo...

Từ hình ảnh mà báo chí đăng tải về trụ điện bê tông dự ứng lực bị gãy ngang ở TP. Đà Nẵng trong cơn bão số 5, TS Nguyễn Văn Điều nhận định, cốt thép được sử dụng cho trụ này là loại phi 6 với 9 thanh.

Theo tiêu chuẩn thiết kế thì nếu trụ cao 8,5m, có 9 thanh thép thẳng thì phải sử dụng thép phi 12 trở lên. Bên cạnh đó, đường kính gốc cột phải từ 250mm và đường kính ngọn phải từ 150mm, chịu được tải trọng đầu cột là hơn 200kg.

"Tuy nhiên, để làm rõ trụ điện gãy ở TP. Đà Nẵng có được làm theo đúng tiêu chuẩn hay không thì cũng cần phải căn cứ cụ thể vào hồ sơ thiết kế, tải trọng mà cột phải gánh chịu, bên cạnh đó là lực tác động tại thời điểm cột bị gãy... mới có thể đưa ra được kết luận chính xác" - ông Điều cho hay.

Ngọc Khánh

Thứ Bảy, 19/09/2020 07:48

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện