Thay thế bếp than tổ ong bằng bếp năng lượng vĩnh cửu

(Diễn đàn trí thức) - Bếp khí hóa gia dụng là một giải pháp đáng chú ý trong việc thay thế bếp than tổ ong gây hại cho sức khỏe con người và môi trường.  

Tại Diễn đàn “Hướng tới một chiến lược phát triển bền vững đất nước trong bối cảnh trạng thái bình thường mới và biến đổi khí hậu toàn cầu”, ông Nguyễn Hồng Long - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu, Tư vấn Sáng tạo & Phát triển Bền vững (CCS) đã mang tới một sản phẩm bếp khí hóa  với công nghệ khí hóa sinh khối, mang lại lợi ích thiết thực cho sức khỏe con người và bảo vệ môi trường.  

Thay the bep than to ong bang bep nang luong vinh cuu
Ông Nguyễn Hồng Long - Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu, Tư vấn Sáng tạo & Phát triển Bền vững (CCS)

Theo như số liệu năm 2014 của Global Alliance Cookstove – Liên hiệp Bếp Toàn cầu-  thì hiện trên thế giới, khoảng 3 tỷ người đang nấu ăn bằng những loại bếp hở, sử dụng nhiên liệu là những chất đốt rắn như than, củi hay bất kì phụ phẩm nông nghiệp nào tiện lợi cho họ. Việc đun nấu, đốt các nhiên liệu rắn đã "sản xuất" ra 15% lượng khí thải nhà kính mỗi năm.

Trong thời đại giảm thiểu khí gây hiệu ứng nhà kính và giảm ô nhiễm, tăng cường sử dụng năng lượng tái tạo này, bếp than tổ ong dần trở thành một sản phẩm nguy hiểm.

Không chỉ vậy, dẫu nguyên liệu đầu vào là các sản phẩm thiên nhiên nhưng hoạt động đun nấu hay chế biến sản phẩm nông, lâm nghiệp cũng sinh ra rác thải ô nhiễm môi trường và khí đốt gây ô nhiễm không khí. Ví dụ việc xử lý rác thải của ngành chế biến keo bằng phương pháp đốt bỏ thân cây đã gây ra ô nhiễm không khí.

Để giảm thiểu đáng kể kịch bản này, Trung tâm CCS đã chế tạo được bếp khí hóa sử dụng tiềm năng cực lớn trên thế giới là sinh khối. Với công nghệ này, “rác thải” từ ngành chế biến keo lại trở thành nguồn năng lượng nhiệt tái tạo.

Trung tâm CCS đã phát triển được một mẫu bếp khí hóa sinh khối (gasifier) cực kì ấn tượng và tiềm năng. Thiết kế bếp đặc biệt này đã được đăng ký xuất xứ tại Việt Nam và đăng ký thành công với Chương trình Xanh WIPO. Đây được đánh giá là một Startup Việt Nam tạo được 2 cú hích lớn trên thế giới trong một lĩnh vực liên quan tới môi trường. Đầu tiên là tạo ra chiếc bếp khí hóa có hiệu suất cao nhất thế giới, kế đó là chế tạo thành công loại bếp mà nhiều nước cho rằng nó bất khả thi.

Thay the bep than to ong bang bep nang luong vinh cuu
Sản phẩm bếp gia dụng của Trung tâm CCS.

Các loại bếp khí hóa sử dụng cùng một loại nhiên liệu là viên nén sinh khối. Đây là một dạng nhiên liệu được làm từ phế phụ nông nghiệp, lâm nghiệp. Bếp khí hóa cho hiệu suất cao, từ 18% tới 60%, tức gấp 6-20 lần so với phương pháp đốt trực tiếp các nhiên liệu rắn.

Đặc biệt nhất là công nghệ khí hóa sinh khối được áp dụng vào bếp này không tạo ra khói độc gây hại cho sức khỏe. Quá trình đốt tạo ra than sinh học là nguồn bổ sung quan trọng cho đất trồng, cải tạo đất.

Mẫu bếp khí hóa dân sinh đã được giới thiệu từ những năm 2011 và luôn được CCS cải tiến để trở nên an toàn hiệu quả và dễ sử dụng hơn.

Ngoài việc đun nấu thông thường như bếp than tổ ong thông dụng ở Việt Nam, bếp này còn có thể cho phép người dùng vừa đun bếp, vừa sạc điện thoại.

Những điểm mạnh của loại bếp này còn nằm ở giá thành chế tạo thấp. Thậm chí kể cả những vùng quê không phát triển mạnh về mặt chế tác, họ cũng vẫn có thể tiến hành chế tạo những chi tiết đơn giản bằng chính vật liệu và cơ sở hạ tầng tại địa phương. Về điều này, CCS sẽ có đội ngũ kỹ thuật về hỗ trợ.

Theo ông Nguyễn Hồng Long, hiện CCS đã tìm được nhà sản xuất hàng loạt cho mẫu bếp gia dụng và có thể có giá thành hợp lý nhất đến tay người tiêu dùng.

Giám đốc CCS cho biết, chi phí năng lượng dành cho bếp khí hóa sinh khối sẽ giảm khoảng 2/3 so với các loại bếp sử dụng nhiên liệu khí hóa lỏng hay dầu diesel. Thậm chí, hình thức đốt bằng nguyên liệu sinh khối này còn rẻ hơn than tới 22%.

Ông Long dự kiến, sản phẩm khi được bán thương mại có giá khoảng 200.000 đồng/chiếc.

Thay the bep than to ong bang bep nang luong vinh cuu
Sản phẩm bếp "đa-zi-năng" của CCS.

Ngoài các sản phẩm bếp khí hóa gia dụng, CCS cũng chế tạo các mẫu bếp khí hóa công nghiệp xử lý các chất thải độc hại.

Công nghệ khí hóa sinh khối có thể mang lại rất nhiều lợi ích: Biến rác thải thành tài nguyên (phế phụ phẩm nông nghiệp làm nhiên liệu: 1 tấn sinh khối sẽ có giá trị 600.000 – 2.500.000 VND). Loại bỏ ô nhiễm kép gây ra bởi đốt nhiên liệu rắn và rác thải sinh khối, đồng thời cải thiện chất lượng đất và hệ sinh thái nhờ sử dụng than sinh học.

Sử dụng công nghệ này cũng sẽ cải thiện điều kiện làm việc của người sử dụng & người lao động vì không phải phơi nhiễm với khói bụi độc hại.

Nếu hình thành và duy trì hệ thống Sản phẩm – Dịch vụ của bếp khí hóa sẽ tạo ra thêm thu nhập cho nhiều bên liên quan trong chuỗi giá trị của sản phẩm bếp khí hóa. Ví dụ phát triển hệ thống cơ sở lắp đặt và sửa chữa sản phẩm tại địa phương, phát triển hệ thống cung cấp nhiên liệu cho bếp đốt...

 Công nghệ khí hóa sinh khối cũng mang lại lợi ích to lớn cho môi trường, là đóng góp quan trọng cho các mục tiêu phát triển bền vững: Xóa nghèo; Cuộc sống khỏe mạnh; Năng lượng sạch và bền vững; Việc làm và tăng trưởng kinh tế; Công nghiệp, đổi mới và Cơ sở hạ tầng; Tiêu dùng và Sản xuất có trách nhiệm; Hành động ứng phó với Biến đổi khí hậu.

Trung tâm Nghiên cứu, Tư vấn Sáng tạo và Phát triển Bền vững (CCS) là một tổ chức phi lợi nhuận chuyên cung cấp các dịch vụ nghiên cứu & phát triển, tư vấn, xây dựng năng lực và ứng dụng các giải pháp và mô hình phát triển mang tính sáng tạo và bền vững nhằm thúc đẩy sản xuất và tiêu dùng bền vững tại Việt Nam.

Thay the bep than to ong bang bep nang luong vinh cuu
Các thiết bị khí hóa công nghiệp của CCS.

Việt Nam là nước nông nghiệp lâu đời, nguồn nguyên liệu sản xuất năng lượng sinh khối (NLSK) khoảng 118 triệu tấn/năm. Nếu quy đổi ra dầu sẽ tương đương 80,7 triệu tấn quy dầu, gấp 2 lần tổng lượng khai thác dầu khí của Tập đoàn Dầu khí Việt Nam. Tiềm năng lớn như vậy nhưng hầu hết các nguồn NLSK của chúng ta vẫn chưa thể tận dụng, lãng phí thậm chí là nguồn gây ô nhiễm môi trường, như việc đốt rơm rạ tại các huyện ngoại thành Hà Nội.

Năng lượng sinh khối là một tiềm năng rất lớn có thể giúp Việt Nam giải quyết được đồng thời rất nhiều công việc, bao gồm cả bảo vệ môi trường, phát triển năng lượng tái tạo, ứng dụng công nghệ thân thiện môi trường, tạo nhiều việc làm, góp phần thực hiện các mục tiêu bền vững của LHQ. Thậm chí, có thể không quá lời khi nhận định rằng, năng lượng sinh khối giữ vai trò sống còn trong việc đáp ứng nhu cầu năng lượng của thế giới cũng như ở Việt Nam.

Cúc Phương

Thứ Năm, 30/07/2020 08:03

Đọc nhiều nhất
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện