Luồng kênh Quan Chánh Bố, bài học và kiến nghị

(Diễn đàn trí thức) - 7 nhận xét và 6 kiến nghị trong bài viết của GS.TSKH Nguyễn Ngọc Trân về Dự án Luồng cho tàu biển có trọng tải lớn vào sông Hậu.

Tỷ lệ số chuyến tàu ra trên chuyến tàu vào theo luồng QCB năm 2017 là 1.0. Trong 10 tháng đầu năm 2018 là 84,7% (Bảng 1, tỷ lệ cột cuối các dòng 3, 2). Có nghĩa là một số chuyến tàu vào theo luồng QCB nhưng không ra theo luồng này. Có thể theo luồng Định An chăng?

Số chuyến tàu nước ngoài vào và ra luồng QCB trong các năm 2016, 2017, và 2018 lần lượt là 11, 177 và 115, chưa đến 20% tổng số chuyến tàu vảo ra.

Số chuyến tàu vào và ra không có số liệu về lượng hàng hóa khá nhiều và ngày càng tăng (Bảng 1, dòng 7) từ 14,2% năm 2017, tăng lên 28,9% trong 10 tháng đầu năm 2018.

Tổng lượng hàng hóa ra, vào và (vào + ra) theo luồng QCB (các dòng 9,10,11 Bảng 1) chưa cho thấy chiều hướng tăng như Dự án mong đợi. Lượng hàng hóa ra chiếm khoảng 50% lượng hàng hóa vào (dòng 12, Bảng 1).

Lượng hàng hóa bình quân các chuyến tàu (vào + ra) theo luồng QCB lần lượt là 2383, 23181925 tấn/chuyến nếu tính cả các chuyến không có số liệu. Nếu loại số chuyến này ra, thì lượng hàng hóa bình quân chuyến lần lượt là 3752, 27022706 tấn/chuyến.

Sở dĩ lượng hàng hóa bình quân năm 2016 cao hơn các năm sau là vì có tính chuyến tàu Vinalines Unity, trọng tải 12750 tấn vào ngày 17.11.2016 và ra ngày 28.11.2016 chở theo 02750 tấn hàng hóa.

Các số liệu của Cảng vụ Hàng hải Cần Thơ trong hai năm 2017, 2018 và 3 tháng đầu năm 2019 (Bảng 2) bổ sung thông tin về tình hình khai thác luồng QCB.

 
Bảng 2. Số liệu lượng hàng hóa qua luồng QCB, vào Cảng than Duyên Hải, và qua luồng Định An

Tổng lượng hàng hóa qua luồng QCB (không tính lượng than nhập cho Cảng than Duyên Hải) năm 2018 giảm so với năm 2017 (dòng 2 Bảng 2). Lượng hàng hóa bình quân lượt tàu qua luồng QCB năm 2017 là 2351 tấn/chuyến năm 2017, 1855 tấn/chuyến năm 2018 và 1590 tấn/chuyến trong ba tháng đầu năm 2019 (dòng 3, Bảng 2).

2.2. Tình hình và kinh phí nạo vét luồng QCB

Thư trả lời của Bộ trưởng Bộ GTVT cho biết đối với luồng Định An: “Năm 2016, Bộ GTVT đã bố trí 30 tỷ đồng để nạo vét, duy tu luồng đến cao độ -3,5 m (hải đồ). Năm 2017, 2018: Không nạo vét duy tu, chỉ điều chỉnh phao báo hiệu để tận dụng độ sâu tự nhiên của luồng cho tàu thuyền hành hải. Độ sâu trung bình đạt khoảng từ -2,6 m đến -3,6 m, một số điểm cạn cục bộ -2,3 m”.

Như vậy, mặc dù không được Cục Hàng hải cho nạo vét duy tu trong hai năm 2017, 2018, luồng Định An vẫn là một luồng quan trọng cho tàu biển chở hàng hóa vảo ra Cần Thơ phục vụ xuất nhập khẩu của đồng bằng sông Cửu Long.

Thư của Bộ trưởng Bộ GTVT cũng đã trả lời về chi phí nạo vét luồng QCB:

“Năm 2016: Chưa thực hiện nạo vét duy tu do chưa nhận bàn giao từ dự án. Tuyến luồng khi đó đã được nghiệm thu từng đoạn và đến tháng 12.2016, tuyến luồng mới hoàn thành thông luồng kỹ thuật.

Năm 2017: Tuyến luồng chính thức bàn giao và Cục Hàng hải Việt Nam quản lý từ tháng 4.2017. Để thực hiện duy tu tuyến luồng, Cục Hàng hải Việt Nam đã bổ sung kế hoạch bảo trì nạo vét duy tu tuyến luồng trên cơ sở khối lượng dự kiến sa bồi theo dự án và khối lượng thực tế đo đạc theo thông báo hàng hải gần nhất, kinh phí là 201 tỷ đồng (Quyết định số 879/QĐ-CHHVN ngày 07.6.2018).

Năm 2018: Cục Hàng hải Việt Nam đã đưa tuyến luồng vào kế hoạch bảo trì với kinh phí là 346 tỷ đồng, (…) và dự kiến thi công hoàn thành tháng 02.2019.

Độ sâu khai thác luồng trên tuyến là -6,5 m. Trên luồng tồn tại một số đoạn cạn sẽ được nạo vét đạt chuẩn tắc thiết kế chung trong đợt nạo vét duy tu từ tháng 11.2018, dự kiến hoàn thành trong tháng 02.2019”.

Kinh phí nạo vét sa bồi là khá cao. Vấn đề là nạo vét “một số đoạn cạn” rồi sẽ bị bồi lắng trở lại theo quy luật, và sẽ phải chi để nạo vét. Đó là chưa kể đến sạt lở hai bờ Kênh Tắt và Kênh Quan Chánh Bố khi tàu trọng tải lớn đi qua do nền đất yếu, sẽ làm biến dạng mặt cắt ướt của luồng ở một số nơi khác.

2.3. Nhìn lại nạo vét duy tu luồng Định An trong thời gian qua

Thiết tưởng cũng nên nhìn lại kinh phí và khối lượng nạo vét duy tu luồng Định An mà Cục Hàng Hải Vệt Nam đã cho thực hiện các năm 1983, 1991 và liên tục hàng năm từ năm 1997 đến năm 2016 qua Bảng 3.

Tổng khối lượng bùn cát nạo vét là 7.243.247 m3, độ sâu nạo vét bình quân là -3.63 mét và tổng kinh phí nạo vét các năm theo giá thời điểm cộng lại là 197,781 tỷ đồng.

Trong 10 năm (2007 – 2016), tổng khối lưọng nạo vét là 2,38 triệu m3 bùn cát và tổng kinh phí nạo vét là 122,2 tỷ đồng giá thời điểm.

Phương tiện nạo vét hàng năm là một trong hai tàu hút bụng chuyên dùng để duy tu luồng là Long Châu và Trần Hưng Đạo (do Đức sản xuất, hạ thủy năm 1969, năng suất 3.500 m3/giờ, sức chứa bụng 3.250 m3) được điều từ Hải Phòng vào để tiến hành nạo vét trong thời gian từ 2 đến 4 tháng trong mùa khô.

 
Bảng 3. Bảng thống kê việc thực hiện nạo vét duy tu luồng Định An

Với năng suất và sức chứa bụng như thế, thời gian hoạt động ngắn, có thể hiểu vì sao câu hỏi bùn cát nạo vét đã được hai tàu mang đổ đi đâu, đặt ra với Bộ GTVT từ năm 2008 vẫn chưa nhận được trả lời trong các công văn giải trình.

Thứ Năm, 18/04/2019 08:00

Đọc nhiều nhất
Sự Kiện