Phú Quốc ngập chưa từng thấy: Chuyện giống Hà Nội, TP.HCM

(Khoa học) - Người dân Phú Quốc chạy lũ lần thứ 2 trong chưa đầy 1 tuần, chuyên gia chỉ hướng giải quyết.

Chiều 8/8, Phú Quốc đã tiếp tục hứng chịu trận mưa lớn kéo dài khiến tình trạng ngập tại đây vượt qua mức lịch sử.

Phu Quoc ngap chua tung thay: Chuyen giong Ha Noi, TP.HCM
Nước ngập sâu khiến cuộc sống người dân khốn đốn. Ảnh: Thanh viên

Lúc 18h ngày 8/8, nước lũ từ phía núi theo các con suối, đường dân sinh đổ về các khu dân cư ấp Cây Thông Ngoài, xã Cửa Dương mạnh như thác đổ.

Các khu vực khu phố 10 thị trấn Dương Đông, ấp Bến Tràm, ấp Cây Thông Trong của xã Cửa Dương ngập sâu, giao thông bị chia cắt hoàn toàn.

Trước đó, sau 3 ngày chống chọi với nước mưa và triều cường gây ngập nhà cửa, sáng 6/8, cuộc sống của người dân thị trấn Dương Đông và một phần xã Cửa Dương (Phú Quốc) tạm ổn định trở lại.

Đợt ngập mới nhanh và mạnh gây chú ý tới các nhà quan sát.

Trao đổi với Báo Đất Việt, TS. Đào Trọng Tứ cho rằng, tình trạng ngập xảy ra tại Phú Quốc là câu chuyện phát triển sai quy hoạch. Điều này đã và đang xảy ra ở TP Hà Nội và TP. HCM.

"Một hòn đảo tứ bề là nước, không phải vì nước biển dâng thì mưa cũng không thể gây ngập đến ngang ngực người như vậy. Và ngay cả có như vậy thì triều lên triều xuống đã có quy luật và chúng xuống rất nhanh. Vấn đề chính ở đây là quy hoạch và thoát nước. Xây dựng đô thị và quy hoạch đô thị cần chú ý nhất tới vấn đề thoát nước. Xây đô thị chặn hết các đường thoát nước trong khi xây cống lại không bảo đảm lượng nước thoát ra thì sẽ xảy ra tình trạng ngập" - TS. Đào Trọng Tứ nhận xét.

Ông Đào Trọng Tứ chỉ ra một nghịch lý, càng ở những khu chung cư, khu đô thị lớn xây mới thì tình hình thoát nước lại càng tồi tệ. Đáng lẽ, đây là các khu vực đông đúc người dân sinh sống, vấn đề thoát nước phải đặt lên hàng đầu. Nếu không xử lý vấn đề thoát nước thì tình trạng ngập lại càng phức tạp.

Bên cạnh các biện pháp thoát nước như làm sạch rác tồn đọng ở cống ngầm thì xây dựng các hồ điều hòa, hồ chứa nước cũng rất cần thiết.

Nếu tiếp tục xây chung cư lấp dần các hồ chứa thì tình trạng ngập sẽ còn khó giải quyết hơn.

Vị chuyên gia lấy ví dụ, tại Hà Nội hay TP. HCM đều phát triển dựa trên nền tảng đô thị cũ. Các khu vực như đường Trần Hưng Đạo, Hai Bà Trưng hay phố cổ của Hà Nội rất ít khi ngập. Ở đây, hệ thống thoát nước tương xứng với mật độ dân cư và trong thời kỳ cũ.

TP.HCM chỉ phụ thuộc vào máy bơm lại càng không thể giải quyết vấn đề ngập vì lượng bơm đến đâu cũng không thể đáp ứng được nhu cầu thoát nước của đô thị bên trong đô thị. Các hệ thống quy hoạch đã chồng chéo lên nhau, không dễ sửa chữa.

"Trong quy hoạch đô thị, 2 vấn đề quan trọng nhất là thoát nước và cấp nước. Vấn đề cấp nước rất đơn giản. Nhưng câu chuyện thoát nước thì phụ thuộc rất nhiều yếu tố, dòng chảy nước, địa hình...

Lượng mưa chỉ 100mm- 200mm thường thấy ở những trận mưa rất lớn. Lượng mưa này nếu đổ xuống một mặt phẳng thì chỉ đáng bằng một gang tay.

Nhưng khi lượng nước 100mm- 200mm đổ xuống các vùng thấp hơn tạo nên dòng chảy thì chỗ đó sẽ bị ngập sâu hơn. Tùy vào độ dốc của khu vực đó và khả năng thoát nước kém thì mà trận mưa chỉ đo được 100mm- 200mm cũng sẽ gây nên tình trạng ngập tới nửa mét" - ông Tứ nêu ví dụ.

Phú Quốc rất cần một kỹ sư trưởng

Có chung quan điểm này, GS.TS Vũ Trọng Hồng - nguyên Thứ trưởng Bộ NN&PTNT, Chủ tịch Hội thủy lợi Việt Nam khẳng định, về câu chuyện ngập nước thì vấn đề quan trọng nhất là thoát nước bị hạn chế. Đa phần những nơi ngập nước là địa hình trũng, khi mưa đến, chỗ đó sẽ bị ngập nước. Chỗ thoát bị hạn chế thì tất yếu gây ngập.

Một "điểm chết" ở các đô thị là phát triển mạnh ở nơi có địa hình thấp, vốn là nơi để thoát nước. Phát triển tràn lan, lấn cả nơi thoát nước sẽ gây nên tình trạng ngập, lụt cho khu vực đó và dần dần ngập tới các khu vực cao hơn. Tại Phú Quốc, tình hình cũng vậy.

Phu Quoc ngap chua tung thay: Chuyen giong Ha Noi, TP.HCM
Tình trạng ngập sâu diễn ra tại thị trấn trên đảo. Ảnh: TTO

Ông Hồng cho rằng, điều này xảy ra do tầm nhìn của kỹ sư quy hoạch và công tác tổ chức của chính quyền địa phương quản lý khu vực.

"Phú Quốc đã phát triển một cách quá nóng nhưng chưa đi vào quy hoạch chi tiết, cụ thể hoặc do công tác tổ chức. Cần chỉnh trang lại quy hoạch tại đây, xác định rõ đường thoát nước chính là ở đâu, không cấp phép xây dựng hay cấp đất cho người dân tại đó" - ông Vũ Trọng Hồng nhấn mạnh.

Vị chuyên gia nhắc lại câu chuyện ngập đường phố của TP.HCM. Quận 2 của TP. HCM là đường thoát nước chính của thành phố hiện đã xây dựng lên nhà cửa rất nhiều. Đây là một sai lầm và hiện nay, TP. HCM đã tìm cách sửa chữa bằng việc giãn bớt mật độ dân cư tại đây.

TP. Hà Nội cũng là một ví dụ về câu chuyện phát triển đô thị quá nóng nhưng không chú ý đến việc thoát nước của đô thị. Trước đây, con sông Tô Lịch là con sông thoát nước của TP. Tất cả nước đều dồn về vùng thấp này để thoát nước. Dù mưa to thế nào, tuyến đường Láng rất ít khi bị ngập lâu. Tuy nhiên, một thời gian, khu vực này đã phát triển mạnh, thu hẹp lại đường thoát nước của thành phố. Đến nay, TP Hà Nội đã tập trung chỉnh trang lại sông Tô Lịch cho thấy họ đã hiểu ra vấn đề này.

"Câu chuyện ngập lụt ở Phú Quốc không phải do mưa bão, rác thải vì trong nhiều năm nay không có tình trạng đó. Giữa 4 bề là biển, lại cũng có sông nhưng đường phố lại bị ngập thì chỉ có câu chuyện thoát nước bị tắc mà thôi.

Vấn đề cơ bản của quy hoạch đô thị là phát triển từ trên cao, chỗ thấp để cho thoát nước. Như vậy, không thể nóng vội cho phát triển nóng mà cần giãn phát triển khu vực cho thoát nước" - ông Vũ Trọng Hồng nhấn mạnh.

Vị chuyên gia nhận định, để giải quyết vấn đề về ngập và thoát nước, Phú Quốc cần một kỹ sư trưởng, nắm rõ quy hoạch để phát triển. Kỹ sư trưởng có nhiệm vụ xây dựng cơ sở hạ tầng thoát nước.

Ông cho rằng, bất cứ quốc gia nào trên thế giới, muốn phát triển đô thị trong nước đều cần một kỹ sư trưởng như vậy. Ngay từ bây giờ, Phú Quốc cũng cần phải chú ý quy hoạch lại cơ sở hạ tầng.

"Phú Quốc cần xem rõ: mỗi một lần triều cường thì nước dâng vào đâu  thì làm cửa cống để bịt lối vào khi nước dâng. Ở đây không được xây dựng hay có vật cản để có biện pháp can thiệp thường xuyên.

Tương tự như vậy, chỗ nào thoát nước nhanh thì không được xây dựng bịt lối.

Nếu quy hoạch mà chỗ thoát nước lại bịt lối vào, chỗ nước vào lại mở ra thì tất yếu gây ngập. Một kỹ sư trưởng là điều rất cần ở Phú Quốc thời điểm này" - ông Vũ Trọng Hồng nhấn mạnh.

Cúc Phương

Thứ Sáu, 09/08/2019 07:32

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện