Tổn thất không thể tính từ hậu quả sử dụng rượu bia

(Đời sống) - Rượu bia đem lại những câu chuyện ám ảnh cho nhiều gia đình Việt Nam. 

Đó không chỉ là nỗi đau về thể xác, tinh thần mà còn là sự kìm hãm phát triển kinh tế của mỗi hộ gia đình.

TS. Trương Đình Bắc, Phó Cục trưởng Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế cho biết, kết quả điều tra quốc gia về yếu tố nguy cơ bệnh không lây nhiễm ở Việt Nam năm 2010 và 2015 cho thấy có tới 80,3% nam giới tuổi từ 25 – 64 hiện đang sử dụng rượu bia (tăng gần 10% so với năm 2010) và 11,2% nữ giới tuổi từ 25 – 64 hiện đang sử dụng rượu bia (tăng gấp đôi so với năm 2010).

Ton that khong the tinh tu hau qua su dung ruou bia
Ảnh minh họa

Trong đó, gần một nửa nam giới (44,2%, 2015) uống rượu bia ở mức nguy hại (có ít nhất 1 lần uống từ 60g cồn trở lên trong 30 ngày qua), mức tăng gần gấp đôi so với năm 2010 (25,1%).

Bia là loại đồ uống có cồn được tiêu thụ chủ yếu tại Việt Nam, với 97% lượng cồn nguyên chất tiêu thụ là từ bia. Sản lượng tiêu thụ bia tăng trung bình 7%/năm, từ 2,4 tỷ lít năm 2010 lên 3,4 tỷ lít năm 2015. Việt Nam trở thành quốc gia tiêu thụ rượu bia cao thứ 3 Châu Á.

Rượu bia là nguyên nhân trực tiếp gây ra 30 loại bệnh, đồng thời, cũng là nguyên nhân gián tiếp gây ra 200 loại bệnh tật khác nhau. Cả nước đã phải chi phí khoảng 60.000 tỷ mỗi năm để chi trả trực tiếp cho rượu, bia.

Tổn thất về kinh tế do sử dụng rượu, bia chiếm gần 3% tổng số thu ngân sách của cả nước. Tỷ lệ hộ nghèo do sử dụng rượu, bia chiếm 4,5% trong số hộ nghèo trong cả nước do chi phí mua rượu, bia. Bên cạnh đó, sử dụng rượu, bia làm gia tăng số vụ bạo lực gia đình, làm không ít gia đình đổ vỡ, người mất việc làm, gây mất an ninh, trật tự cho xã hội…

Còn theo TS Khuất Thu Hồng - Viện trưởng Viện Nghiên cứu phát triển xã hội, tình trạng uống rượu bia quá đà ở mức nguy hại gây ra nhiều tổn thất kinh tế cho bản thân, gia đình và xã hội.

"Trước hết là chi phí chi trả cho lượng rượu bia tiêu thụ, sau đó là các khoản phí do sự nguy hại của bia rượu dẫn đến phải chăm sóc sức khỏe, làm giảm năng suất lao động và phí để giải quyết các vấn đề khác do hậu quả của bia rượu như tai nạn lao động, và thường chi phí để giải quyết hậu quả do bia rượu gây ra lớn hơn rất nhiều so với chi phí trực tiếp chi trả cho tiêu thụ bia rượu" - bà Hồng nói.

Theo thống kê của WHO, phí tổn kinh tế do rượu, bia chiếm từ 1,3% -12% GDP của mỗi quốc gia, đây là một khoản phí tổn rất lớn của nền kinh tế, nếu không tiêu thụ vào bia rượu thì nó có thể sử dụng vào nhiều mục đích có ý nghĩa cho xã hội.

Tại Việt Nam, ước tính chi tiêu trung bình cho rượu bia của hộ gia đình năm 2010 là 16.372 tỷ đồng. Số tiền này có thể mua 1,77 triệu tấn gạo năm 2010, đủ để nuôi sống 21 triệu người/năm. Ở các gia đình dưới ngưỡng nghèo, nếu số tiền mua rượu bia được dùng mua sữa thì trẻ em ở các gia đình này sẽ được uống khoảng 122 cốc sữa/năm thay vì 1 cốc/năm.

Mặc dù con số chi phí trực tiếp cho bia rượu làm chúng ta kinh ngạc nhưng so với chi phí gián tiếp để khắc phục, giải quyết các hậu quả của bia rượu như điều trị bệnh tật do bia rượu gây ra (rượu bia là một trong những nguyên nhân cấu thành chính các bệnh ung thư vú, đại trực tràng, gan, khoang miệng, dạ dày, cổ tử cung) và chi phí nuôi dưỡng và chăm sóc để điều trị các rối loạn tâm thần do rượu (hoang tưởng, ảo giác, rối loạn nhận thức, rối loạn hành vi) rất lớn là gánh nặng kinh tế rất lớn cho xã hội.

Theo bà Vũ Thị Minh Hạnh - Phó viện trưởng Viện Chiến lược và chính sách y tế, thiệt hại liên quan đến rượu bia gồm 1/3 là các thiệt hại trực tiếp, 2/3 là các thiệt hại gián tiếp. Với chi tiêu cho rượu bia khoảng 3 tỉ USD/năm, theo bà Hạnh, các thiệt hại xung quanh rượu bia lên tới mức 450 USD/người/năm. Thiệt hại ở mức cao như vậy là tương đương với những quốc gia có thu nhập bình quân gấp 10 lần Việt Nam.

"Có ý kiến lo ngại nếu hạn chế rượu bia sẽ ảnh hưởng đến thu ngân sách, nhưng các tính toán cho thấy riêng thiệt hại do tai nạn giao thông đã lên tới 1 tỉ USD/năm, trong khi các công ty rượu bia chỉ đóng thuế khoảng 1,2 tỉ USD. Đặc biệt rượu bia còn liên quan vô số hệ lụy về kinh tế, trật tự xã hội, bạo lực gia đình và tổn thất sức lao động, bất bình đẳng xã hội và môi trường" - bà Hạnh phân tích.

Bích Giang

Thứ Ba, 24/12/2019 17:00

Sự Kiện