Trọng dụng tiếng nói trí thức ở các LHH địa phương

(Diễn đàn trí thức) - Địa phương tôn trọng tiếng nói trí thức tại các liên hiệp khoa học kỹ thuật tỉnh, thúc đẩy thực hiện dịch vụ công.

Diễn đàn khoa học "Đánh giá, đề xuất cơ chế, chính sách đột phá để phát huy vai trò của trí thức Khoa học và Công nghệ trong giai đoạn 2021-2030" đã ghi nhận nhiều ý kiến của giới trí thức làm việc tại các Liên hiệp các Hội Khoa học- Kỹ thuật (LHH) địa phương.

Trong dung tieng noi tri thuc o cac LHH dia phuong
Một cuộc họp giao ban hoạt động của các LHH địa phương trên toàn quốc năm 2020 của Liên hiệp Hội Việt Nam

Theo TS. Lương Thanh Sơn - Chủ tịch LHH tỉnh Bình Thuận, hàng năm, cấp ủy, chính quyền địa phương, các sở, ban, ngành, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các đoàn thể chính trị - xã hội đều đã tổ chức buổi gặp mặt giữa đồng chí Bí thư Tỉnh ủy với đội ngũ trí thức để trao đổi, cung cấp thông tin, lắng nghe tâm tư, tình cảm, đề xuất, kiến nghị với lãnh đạo tỉnh về những vấn đề phát triển kinh tế-xã hội của địa phương và định hướng hoạt động của đội ngũ trí thức.

Việc huy động các nguồn lực đầu tư phát triển kinh tế-xã hội, nhất là trên các lĩnh vực về khoa học công nghệ, giáo dục, y tế, nông nghiệp, xây dựng, giao thông vận tải được tỉnh quan tâm.

Việc khuyến khích đội ngũ trí thức nâng cao trình độ chuyên sâu, bồi dưỡng kiến thức mới được quan tâm. UBND tỉnh tiếp tục thực hiện chính sách trọng dụng, đãi ngộ, tạo điều kiện cho đội ngũ trí thức học tập, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Đến nay, đội ngũ trí thức toàn tỉnh có trên 19.000 người, những năm gần đây số trí thức được đào tạo theo hệ chính quy và số học sau đại học tăng khá. Công tác quy hoạch cán bộ lãnh đạo là trí thức luôn được các cấp, các ngành thực hiện theo đúng quy trình, quy định, đáp ứng yêu cầu về số lượng, cơ cấu, độ tuổi; chất lượng nguồn quy hoạch được nâng lên, tỷ lệ trí thức là nữ, trẻ, người dân tộc thiểu số được quan tâm.

Tỉnh đã ban hành Đề án 100 về việc đào tạo nguồn nhân lực có trình độ sau đại học ở nước ngoài, đến nay đã có 30 ứng viên hoàn thành chương trình đào tạo. Thực hiện Đề án 165 của Trung ương, đến nay toàn tỉnh có 45 người tham gia. Ngoài ra, một số đối tượng được cử đi đào tạo thạc sỹ, tiến sỹ ở nước ngoài theo các Chương trình học bổng quốc tế như Chương trình học bổng Quỹ Ford, Chương trình Fullright.

Chính quyền địa phương cũng đề cao trách nhiệm của trí thức, củng cố và nâng cao chất lượng hoạt động các hội của trí thức.

Đáng chú ý, hoạt động Câu lạc bộ trí thức tỉnh ngày càng nề nếp, đến nay Ban Chủ nhiệm Câu lạc bộ có 15 thành viên và 105 hội viên là các chuyên gia, nhà khoa học, trí thức trong tỉnh; định kỳ hàng quý, Câu lạc bộ đã tổ chức gặp mặt, sinh hoạt để thảo luận các vấn đề mà đội ngũ trí thức quan tâm.

Cùng với đó, hàng năm, các huyện, thị, thành ủy, đảng ủy trực thuộc và các sở, ban, ngành, trường học đều rà soát, xây dựng kế hoạch tạo nguồn phát triển đảng, tạo điều kiện để quần chúng là những trí thức phấn đấu đứng vào hàng ngũ của Đảng. Công tác phát triển đảng trong lực lượng học sinh, sinh viên cũng được chú trọng, Đảng ủy Khối các cơ quan tỉnh đã ban hành Đề án “Tăng cường công tác phát triển đảng viên trong lực lượng học sinh - sinh viên ở các trường trực thuộc Đảng bộ Khối các cơ quan tỉnh”, nhờ đó nhiều trí thức, nhất là trí thức trẻ đã được đứng vào hàng ngũ của Đảng.

Thực tế, điểm tích cực này được ghi nhận ở nhiều địa phương.

Tại Quảng Ninh, thông qua hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội, từng bước khẳng định vị trí, vai trò và thể hiện rõ hơn trách nhiệm của Liên hiệp Hội Quảng Ninh đối với sự nghiệp phát triển kinh tế xã hội của tỉnh Quảng Ninh.

Tính từ năm 2015 đến nay, Liên hiệp Hội Quảng Ninh đã chủ trì xây dựng, trình UBND tỉnh xem xét, ban hành nhiều cơ chế, chính sách tạo hành lang, cơ sở pháp lý, điều kiện hoạt động, phát huy vai trò của Liên hiệp Hội Quảng Ninh và đội ngũ trí thức khoa học và công nghệ tham gia phát triển KT - XH tỉnh Quảng Ninh, như: Quy định về hoạt động tư vấn, phản biện và giám định xã hội của LHH tỉnh Quảng Ninh; Quy chế xét chọn, tôn vinh danh hiệu “Trí thức khoa học và công nghệ tiêu biểu”, “Điển hình lao động sáng tạo”, “Tài năng trẻ khoa học và công nghệ” trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh; Quy chế phối hợp hoạt động giữa LHH tỉnh với các hội thành viên, các sở, ban, ngành, đoàn thể và Ủy ban nhân dân các huyện, thị xã, thành phố trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh; Quy chế Xét tặng Giải thưởng Sáng tạo Khoa học và Công nghệ tỉnh Quảng Ninh; Quyết định kiện toàn Ban Tổ chức Hội thi Sáng tạo kỹ thuật, Cuộc thi Sáng tạo thanh thiếu niên nhi đồng tỉnh; Đề án Truyền thông, phổ biến kiến thức Khoa học công nghệ của LHH tỉnh Quảng Ninh giai đoạn 2018 - 2022,... ngoài ra còn phối hợp chặt chẽ với Sở Khoa học và Công nghệ và các cơ quan có liên quan trong việc xây dựng, tham mưu ban hành Nghị quyết của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về phát triển khoa học và công nghệ tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020....

Trong dung tieng noi tri thuc o cac LHH dia phuong
Hội thảo tư vấn, phản biện Đề án Phát triển cảng biển và dịch vụ cảng biển tỉnh Quảng Ninh

LHH tỉnh Quảng Ninh cũng tập trung nghiên cứu, tham gia góp ý kiến cho hơn 20 đề án, dự án, kế hoạch, chương trình hành động, chủ trương, cơ chế, chính sách quan trọng của Tỉnh, nhiều ý kiến góp ý của LHH Quảng Ninh được nhiều Sở, ngành, địa phương, đơn vị tiếp thu và đánh giá cao. Đặc biệt, đã thực hiện tốt công tác tư vấn, phản biện đối với nhiều đề án lớn, quan trọng của tỉnh, như: Đề án phát triển cảng biển và dịch vụ cảng biển trên địa bàn tỉnh Quảng Ninh đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 và Đề án phát triển bền vững kinh tế thủy sản tỉnh Quảng Ninh đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030...

Dẫu ghi nhận các hoạt động ở địa phương trong việc đề cao tiếng nói trí thức, ở một số nơi vẫn nhận thấy những hạn chế. Ông Vũ Tấn Phú - Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật tỉnh Bắc Giang cho rằng, vẫn còn xuất hiện tình trạng tiếng nói một chiều trong giới trí thức.

Nhiều ý kiến của trí thức mang tính xây dựng nhưng ít được tiếp thu, ghi nhận, dẫn tới tình trạng một bộ phận trí thức, kể cả người có trình độ học vấn cao, còn thiếu tự tin, e ngại, sợ bị quy kết về quan điểm, né tránh nêu các chính kiến của cá nhân trong tranh luận khoa học.

Đóng góp thực tế của đội ngũ trí thức còn chưa tương xứng với tiềm năng. Còn chưa thể hiện tốt vai trò của mình trên các hoạt động phản biện và giám định xã hội; tổng kết thực tiễn trong lãnh đạo, quản lý; trong tư vấn đề xuất chính sách, hiến kế các giải pháp để giải quyết những vấn đề đang đặt ra trong phát triển kinh tế-xã hội, trong hoạch định chính sách phát triển đất nước và địa phương.

Vấn đề trọng dụng trí thức, nhân tài đang nổi lên nhiều vấn đề đáng lo ngại. Vấn nạn Quan hệ, tiền tệ, hậu duệ, cuối cùng mới là trí tuệ, nếu không giải quyết được vấn đề này, không lựa chọn đúng người tài thì việc trí thức thờ ơ, ngoảnh mặt với tình hình của đất nước là khó tránh khỏi.

Theo ông, nhận thức về vai trò của đội ngũ trí thức trong tư vấn, phản biện, hoạch định chính sách và nghiên cứu, ứng dụng chuyển giao khoa học và công nghệ bước đầu đã được ghi nhận, nhưng thực sự chưa đánh giá cao. Vấn đề trọng dụng trí thức còn bất cập (chưa có cơ chế chọn đúng người tài, dẫn tới giảm động lực phấn đấu của cả đội ngũ trí thức), do đó, chưa động viên, khích lệ được sự sáng tạo và cống hiến của đội ngũ trí thức. Tình trạng bổ nhiệm không đúng người, có tác động xấu không nhỏ tới cả hệ thống.

Tích cực thúc đẩy LHH thực hiện nhiệm vụ dịch vụ công

Theo ý kiến của đại diện LHH tỉnh Bắc Giang, cần nghiên cứu, đề xuất sáp nhập các hội khoa học và kỹ thuật để thành lập Hội Trí thức ở Trung ương và cấp tỉnh, trong đó, nòng cốt là LHH, có các hội ngành, lĩnh vực là thành viên trực thuộc. Thực hiện được việc này, mới có thể tiến tới được thừa nhận trong Hiến pháp và Điều lệ Đảng là tổ chức chính trị - xã hội thứ 7. Nếu đề xuất với Trung ương Đảng chắc chắn sẽ được chấp thuận, vì đúng chủ trương của Đảng trong giai đoạn hiện nay; đồng thời có một tổ chức hội có đủ vai trò, vị thế, để tập hợp đội ngũ trí thức của cả nước.

LHH cũng trực tiếp đặt hàng cho từng nhóm chuyên gia, nhà khoa học nghiên cứu đề xuất giải pháp cho những vấn đề lớn của đất nước đang đặt ra và đến nay chưa có định hướng rõ ràng như: vấn đề về đổi mới giáo dục và đào tạo; về định hướng phát triển khoa học và công nghệ tập trung vào lĩnh vực nào là mũi nhọn; vấn đề lựa chọn và đào tạo nhân tài, cán bộ cấp chiến lược; vấn đề văn hóa, con người Việt Nam... đang là những vấn đề nóng cần giải quyết.

Đồng thời, tổ chức hội thảo để hoàn thiện ý tưởng, giải pháp, trước khi kiến nghị với Trung ương. Đây là giải pháp cốt yếu trong phát huy trí tuệ của trí thức KHCN và chuyên gia trong nước.

Ông Vũ Tấn Phú cũng cho rằng, Liên hiệp Hội Việt Nam cần tiếp tục tham mưu xây dựng, hoàn thiện pháp luật để các hội đủ các điều kiện về tính pháp lý để thực hiện các dịch vụ công do cơ quan nhà nước chuyển giao. Nội dung này đã được đề cập từ Nghị quyết Trung ương 7 (khóa X) từ năm 2008 đến nay, chưa triển khai thực hiện được.

Cúc Phương

Thứ Ba, 20/10/2020 09:45

Van Kien Dai Hoi
Đọc nhiều nhất
Sự Kiện