Dân nuôi bò tót ra đời lai F2, F3: Sự thật là...

(Khoa học) - Đàn bò lai mà người dân nuôi sinh sản theo di truyền không phải là đời lai F2, F3 mà chỉ có một phần dòng máu bò tót trong đó.

Ngày 5/10/2020, trao đổi với Đất Việt về thông tin người dân Bạc Rây, xã Phước Bình, huyện Bắc Ái, Ninh Thuận chăn nuôi tự nhiên đàn bò F1 giữa bố là bò tót rừng và mẹ là bò nhà ra đời lai F2, F3 trong khi dự án nghiên cứu của các nhà khoa học không sinh sản được, GS.TS Nguyễn Xuân Trạch - chuyên gia gen di truyền đại gia súc cho rằng, cần có cái nhìn khoa học, đúng đắn bản chất để đánh giá, tránh sự hiểu nhầm không đáng có.

Theo GS.TS Nguyễn Xuân Trạch, từ những thông tin mà người dân thôn Bạc Rây, xã Phước Bình cung cấp thì những con bò được sinh sản từ những con bò F1 không phải là F2, F3...

"Những con bò được sinh ra từ bò F1 là do được giao phối với bò nhà, có thể bố hoặc mẹ là bò nhà còn con còn lại là F1. Như vậy, theo sơ đồ lai di truyền thì không thể được coi là F2, F3 mà chỉ được coi là những con bò có dòng máu của bò tót.

Dan nuoi bo tot ra doi lai F2, F3: Su that la...
Bò tót tai F1 tại nhà người dân thôn Bạc Rây, xã Phước Bình.

Những con bò được sản sinh từ bò F1 đó chỉ có dòng máu của bò tót. Gen của bò tót ở những thế hệ lai này đã bị pha loãng và có tỷ lệ gen bò tót giảm dần những đời lai tiếp theo sau đó" - GS.TS Nguyễn Xuân Trạch cho hay.

Vị chuyên gia này cho biết, chuẩn F2, F3 phải là cho những con F1 giao phối với nhau để cho ra những đàn con thế hệ tiếp theo.

Gen bò tót chưa được thuần hóa nên có thể dẫn tới hiện tượng những con lai F1 cho giao phối với nhau thì không thể thụ thai nên không cho ra kết quả sinh sản được ở thế tiếp theo. Hoặc nếu có thể thụ thai thì trong quá trình mang thai hoặc sinh sản, sinh sống của bò F2, F3 có thể bị chết do hiện tượng đột biến gen.

"Dự án mà các nhà khoa học ở Lâm Đồng nghiên cứu có thể gặp phải tình trạng này nên không cho ra các con bò lai sau đời F1. Còn nếu cho lai giữa bò F1 và bò nhà thì lại sinh sản bình thường nhưng chắc chắn con lai đời sau sẽ không có được tuổi thọ cao như bò tót hoặc bò nhà. Rồi nó cũng sẽ chết vì nguồn gen này chưa được thuần hóa.

Mục đích của các nhà khoa học khác với chăn nuôi của người dân ở chỗ là phải thuần hóa được nguồn gen quý hiếm của bò tót để áp dụng thành công rộng rãi. Còn người dân nuôi sinh sản mang yếu tố may rủi" - GS.TS Nguyễn Xuân Trạch cho hay.

Nói thêm về dự án nghiên cứu “Khai thác và phát triển nguồn gen bò quý hiếm tại vùng rừng giáp ranh 3 tỉnh Ninh Thuận - Lâm Đồng - Khánh Hoà”, ông Trạch cho rằng, cần phải xem cụ thể báo cáo chi tiết công trình nghiên cứu mới có thể đánh giá được dự án đã đi đúng mục tiêu, có thành công hay không.

Tuy nhiên, từ những hình ảnh đàn bò F1 trơ xương vì thiếu ăn sau khi dự án nghiên cứu kết thúc, GS.TS Nguyễn Xuân Trạch cũng cảm thấy đau xót, người nghiên cứu và đơn vị quản lý đã vi phạm luật động vật, luật chăn nuôi.

Dan nuoi bo tot ra doi lai F2, F3: Su that la...
Bò tót lai F1 tại dự án nghiên cứu của các nhà khoa học tỉnh Lâm Đồng.

"Cần phải có người đứng ra chịu trách nhiệm về việc khiến những con bò gầy trơ xương như thế chứ không phải người nọ đổi cho người kia, nói dự án đã kết thúc nên không còn liên quan.

Cơ quan chức năng cần phải làm rõ, khi dự án kết thúc người làm nghiên cứu có đưa ra hướng, giải pháp giải quyết đàn bò như thế nào để bảo tồn nguồn gen hay không? Nếu có thì người nhận lại đã thực hiện nó như thế nào?

Một đàn bò được mua với hàng trăm triệu đồng, tiêu tốn thêm cả tỷ đồng nghiên cứu nữa mà lại bỏ đói, không quan tâm, chăm sóc như thế là lãng phí ngân sách nhà nước, lãng phí nguồn gen - giá trị to lớn của ngành chăn nuôi thì khó chấp nhận" - GS.TS Nguyễn Xuân Trạch bày tỏ.

Ngày 5/10/2020, đàn bò tót trong dự án nghiên cứu “Khai thác và phát triển nguồn gen bò quý hiếm tại vùng rừng giáp ranh 3 tỉnh Ninh Thuận - Lâm Đồng - Khánh Hoà” đã được bàn giao lại cho Vườn Quốc gia Phước Bình (Ninh Thuận) tiếp tục chăm sóc.

Trong nhóm bò tót lai F1 có 5 con đực và 5 con cái, bò tót lai F2 là con cái được cho là đang mang thai với bò đực nhà.

Con bò F2 có màu vàng, thân hình nhỏ, thường xuyên ra bên ngoài rào chuồng để chơi với bò nhà của ông Đặng Văn Tích (người phụ trách bỏ thức ăn, bơm nước cho bò uống).

Sau khi bàn giao, đàn bò tạm thời được nuôi dưỡng tại địa điểm cũ (thôn Bạc Rây 2, xã Phước Bình, huyện Bác Ái, tỉnh Ninh Thuận).

Vườn Quốc gia Phước Bình cho rằng trước mắt là phải tập trung chữa bệnh và phục sức đàn bò. Đến thời điểm bàn giao, đàn bò tót lai đã được vỗ béo trong 4 ngày bằng thức ăn tươi, thức ăn tinh và khoáng chất.

Để "cứu" đàn bò này, trước mắt, Sở KHCN tỉnh Ninh Thuận sẽ cấp 220 triệu để nuôi đàn bò trong 6 tháng chờ kế hoạch lâu dài được tính toán cụ thể.

"Vườn xác định sẽ dời đàn bò vào trong khu vực vườn, đã chuẩn bị diện tích rừng để nuôi thả đàn bò theo kiểu bán tự nhiên. Về việc di chuyển đàn bò tót hung dữ, bất trị về nơi ở mới, ông Nguyễn Công Vân, giám đốc Vườn quốc gia Phước Bình (tỉnh Ninh Thuận), cho biết sau khi tiếp nhận sẽ tham khảo ý kiến các chuyên gia của Thảo Cầm Viên (TP.HCM) để chọn ra phương án an toàn cho đàn bò", ông Nguyễn Công Vân, giám đốc Vườn quốc gia Phước Bình, cho biết.

Ngọc Vân

Thứ Ba, 06/10/2020 07:47

Van Kien Dai Hoi
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện