Mở bể than sông Hồng: Băn khoăn trữ lượng, công nghệ

(Khoa học) - Chuyên gia cho rằng nên tập trung khai thác thử nghiệm ở Khoái Châu (Hưng Yên) bằng công nghệ khí hóa than ngầm.

Vì vậy, công tác thăm dò nên tạm dừng (vì có thăm dò thì cũng để đó, do chưa xác định được công nghệ khai thác hợp lý để áp dụng, trong khi nguồn lực tài chính còn hạn hẹp) mà nên tập trung lập và tổ chức thực hiện dự án đầu tư thử nghiệm khai thác tại mỏ Khoái Châu, là nơi có các điều kiện thuận lợi hơn cả. Việc lập dự án thử nghiệm phải hết sức chi tiết, kỹ càng, toàn diện và đồng bộ trên tất cả các mặt công nghệ, môi trường, an toàn, xã hội, bảo vệ tài nguyên nước và bề mặt.

Trên cơ sở kết quả thực hiện dự án thử nghiệm sẽ xác định các định hướng tiếp theo một cách phù hợp đối với hoạt động thăm dò, khai thác bể than ĐBSH".

Ông nhấn mạnh, việc xác định hiệu quả kinh tế khai thác than ĐBSH hiện nay là chưa thể được và không có ý nghĩa khi chưa biết có thể khai thác bằng công nghệ gì và có khả thi hay không.

Bàn thêm về công nghệ khai thác than ở bể than sông Hồng, TS Nguyễn Thành Sơn khẳng định, phương pháp khai thác lộ thiên đã bị loại bỏ hoàn toàn vì chi phí giải phóng mặt bằng là cực lớn.

Đối với phương pháp khai thác hầm lò, vị chuyên gia cũng cho rằng "nên quên đi" bởi nhiệt độ khai thác không đảm bảo. Theo tính toán, nếu xuống độ sâu 1.200m - độ sâu mà các nhà khoa học đang tập trung nghiên cứu, thì nhiệt độ đo được là khoảng 100-105 độ C. Cộng với nhiệt độ bình quân trên mặt đất là 27 độ C thì nhiệt độ bình quân dưới lòng đất ở độ sâu nói trên chừng 127 độ C, trong khi đó phải đảm bảo nhiệt độ khai thác quy chuẩn cho công nhân làm việc dưới mỏ là 21 độ C. Như vậy, chi phí phun gió xuống đó bao nhiêu cho vừa? Đây là lý do cần loại bỏ phương pháp khai thác hầm lò.

Đối với công nghệ khí hóa than ngầm dưới lòng đất bằng phương pháp hóa học, TS Sơn giải thích là, biến các mỏ than nằm sâu dưới lòng đất thành các mỏ khí, sau đó khai thác (đưa lên mặt đất) giống như khai thác khí.

Để biến than (nguyên tố hóa học có ký hiệu là C) thành khí (thường gọi là khí tổng hợp hay khí nhân tạo có thành phần cháy được cũng tương tự khí thiên nhiên, gồm CO, H2, CH4) chỉ cần bơm khí trời (có chứa 19-21% oxy) kèm theo nhiệt độ (có thể là hơi nước có nhiệt độ cao) xuống nơi có than. Các phản ứng hóa học sẽ xảy ra trong vỉa than, biến than thành khí và chỉ cần hút sản phẩm khí lên để dùng như khí thiên nhiên.

Muốn đưa khí trời xuống và hút khí tổng hợp lên, chúng ta phải khoan ít nhất 2 lỗ khoan từ trên mặt đất xuống tới vỉa than, 1 lỗ để bơm khí trời và hơi nước (nếu cần) xuống, còn lỗ kia để hút khí tổng hợp lên để dùng.

"Như vậy, công nghệ khí hóa cho ra sản phẩm khí tổng hợp tương tự khí  thiên nhiên, chỉ có điều nhiệt năng thấp hơn.

Bản chất của công nghệ này là chuyển mỏ than thành mỏ khí, sau đó khai thác lên như khai thác khí. Về mặt môi trường, thử hỏi ngành dầu khí khai thác khí từ năm 1981 đến nay đã xảy ra ô nhiễm môi trường gì hay chưa?", TS Nguyễn Thành Sơn nói. 

Về hiệu quả kinh tế, vị chuyên gia cho biết, giá dầu Singapore đưa về Việt Nam là 580 USD, kể cả giá vận chuyển, tính ra là 11,4 USD/1 triệu BTU (đơn vị nhiệt Anh). Còn giá khí ĐBSH nếu làm từ than ra, theo tính  toán của chuyên gia Việt Nam là 3,7 USD/1 triệu BTU.

Ông Sơn đề nghị, nên chọn Khoái Châu làm nơi thử nghiệm công nghệ khí hóa than bởi đây là nơi khó nhất, đồng thời đã có sẵn mấy chục lỗ khoan, thông tin địa chất đầy đủ.

"Khi công nghệ chưa thành công thì không nên làm bất cứ việc gì", TS Sơn nhấn mạnh. 

Thành Luân

Thứ Tư, 05/12/2018 15:24

Van Kien Dai Hoi
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện