Việt Nam tham gia FTA thế hệ mới: Khó khăn là gì?

(Diễn đàn trí thức) - Các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới so với các hiệp định thương mại tự do truyền thống có nhiều khác biệt khiến Việt Nam có nhiều khó khăn.

Việc hoàn thiện môi trường kinh doanh, kết hợp với những cơ hội mới được mở ra trên thị trường xuất khẩu sẽ giúp thúc đẩy một yếu tố nữa không kém phần quan trọng là đầu tư, cả đầu tư trong nước lẫn đầu tư nước ngoài, giúp tạo ra năng lực sản xuất mới cho doanh nghiệp và tốc độ tăng trưởng GDP tốt hơn.

Không chỉ thế, với những tiêu chuẩn rất cao về quản trị minh bạch và hành xử bình đẳng, các FTA thế hệ mới như FTA với Liên minh Châu Âu, với các nước TPP, sẽ giúp Việt Nam kiện toàn hơn nữa bộ máy nhà nước theo hướng đẩy mạnh cải cách hành chính, tăng cường trách nhiệm, kỷ luật, kỷ cương”, ông Hòa nhấn mạnh.

Đối diện nhiều thách thức mới

Cùng với những thuận lợi, thời cơ mới, TS Hoàng Xuân Hòa chũng chỉ ra nhiều thác thức mới đối với Việt Nam khi tham gia hiệp định thương mại thế hệ mới.

Cụ thể, theo ông Hòa, đối với các doanh nghiệp thì thách thức chính của việc hình thành AEC và các Hiệp định FTA là sức ép cạnh tranh do mở cửa thị trường.

Với việc thành lập AEC, các nước ASEAN, trong đó có Việt Nam sẽ dỡ bỏ gần như hoàn toàn hàng rào thuế quan đối với hàng hoá nội khối, có nghĩa là gần như toàn bộ hàng hoá ASEAN qua biên giới các nước sẽ có mức thuế nhập khẩu bằng 0%. Điều này chắc chắn sẽ tạo sức ép cạnh tranh lên hoạt động sản xuất kinh doanh của các doanh nghiệp, nhà sản xuất.

Tuy nhiên, đây là thực tế của quá trình hội nhập kinh tế quốc tế mà các quốc gia tham gia vào tiến trình này cần chấp nhận, miễn là lợi ích thu được phải luôn lớn hơn chi phí của việc thay đổi cơ cấu do cạnh tranh.

Ngoài ra, một thách thức lớn đó còn đến từ những hạn chế trong nội tại của nền kinh tế như: hạn chế trong tiếp cận lao động và nguồn nhân lực, hạn chế trong tiếp cận tín dụng, hạn chế trong tiếp cận khoa học - công nghệ, trong năng lực đổi mới và sáng tạo hay hạn chế trong năng lực đáp ứng của cơ sở hạ tầng.

Hạn chế từ hệ thống doanh nghiệp của Việt Nam cũng là vấn đề được TS Hoàng Xuân Hòa nhắc tới.

Theo ông Hòa, chất lượng và năng suất của doanh nghiệp còn thấp. Tỷ lệ các doanh nghiệp có quy mô nhỏ và siêu nhỏ trong nền kinh tế gần như tuyệt đối, chiếm 96% tổng doanh nghiệp. Sự tham gia của doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi giá trị cung ứng toàn cầu còn nhiều hạn chế. Năng lực cạnh tranh của các sản phẩm xuất khẩu của Việt Nam còn hạn chế.

Để giải quyết vấn đề này, TS Hoàng Xuân Hòa cho rằng Việt Nam cần tiếp tục xử lý thỏa đáng mối quan hệ giữa độc lập, tự chủ và hội nhập kinh tế quốc tế, xây dựng nền kinh tế có khả năng tự chủ cao, ứng phó được với những biến động kinh tế quốc tế, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, an ninh kinh tế.

Đồng thời hoàn thiện đổi mới mô hình tăng trưởng gắn với cơ cấu lại nền kinh tế chính là tiền đề, là hệ quả của hội nhập kinh tế quốc tế, là giải pháp có tính quyết định để nâng cao năng lực tận dụng cơ hội, vượt qua thách thức của giai đoạn hội nhập kinh tế quốc tế mới.

Thực hiện đổi mới mô hình tăng trưởng kinh tế từ chiều rộng sang chiều sâu, theo hướng phát triển kinh tế xanh, thân thiện với môi trường; thực hiện tái cấu trúc nền kinh tế tập trung.

Đặc biệt, theo TS Hòa, cần thực hiện tốt các chủ trương về 3 đột phá chiến lược, tạo môi trường đầu tư kinh doanh thuận lợi, hỗ trợ thúc đẩy sự phát triển của các doanh nghiệp Việt Nam, đồng thời triển khai các giải pháp mới để phát huy sức mạnh tổng hợp và sự sáng tạo của cộng đồng doanh nghiệp, doanh nhân. Xác định doanh nghiệp, doanh nhân cùng với đội ngũ tri thức là lực lượng đi đầu trong hội nhập kinh tế quốc tế trong giai đoạn sắp tới.

Tập trung khai thác các cam kết quốc tế nhằm mở rộng thị trường, gia tăng xuất khẩu, xây dựng các cơ chế, chính sách phòng vệ thương mại; phòng ngừa và giải quyết tranh chấp quốc tế; xây dựng hàng rào kỹ thuật, biện pháp phòng vệ chủ động phù hợp thông lệ và yêu cầu quốc tế.

“Ngoài ra, chúng ta cần tăng cường công tác tư tưởng, nâng cao nhận thức mà đặc biệt của doanh nghiệp, doanh nhân đối với các cơ hội và thách thức của việc thực hiện các hiệp định thương mại tự do thế hệ mới. Cùng với đó là hoàn thiện hệ thống pháp luật, nâng cao năng lực thực thi pháp luật, đặc biệt là luật pháp quốc tế, thương mại quốc tế.

Đặc biệt, nâng cao năng lực cạnh tranh, thực hiện Nghị quyết Trung ương 4 khóa XII về đổi mới mô hình tăng trưởng, cơ cấu lại tổng thể các ngành/lĩnh vực”, ông Hòa nhấn mạnh.

Nguyễn Hoàn

Thứ Bảy, 09/09/2017 14:22

Đọc nhiều nhất
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện