Nga tính sản xuất, Mỹ nghiên cứu vaccine biến chủng virus

(Khoa học) - Vaccine COVID-19 do Viện Vector phát triển dự định sẽ đặt hàng sản xuất bởi công ty Trung Quốc.

Ngày 27/7, Giám đốc điều hành Tập đoàn công nghệ sinh học Biocad của Nga, ông Dmitry Morozov, cho biết công ty này đang thảo luận việc sản xuất tại Trung Quốc một loại vaccine phòng COVID-19 tiềm năng được Viện virus học nhà nước Vector của Nga phát triển.

Nga tinh san xuat, My nghien cuu vaccine bien chung virus
Nga dự kiến bắt tay Trung Quốc để sản xuất vaccine ngừa COVID-19. Ảnh minh họa: The Moscow Times

Trả lời phỏng vấn, ông Morozov cho hay loại vaccine tiềm năng này - dựa trên virus gây viêm miệng mụn nước (VSV) - dự kiến được đưa vào thử nghiệm lâm sàng giữa tháng 8.

Vaccine này là 1 trong 6 mẫu vaccine mà Viện Vector đang phát triển căn cứ theo danh sách của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO).

Theo quan chức Nga, Biocad đang tiến tới sản xuất 4-5 triệu liều vaccine mỗi tháng dựa trên VSV vào cuối năm nay, nếu các thử nghiệm ở giai đoạn đầu chứng minh nó an toàn và hiệu quả.

Ông Morozov nói: "Chúng tôi có thể làm tất cả tại các cơ sở hiện có của mình" và không cần phải mở rộng năng lực sản xuất để đáp ứng các mục tiêu đề ra, đồng thời Biocad đã nhận được yêu cầu mua vaccine từ Ai Cập, Nam Phi và Thái Lan. Theo ông Morozov, Biocad đang thảo luận việc sản xuất vaccine này tại Trung Quốc, nơi công ty có liên doanh với Shanghai Pharma.

Nga tinh san xuat, My nghien cuu vaccine bien chung virus
Trung tâm Chumakov của Nga đã nộp đơn đấu thầu cung cấp vaccine ngừa virus SARS-CoV-2 cho WHO. Ảnh: TASS

Nga được cho là quốc gia sớm nhất trên thế giới công bố hoàn thiện các thử nghiệm cần thiết cho vaccine adenovirus tái tổ hợp do Viện Dịch tễ học và Vi sinh học mang tên Gamaley tiến hành. Moscow kỳ vọng sẽ sớm đăng ký vaccine này trong tháng 8.

Ông Aidar Ishmukhametov, Giám đốc Trung tâm Khoa học Liên bang Nga về nghiên cứu-phát triển các sản phẩm miễn dịch và sinh học mang tên Chumakov, thuộc Viện Hàn lâm Khoa học Nga cho biết, cơ quan này đã nộp đơn đấu thầu cung cấp vaccine ngừa virus SARS-CoV-2 cho Tổ chức Y tế thế giới (WHO). Trung tâm Chumakov đã được WHO kiểm định và hiện đang cung cấp các loại vaccine cho hơn 50 quốc gia.

Vaccine Mỹ hiệu quả trên biến chủng nCoV?

Nghiên cứu mới nhất được công bố cho thấy vaccine của hãng dược Moderna (Mỹ) đặc hiệu trên biến chủng phổ thông nhất của nCoV.

Đột biến này tên gọi D614G, là một trong những chủng phổ thông, có mức độ lây lan rộng rãi tại Mỹ và châu Âu. Các phân tích trước đó chỉ ra rằng chủng virus tồn tại ở hơn 70% ca nhiễm được xác nhận trên toàn thế giới, gần 100% tại châu Âu.

Nga tinh san xuat, My nghien cuu vaccine bien chung virus
Virus nCoV đang trong quá trình nhân lên. Ảnh: CGTN

So với các đột biến khác, D614G có mức độ nhân lên cao trong đường hô hấp, lây lan hiệu quả hơn từ người sang người.

Trong quá trình nghiên cứu, các chuyên gia từ Mỹ, dẫn đầu bởi Giáo sư Drew Weissman từ Đại học Pennsylvania, đã cố gắng tìm hiểu liệu chủng này có thể "né" được các phản ứng miễn dịch do vaccine kích hoạt hay không.

Phương pháp của họ là tạo ra các giả dạng virus (pseudovirus - PSV), sau đó tiêm vaccine vào người, khỉ và chuột, tiến hành lấy mẫu máu sau vài tuần, khi kháng thể đã được sản xuất. Kết quả cho thấy miễn dịch được kích thích bởi liều tiêm có khả năng liên kết với giả dạng virus chứa gene của đột biến D614G cao gấp 4 lần so với thông thường.

"Như vậy, biến chủng này không thể ‘trốn khỏi’ loại vaccine hiện tại", ngược lại, nó còn dễ bị kháng thể tiêu diệt hơn, các chuyên gia nêu rõ trong báo cáo xuất bản hôm 25/7, trên trang web Medrxiv.org, dành riêng cho những công trình chưa được bình duyệt.

Đối với giới nghiên cứu, kết quả này không quá bất ngờ.

Trên thực tế, trong quá trình đột biến, nCoV tạo ra những tinh chỉnh nhỏ trong gai protein, giúp chúng dễ dàng "bám dính" vào tế bào vật chủ. Tuy nhiên, điều này cũng khiến kháng thể liên kết hiệu quả với virus hơn.

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), đến nay có ít nhất 25 loại vaccine COVID-19 đang trong quá trình thử nghiệm trên người. Hầu hết được điều chế dựa trên trình tự gene virus được Trung Quốc công bố hồi đầu tháng 1, không có đột biến D614G. Biến chủng này đã được phát hiện ở đại lục, song nó khá hiếm.

Một nghiên cứu của Đại học Y Trùng Khánh, công bố tháng trước, phát hiện ra rằng kháng thể tạo ra bởi một bệnh nhân Trung Quốc đã khỏi Covid-19 không thể vô hiệu hóa một chủng đột biến của nCoV. Kết quả tương tự được Nhóm Y tế AI, Tập đoàn Công nghệ IBM, ghi nhận.

Việt Nam đang có 4 vaccine ngừa COVID-19 đầy tiềm năng

Quyền bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long hôm 22/7 cho biết, 4 nhà sản xuất vaccine của Việt Nam đều công bố tham vọng sản xuất được vaccine ngừa COVID-19.

Nga tinh san xuat, My nghien cuu vaccine bien chung virus
Quyền bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long

4 nhà sản xuất này gồm Công ty TNHH MTV vaccine và sinh phẩm y tế (VABIPTECH), Trung tâm Nghiên cứu sản xuất vaccine và sinh phẩm y tế (POLYVAC), Viện vaccine và sinh phẩm y tế (IVAC) và Công ty TNHH Dược Nanogen.

Theo đại diện tổ chức PATH tại Việt Nam, hiện có 163 nhà sản xuất khắp thế giới đang tham gia nghiên cứu, sản xuất vaccine ngừa COVID-19, có 23 sản phẩm trong số này đã ở giai đoạn thử nghiệm lâm sàng, có 2 sản phẩm ở giai đoạn 3 của thử nghiệm lâm sàng (đến 27/7 sẽ có thêm một sản phẩm nữa).

Cả 4 sản phẩm vaccine do Việt Nam sản xuất đều đang ở giai đoạn tiền lâm sàng, nhưng kết quả cho đến nay của các nghiên cứu/phát triển đều cho kết quả hứa hẹn và khích lệ. 3/4 nghiên cứu sử dụng công nghệ virus vector là công nghệ mới hiện nay.

Theo TS Dương Hữu Thái - Viện Vaccine và sinh phẩm y tế, nghiên cứu của viện nhằm sản xuất được vaccine ngừa COVID-19 với số lượng lớn (hàng chục triệu liều) và giá thành hợp lý, sử dụng công nghệ nuôi cấy trên trứng gà có phôi và có thể sử dụng nhà máy sản xuất vaccine cúm hiện công ty có.

Dự án này được hợp tác với ĐH Icahn, Mỹ và 2 nhà sản xuất vaccine cùng công nghệ ở Thái Lan và Brazil, và theo TS Thái là có tính khả thi cao.

Quyền Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thanh Long cho biết rất tin tưởng Việt Nam sẽ chủ động được vắc xin ngừa COVID-19. Việt Nam cũng có cơ chế để tiếp cận vaccine của thế giới nhanh nhất, bao gồm sự hỗ trợ của các quỹ để bảo vệ người dân trước dịch bệnh.

Hiện đã có một số nhà sản xuất công bố sẽ sớm cho ra mắt vaccine này, Liên minh vắcxin và tiêm chủng toàn cầu cùng nhiều tổ chức quốc tế đã kêu gọi giảm giá vắc xin và tìm kiếm nguồn tài chính các nước nghèo, đang phát triển, người nghèo... có thể tiếp cận được vaccine.

Cúc Phương 

Thứ Ba, 28/07/2020 11:01

Van Kien Dai Hoi
Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện