Truy nã bà Hồ Thị Kim Thoa: Truy bắt thế nào?

(Tin tức thời sự) - Theo luật sư, để dẫn độ tội phạm từ nước ngoài về Việt Nam, Việt Nam phải ký Hiệp định tương trợ tư pháp với quốc gia đó.

Ngày 10/7, cựu Thứ trưởng Bộ Công thương Hồ Thị Kim Thoa đã bị khởi tố về hành vi Vi phạm quy định về quản lý tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí. Trước đó, sau khi bị cách chức, bà Thoa đã ra nước ngoài. Do vậy, ở thời điểm cơ quan điều tra ra quyết định khởi tố, bà Thoa không có mặt tại Việt Nam.

Hiện Cơ quan CSĐT Bộ Công an đã ra quyết định truy nã bị can, tạm đình chỉ điều tra vụ án, tạm đình chỉ điều tra bị can đối với bà Thoa, chờ bắt được sẽ xử lý theo quy định.

Trao đổi với Đất Việt, LS Trương Xuân Tám, Ủy viên Hội đồng Luật sư toàn quốc, Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu, bày tỏ quan điểm, không thể khẳng định bà Thoa bỏ trốn, nếu đúng là bà này đã ra nước ngoài sau khi nghỉ hưu. Ở thời điểm đó, bà Thoa chưa bị khởi tố, vẫn có quyền công dân, được quyền đi lại.

Khi Cơ quan CSĐT Bộ Công an ra quyết định tố tụng, bà Thoa không có mặt tại Việt Nam nên bị cơ quan này truy nã.

Bây giờ, để dẫn độ tội phạm từ nước ngoài về Việt Nam, Việt Nam phải ký Hiệp định tương trợ tư pháp với quốc gia nơi tội phạm đó đang cư trú.

Nhiều thông tin cho hay, bà Thoa đang ở Pháp. Theo LS Tám, việc dẫn độ bà Thoa về nước không đơn giản, bởi giữa Pháp và Việt Nam mới ký kết Hiệp định tương trợ tư pháp về các vấn đề dân sự (ký kết vào ngày 24/2/1999 và có hiệu lực từ ngày 1/5/2001 - PV).

"Việc ra quyết định truy nã thể hiện sự nghiêm minh của pháp luật Việt Nam, tuy nhiên, chưa thể thực hiện ngay lệnh này. Bộ Công an phải làm việc với Interpol quốc tế, họ xem xét, chấp thuận đến đâu, đồng thời, phải làm việc với quốc gia nơi đối tượng bị truy nã đang cư trú...", LS Trương Xuân Tám nói.

Truy na ba Ho Thi Kim Thoa: Truy bat the nao?
Bị can Hồ Thị Kim Thoa đang ở nước ngoài.

Trong trường hợp bà Hồ Thị Kim Thoa mang cả quốc tịch Việt Nam lẫn quốc tịch nước ngoài thì sẽ xảy ra xung đột về thẩm quyền theo lãnh thổ. Bộ Luật Hình sự, Luật Tố tụng hình sự có quy định về thẩm quyền theo lãnh thổ, chỉ được thực hiện trên lãnh thổ Việt Nam bằng các phương tiện mang cờ Việt Nam, như tàu biển, máy bay Việt Nam. Còn ở trên lãnh thổ của nước khác thì không thể thực hiện các thủ tục tố tụng như thông thường được.

"Quốc gia mà người đó mang quốc tịch (ngoài quốc tịch Việt Nam - PV) cũng có quyền bảo vệ công dân của họ. Do đó, việc truy bắt, dẫn độ tội phạm càng khó khăn hơn", LS Trương Xuân Tám lưu ý.

Bởi vậy, ngoài việc gửi lệnh truy nã lên Interpol quốc tế, vị luật sư cho biết, phía Việt Nam cần đàm phán với quốc gia nơi bà Thoa đang cư trú. Nếu này khá phức  tạp và lâu dài, cần vận dụng quan hệ ngoại giao để thương lượng.

Riêng về kiểm soát cán bộ lãnh đạo, đảng viên, đại biểu Quốc hội có thể có hai quốc tịch, theo Chủ nhiệm Đoàn Luật sư tỉnh Bà Rịa-Vũng Tàu cho hay, việc này tùy thuộc vào sự khai báo của cá nhân mỗi người và sự kiểm tra, giám sát của Đảng, cơ quan quản lý cán bộ.

"Hàng năm đều có kê khai bổ sung điều kiện về lý lịch, trong đó làm rõ những biến động về tài sản, nhân  thân, nơi sinh sống, nơi công tác... Ai kê khai trung thực hay không trung thực thì tổ chức cơ sở đảng phải phát hiện", LS Trương Xuân Tám nói.

Trong khi đó, ông Vũ Quốc Hùng, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kiểm tra Trung ương, cho biết, trước Hồ Thị Kim Thoa, đã có nhiều trường hợp người phạm tội bỏ trốn ra nước ngoài trước khi có lệnh khởi tố, như Trịnh Xuân Thanh, Vũ Đình Duy, hay giám đốc Nhật Cường Mobile...

Hầu hết những người phạm tội trốn ra nước ngoài là người có nhiều tiền do tham ô, tham nhũng, hối lộ, lừa đảo...

"Họ đã "xây tổ" ở nước ngoài từ lâu. Thử hỏi bao nhiêu người có biệt thự ở nước ngoài dưới danh nghĩa con cháu, họ hàng?", ông Hùng nêu vấn đề.

Dù vậy, ông đề nghị cần xem xét thu hồi tài sản của những người như ông Vũ Huy Hoàng, bà Hồ Thị Kim Thoa bởi đây là những người có sai phạm liên quan đến vụ việc bán rẻ đất “vàng” cho Sabeco.

"Họ làm thất thoát tài sản của Nhà nước thì bây giờ ngoài việc phải chịu xử lý hình sự phải kiểm kê tài sản của họ và thu hồi tài sản đã bị họ làm thất thoát. Lâu nay, nhiều trường hợp kết tội rồi nhưng chưa thu hồi được tài sản một cách tương xứng. Pháp luật phải có quy định cụ thể hơn, và phải được thực thi nghiêm minh hơn", ông Vũ Quốc Hùng nhấn mạnh.   

Trao đổi với báo Tiền phong, Thiếu tướng Nguyễn Mai Bộ, Uỷ viên Thường trực Uỷ ban Quốc phòng và An ninh của Quốc hội cho rằng, Việt Nam có thể dẫn độ bà Hồ Thị Kim Thoa bằng đường ngoại giao.

Về việc nhiều đối tượng trong các vụ án lớn bỏ trốn trước khi bị khởi t ố, ông Nguyễn Mai Bộ cho hay, "nếu không khởi tố bị can, không truy cứu trách nhiệm hình sự, ai chẳng có quyền đi nước ngoài.

Bà Hồ Thị Kim Thoa hoàn toàn có quyền đi nước ngoài khi chưa bị khởi tố hình sự. Người ta có quyền đặt ra những câu hỏi, công tác ngăn chặn thế nào mà để cho đối tượng bỏ trốn?...

Còn về pháp lý khi chưa khởi tố bị can, chưa phạm tội quả tang, làm sao áp dụng biện pháp ngăn chặn của tố tụng hình sự được? Làm sao có thể cấm họ đi khỏi nơi cư trú, rồi tạm giữ, tạm giam, đặt tiền, tài sản để bảo đảm khi chưa bị truy cứu trách nhiệm hình sự được.

Luật Xuất cảnh, nhập cảnh của công dân việt Nam đã quy định rõ về những trường hợp liên quan đến vụ án hình sự. Còn trong trường hợp này (bà Hồ Thị Kim Thoa - PV), người ta đi vào lúc chưa liên quan đến vụ án hình sự, vẫn là công dân bình thường và hoàn toàn có quyền đi lại".

Bởi vậy, ông lưu ý, điều quan trọng là có sớm phát hiện ra hành vi phạm tội hay không.

"Nếu như vụ bà Hồ Thị Kim Thoa mà ra quyết định khởi tố vụ án, đẩy nhanh tiến độ điều tra thì sẽ ra được ai, liên quan tới ai. Như vậy thì anh khởi tố bị can trước đó đi.

Nhưng vụ việc đến bây giờ mới khởi tố, trong khi người ta đã cao chạy xa bay từ trước đó rồi. Nếu để muộn quá, người ta sẽ lấy tư cách một công dân bình thường đi du lịch, rồi trốn đi thì làm gì được họ, ai cấm đâu. Rõ ràng câu chuyện ở đây là chất lượng và tốc độ điều tra vụ án", Thiếu tướng Nguyễn Mai Bộ nói.

Trong khi đó, báo Dân trí dẫn nguồn tin từ Bộ Tư pháp cho hay, đến nay không có tên Hồ Thị Kim Thoa (SN 1/6/1960, quê quán: Nghệ An) trong danh sách những người được thôi quốc tịch Việt Nam.

Bộ Tư pháp cũng không nắm được thông tin về việc bà Hồ Thị Kim Thoa đã nhập quốc tịch nước ngoài hay chưa. Hiện nay, Pháp không yêu cầu phải thôi quốc tịch Việt Nam thì mới được nhập quốc tịch nước này.

“Nếu bà Thoa đã nhập quốc tịch Pháp nhưng không khai báo với cơ quan chức năng Việt Nam thì bà ấy đã vi phạm Luật Quốc tịch", nguồn tin cho hay.

Thành Luân

Thứ Sáu, 17/07/2020 13:31

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện