Tạo đột phá về cơ chế, chính sách với trí thức

(Diễn đàn trí thức) - Đội ngũ trí thức là lực lượng nòng cốt sáng tạo và truyền bá tri thức nhưng chính sách phát huy và phát triển trí thức vẫn còn bất cập.

Phát biểu tại Diễn đàn khoa học “Đánh giá, đề xuất các cơ chế, chính sách đột phá để phát huy vai trò của trí thức KH&CN trong giai đoạn 2021-2030”, TS. Phạm Văn Tân - Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam (LHH Việt Nam) cho biết, việc phát huy tiềm năng của đội ngũ trí thức đã có nhiều bất cập, được thể hiện qua các Nghị quyết của Đảng.

Tao dot pha ve co che, chinh sach voi tri thuc
TS. Phạm Văn Tân - Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam phát biểu tại Diễn đàn

Cụ thể, Nghị quyết số 27-NQ/TW ngày 6/8/2008 của Ban chấp hành Trung ương Đảng (khóa X) về xây dựng đội ngũ trí thức trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đã khẳng định: “Trong mọi thời đại, tri thức luôn là nền tảng tiến bộ xã hội, đội ngũ trí thức là lực lượng nòng cốt sáng tạo và truyền bá tri thức. Ngày nay, cùng với sự phát triển nhanh chóng của cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại, đội ngũ trí thức trở thành nguồn lực đặc biệt quan trọng, tạo nên sức mạnh của mỗi quốc gia trong chiến lược phát triển…Mục tiêu sớm đưa nước ta ra khỏi tình trạng kém phát triển, cơ bản trở thành một nước công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2020 đòi hỏi phải lựa chọn con đường phát triển rút ngắn, phát huy đến mức cao nhất mọi nguồn lực, tiềm năng trí tuệ của dân tộc, đặc biệt là năng lực sáng tạo của đội ngũ trí thức”.

Nghị quyết số 27-NQ/TW cũng đã thẳng thắn chỉ ra nhiều bất cập đã cản trở việc phát huy tiềm năng trí tuệ và năng lực sáng tạo của đội ngũ trí thức như: Bối cảnh đất nước chưa có đầy đủ điều kiện để phát huy hết năng lực sáng tạo của trí thức; Công tác trí thức của Ðảng và Nhà nước vẫn còn nhiều hạn chế, khuyết điểm, đến nay vẫn chưa có chiến lược tổng thể về đội ngũ trí thức.

Văn bản cũng nêu rõ, nhiều chủ trương, chính sách của Ðảng và Nhà nước về công tác trí thức chậm đi vào cuộc sống; có nơi, có lúc thực hiện thiếu nghiêm túc. Một số chủ trương, chính sách không sát với thực tế; có chủ trương, chính sách đúng đắn nhưng thiếu những chế tài đủ mạnh bảo đảm cho việc thực hiện có kết quả;

Bên cạnh đó, hệ thống chính sách đối với trí thức còn thiếu đồng bộ, chưa phù hợp còn nặng tính hành chính; Các chủ trương, chính sách đào tạo đội ngũ trí thức chưa đồng bộ.

Đặc biệt, Cơ chế và chính sách tài chính hiện hành trong các hoạt động khoa học và công nghệ  còn nhiều bất cập, gây khó khăn...

Năm 2020, trong Báo cáo đánh giá 10 năm thực hiện Chỉ thị số 42-CT/TW, ngày 16/4/2010 của Bộ Chính trị về Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam, Ban Tuyên giáo Trung ương đã chỉ ra những hạn chế, bất cập như: “Một số văn bản của Nhà nước ban hành có những nội dung còn chưa phù hợp, chưa nhất quán với nội dung của Chỉ thị số 42-CT/TW về việc xác định Liên hiệp Hội là tổ chức chính trị - xã hội; Một số văn bản đã được cụ thể hóa về mặt Nhà nước ở cấp Trung ương, tuy nhiên ở cấp độ địa phương lại chậm triển khai hoặc triển khai mà chưa mang lại kết quả rõ nét. Nhiều chính sách tuy đã được ban hành nhưng thiếu cụ thể, chưa mang tính chất đồng bộ, không sát thực tế nên khó triển khai, áp dụng trong thực tiễn. Nhiều chính sách áp dụng chung cho tất cả các loại hội không còn phù hợp với thực tế song chưa được sửa đổi, hoàn thiện hoặc có sửa đổi nhưng vẫn không khắc phục được những hạn chế đã tồn tại trong nhiều năm qua”.

Những hạn chế, bất cập này trực tiếp làm cho “Liên hiệp Hội chưa thực sự trở thành tổ chức chính trị - xã hội vững mạnh, chưa phát huy tốt vai trò nòng cốt trong tập hợp đội ngũ trí thức; chưa tập hợp được đông đảo trí thức khoa học và công nghệ trong doanh nghiệp và trí thức người Việt Nam ở nước ngoài tham gia xây dựng và phát triển đất nước. Những đóng góp của Liên hiệp Hội và các tổ chức thành viên chưa tương xứng với tiềm năng, thế mạnh của đội ngũ trí thức” - trích Báo cáo tổng kết của Ban Tuyên giáo Trung ương trình Bộ Chính trị.

Ông Phạm Văn Tân đánh giá, đến nay đã có nhiều hoạt động tổng kết, đánh giá về công tác trí thức và việc phát huy vị trí, vai trò, tiềm năng sáng tạo của đội ngũ trí thức phục vụ sự nghiệp xây dựng và phát triển bền vững đất nước. Việc hoàn thiện các chủ trương, cơ chế, chính sách đối với công tác trí thức vẫn đang được tiếp tục thực hiện.

"Cùng với các cơ quan chức năng có thẩm quyền, các tổ chức có liên quan, Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam và các tổ chức thành viên đã tích cực tổ chức, triển khai hoạt động TVPB&GĐXH vào các vấn đề liên quan đến công tác trí thức. Những năm qua, chúng ta đã thực hiện rất thành công hoạt động này, giúp các cơ quan có thẩm quyền có thêm thông tin để thực hiện tốt hơn công tác quản lý của mình" - TS. Phạm Văn Tân nhận định.

Trong 5 năm qua, Liên hiệp Hội Việt Nam đã lựa chọn những vấn đề liên quan tới chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước đối với công tác trí thức trong quá trình thực hiện vẫn còn nhiều nội dung cần tiếp tục nghiên cứu, hoàn thiện để tổ chức Diễn đàn nhằm huy động đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ tham gia nghiên cứu, đóng góp ý kiến tư vấn, phản biện. Với mục đích trên, trong kế hoạch năm 2020, Liên hiệp Hội Việt Nam giao cho Ban Chủ nhiệm Diễn đàn tổ chức Diễn đàn khoa học với chủ đề: “Đánh giá, đề xuất các cơ chế, chính sách đột phá để phát huy vai trò của trí thức KH&CN trong giai đoạn 2021-2030”.

Diễn đàn được tổ chức dưới hình thức hội thảo khoa học để trình bầy các báo cáo chuyên đề của các nhà khoa học, nhà quản lý tham dự  hội thảo quan tâm đến việc đề xuất, ban hành và thực thi có hiệu quả các cơ chế, chính sách đối với đội ngũ trí thức.

Liên quan đến chủ đề của Diễn đàn “Đánh giá, đề xuất các cơ chế, chính sách đột phá để phát huy vai trò của trí thức KH&CN trong giai đoạn 2021-2030”, các nội dung được nêu ra để trao đổi và  thảo luận sẽ bao gồm:

(1). Những phân tích, đánh giá vai trò của trí thức KH&CN trong hệ thống chính trị nước ta;

(2). Đánh giá tác động của các chủ trương, đường lối của Đảng và cơ chế, chính sách của Nhà nước đối với đội ngũ trí thức KH&CN;

(3). Kết quả thực hiện các cơ chế, chính sách của Nhà nước liên quan đến phát huy vai trò của đội ngũ trí thức KH&CN những năm qua và những đóng góp nổi bật của trí thức KH&CN trong quá trình phát triển kinh tế-xã hội;

(4). Những vướng mắc, bất cập trong các cơ chế, chính sách hiện hành ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình phát triển và đóng góp của đội ngũ trí thức KH&CN;

(5). Những nút thắt về khó khăn, bất cập trong việc thể chế hóa các chủ trương, quan điểm của Đảng thành các cơ chế, chính sách của Nhà nước để phát huy vai trò của đội ngũ trí thức KH&CN trong xây dựng và phát triển đất nước;

(6). Bối cảnh và những yêu cầu đặt ra đối với vai vị trí, vai trò của đội ngũ trí thức KH&CN từ nay đến năm 2030 trong hệ thống chính trị nước ta;

(7). Đề xuất các giải pháp đột phá về cơ chế, chính sách để phát huy tốt hơn nữa vai trò, trách nhiệm của trí thức KH&CN đối với sự phát triển đất nước trong giai đoạn 2021-2030.
    
Sau hội thảo, Ban tổ chức diễn đàn tập hợp các báo cáo, tham luận, các khuyến nghị, kết luận tại hội thảo để đưa lên trên phương tiện thông tin đại chúng (Báo Đất Việt, các báo điện tử) để rộng đường cho độc giả quan tâm thảo luận, chia sẻ. Trên cơ sở các ý kiến ý kiến của các nhà khoa học, nhà quản lý, của độc giả, người quan tâm, Ban Tổ chức diễn đàn sẽ tổng hợp thành các tài liệu để chuyển tới các cơ quan quản lý có liên quan và các cơ quan chức năng khác để có thêm thông tin, cơ sở khoa học nhằm xử lý tốt vấn đề liên quan đến việc ban hành và thực hiện các cơ chế, chính sách đối với hoạt động của đội ngũ trí thức KH&CN.
 
Như vậy Diễn đàn sẽ được thực hiện qua 3 bước:

1. Tổ chức Hội thảo theo chuyên đề lựa chọn

Các báo cáo chuyên đề trình bầy tại điễn đàn phải khái quát được vấn đề cần thảo luận về lý luận và thực tiễn, đảm bảo mang tính khách quan, trung thực. Các đề xuất, khuyến nghị ( nếu có) đối với các cơ quan tổ chức có liên quan phải mang tính chất xây dựng nhằm giúp cho việc hoàn thiện các nội dung đề án được phản biện.

Nội dung các thảo luận, tranh luận, đối thoại phải mang tính chất xây dựng, dân chủ, công khai, tôn trọng sự khách quan, tôn trọng lẫn nhau kể cả khi còn có ý kiến chưa thống nhất. Các bên tham gia diễn đàn có quyền bảo lưu ý kiến của mình trong trường hợp chưa đạt tới sự thống nhất về vấn đề nêu ra và có quyền phản ảnh tới các cơ quan chức năng có liên quan.

2. Mở chuyên mục trao đổi thông tin trên trang báo Đất Việt: lựa chọn nội dung chính của hội thảo và các tài liệu có liên quan đưa lên trang báo điện tử, báo giấy Đất Việt để đông đảo các nhà khoa học và độc giả quan tâm trao đổi ý kiến. Các thông tin phản hồi sẽ được Ban tổ chức diễn đàn và ban biên tập Báo Đất Việt duy trì chuyên mục trong thời gian 01 tháng.

3. Tổng hợp các nội dung của hội thảo và các thông tin chia sẻ, trao đổi, các ý kiến thống nhất xây dựng thành báo cáo tổng hợp mang tính tư vấn, phản biện xã hội gửi tới cơ quan quản lý, các cơ quan, tổ chức có liên quan đến chủ đề này .

Trên tinh thần cởi mở, dân chủ, công khai và trách nhiệm, Ban tổ chức Diễn đàn mong muốn các đại biểu tham gia Diễn đàn phát biểu, trao đổi, thảo luận tập trung làm rõ những nội dung đã đề cập và hy vọng đáp ứng được mục tiêu đặt ra của Diễn đàn.
 
Cúc Phương

Thứ Bảy, 17/10/2020 07:38

Đọc nhiều nhất
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện