Định hình phát triển bền vững ĐBSCL

(Diễn đàn trí thức) - ĐBSCL là một vùng đất đầy tiềm năng nhưng là một châu thổ trẻ, rất mẫn cảm với mọi tác động lên nó.

(2) Rà soát lại các quy hoạch tổng thể, ngành, địa phương theo 5 hướng:

a, Tiết kiệm và sử dụng có hiệu quả cao nước ngọt, chung sống với mặn và ngập, khai thác nước lợ và nước mặn ở vùng biển chiếm ưu thế; đảm bảo nước ngọt cho sinh hoạt của người dân.

b, Vì có nhiều yếu tố bất định, trước khi chọn giải pháp công trình, phải tính toán cán cân Được – Mất trên cả 3 mặt kinh tế, xã hội và môi trường.

c, Rà soát lại quy hoạch thủy lợi đến năm 2020, tầm nhìn 2050 đã được phê chuẩn trong Quyết định 1397/QĐ-TTg, để phù hợp với bối cảnh mới mà ĐBSCL phải đối diện.

Để có sự thống nhất trên hai vấn đề lớn hiện nay của đồng bằng, cần đánh giá Được – Mất của việc bao đê triệt để để sản xuất lúa Thu Đông theo Quyết định 101/QĐ–BNN–TT (15/1/2015) của Bộ NNvPTNT trên cả 3 mặt kinh tế, môi trường và xã hội; cần tiến hành tương tự đối với Dự án Ba Lai trước khi xây các cống Cái Lớn, Cái Bé và sau đó các cống Hàm Luông, Cổ Chiên, v.v…

d, Quy hoạch nông nghiệp đảm bảo những vùng sản xuất lúa “ăn chắc”, chất lượng cao, sử dụng ít nước và ít phát thải khí nhà kính, những vùng nuôi trồng thủy sản được thủy lợi hóa, và những vùng rừng ngập mặn, rừng tràm vốn có.

đ, Rà soát lại quy hoạch xây dựng và sử dụng không gian phù hợp với nền đất yếu, dành không gian cần thiết cho giao diện giữa con người và sông, biển.

(3) Theo quy hoạch chiến lược phát triển ngành điện Việt Nam, vào năm 2030, ĐBSCL sẽ thành trung tâm nhiệt điện than lớn nhất cả nước với tổng công suất là 18.270 MW, ước tính sử dụng hàng chục triệu tấn than/năm. Đây là một quyết định cần cân nhắc vì hậu quả tai hại đối với môi trường và sức khỏe người dân. Phải có báo cáo đánh giá tác động môi trường (ĐTM) nghiêm túc cho từng nhà máy và báo cáo đánh giá tác động môi trường chiến lược (ĐMC) cho các NMNĐ than tại ĐBSCL. Chủ trương Không đánh đổi môi trường với tăng trưởng kinh tế” cũng phải được áp dụng cho ĐBSCL.

(4) Để đảm bảo phát triển bền vững và sử dụng có hiệu quả vốn đầu tư công, hồ sơ trình duyệt chủ trương đầu tư phải là những báo cáo nghiên cứu khả thi nghiêm túc, có ĐTM (và ĐMC nếu cần) được phê chuẩn đúng theo quy định của pháp luật. Sửa đổi quy định hiện hành về quy trình phê duyệt chủ trương đầu tư. Tuyệt đối không để ngân sách nhà nước bị cài vào tình thế “đã phóng lao buộc phải theo lao!”.

Chú thích:

(1) NGUYỄN NGỌC TRÂN (2016), Đồng bằng sông Cửu Long, Thách thức hôm qua và hiện tại. Nhận thức và hành động, Trình bày dẫn đề tại Hội nghị quốc tế Sử dụng bền vững tài nguyên nước sông Mekong, Cần Thơ, 23-24.4.2016.
(2) C.THORNE, G.ANNANDALE, J.JENSEN (2011), Review of Sediment Transport, Morphology, and Nutrient Balance, Part of The MRCS Xayaburi Prior Consultation Project Review Report, March 2011.
(3) J.P. ERICSON, C.J. VOROSMARTY, S.L. DINGMAN, L.G. WARD, M. MEYBAECK (2006) Effective sea-level rise and deltas: Causes of change and human implications. Global and Planetary Change, vol. 50, Issues 1-2, pp. 63-82, 02.2006.
(4)Hội nghị thượng đỉnh toàn cầu về phát triển bền vững (WSSD), Report N0263694, Johannesburg 2002.
(5) NGUYỄN NGỌC TRÂN (2017), Sạt lở ở đồng bằng sông Cửu Long trong bối cảnh các thách thức hiện nay, Báo cáo được mời tại Hội nghị khoa học toàn quốc của Hội Cơ học thủy khí lần thứ 20 tại Cần Thơ, ngày 14.7.2017. 

GS.TSKH. Nguyễn Ngọc Trân

Thứ Ba, 19/09/2017 15:50

Đọc nhiều nhất
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện