Kêu gọi hủy bỏ các kế hoạch xây thủy điện trên Mekong

(Khoa học) - Liên minh Cứu sông Mekong kêu gọi hủy bỏ dự án thủy điện Sanakham của Lào và các đập khác trên dòng chính Mekong đã được lên kế hoạch.

Trong thông cáo ngày 2/6, Liên minh Cứu sông Mekong nêu rõ, ngày 11/5, Ủy hội sông Mekong quốc tế (MRC) cho biết dự án thủy điện Sanakham do Lào đề xuất sẽ trải qua quá trình tham vấn trước của MRC. Đây là dự án thủy điện thứ 6 của Lào trên dòng chính Mekong được quốc gia này đệ trình để tham vấn trước.

Liên minh Cứu sông Mekong khẳng định, đập Sanakham tốn kém, không cần thiết, rủi ro và nên bị hủy bỏ. Nhà máy thủy điện có công suất 684 MW, tổng vốn đầu tư hơn  2 tỷ USD và mất 8 năm để xây dựng. Tính trung bình, mỗi năm dự án này sẽ cung cấp 90 MW điện, điều này kém hiệu quả hơn so với việc tăng cường các dự án năng lượng bền vững vốn đang được triển khai trong khu vực.

Đơn cử, từ tháng 4 đến tháng 7/2019, Việt Nam đã bổ sung 4.400MW từ năng lượng mặt trời, gấp hơn 6 lần tổng công suất lắp đặt của đập Sanakham.

Keu goi huy bo cac ke hoach xay thuy dien tren Mekong 
Phối cảnh 2D dự án đập thủy điện Sanakham tại Lào . Ảnh: mrcmekong

"Trong bối cảnh thay đổi nhanh chóng của công nghệ và đầu tư của ngành điện, các dự án thủy điện lớn như đập Sankham có nguy cơ phải mất vài năm để xây dựng và đòi hỏi phần lớn tài chính từ trước, sẽ trở thành một tài sản mắc kẹt. Biến đổi khí hậu và các dự án thủy điện hiện có ở thượng nguồn khiến dòng chảy và mực nước biến động khó lường, từ đó tác động trở lại lượng điện được tạo ra từ Sanakham và các đập khác trên dòng chính", Liên minh Cứu sông Mekong cảnh báo.

Mặt khác, dự kiến nguồn điện tạo ra từ đập Sanakham được xuất khẩu sang Thái Lan. Tuy nhiên, lượng thặng dư điện của Thái Lan hiện tại lớn, thậm chí còn tăng nhiều hơn khi nền kinh tế suy giảm vì đại dịch Covid-19.

Theo Liên minh Cứu sông Mekong, mặc dù đập Sanakham được đề xuất xây dựng trên dòng chính sông Mekong, cách biên giới Thái Lan - Lào khoảng 2km về phía thượng lưu, nhưng không có các đánh giá cẩn trọng cũng như các tham vấn thực chất về tác động xuyên biên giới của dự án này.

Thậm chí, liên minh chỉ ra rằng, phần lớn nội dung Đánh giá tác động môi trường và xã hội xuyên biên giới của đập Sanakham và Đánh giá tác động tích lũy của dự án này đã lỗi thời và "đạo" từ dự án Pak Lay. Đối với một dự án sẽ tác động đến một dòng sông xuyên biên giới mà hàng triệu người dựa vào, điều này là không thể chấp nhận được, Liên minh Cứu sông Mekong khẳng định.

Bởi vậy, thay vì tiến hành một quy trình tham vấn còn thiếu sót, Liên minh Cứu sông Mekong kêu gọi bỏ dự án đập Sanakham và các dự án thủy điện khác trên dòng chính Mekong đã được lên kế hoạch. Liên minh cũng thúc giục các chính phủ ở hạ du sông Mekong và MRC giải quyết các mối quan ngại bức thiết về tác động của các đập hiện có; thực hiện đánh giá các phương án năng lượng toàn diện, chuyển đổi năng lượng nhằm duy trì hệ sinh thái trọng điểm Mekong để vẫn đáp ứng và bảo vệ nhu cầu của cộng đồng trong khu vực; giải quyết các mối quan tâm hàng đầu về quá trình tham vấn trước.

Liên minh Cứu sông Mekong khẳng định, giờ là lúc để hủy bỏ vĩnh viễn các đập thủy điện trên dòng chính Mekong, ưu tiên lựa chọn năng lượng bền vững, đảm bảo sự công bằng và tôn trọng các quyền của cộng đồng.

Minh Thái

Thứ Tư, 03/06/2020 13:36

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện