Tham vọng kiểm soát sông Mekong của Trung Quốc

(Khoa học) - Ngoài việc xây dựng các đập thủy điện trên thượng nguồn sông Mekong, Trung Quốc đang muốn nạo vét lòng sông, mở đường đi cho các tàu cỡ lớn.

Hãng thông tấn của Pháp cho biết, từ lâu, Trung Quốc đã muốn nạo vét lòng sông ở phía Bắc Thái Lan để mở đường đi cho các tàu chở hàng lớn, và có thể là cả các tàu quân sự.

Cuối cùng, một đường dẫn thông suốt sẽ được tạo ra từ tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) xuống hàng ngàn kilomet qua các nước ven sông Mekong (Myanmar, Lào, Thái Lan, Campuchia và Việt Nam) để ra Biển Đông - một trong những tuyến hàng hải nhộn nhịp nhất thế giới và cũng là trọng tâm của chiến lược an ninh và thương mại của Bắc Kinh đối với các nước láng giềng.

Tham vong kiem soat song Mekong cua Trung Quoc
Đập Cảnh Hồng của Trung Quốc. Ảnh: AP

Đây là đề xuất của một công ty con thuộc Công ty nạo vét CCCC của Trung Quốc và cũng là công ty nạo vét lớn thứ hai thế giới. Tuy nhiên, đề xuất này đã vấp phải phản ứng mạnh mẽ của các nhà hoạt động tại miền Bắc Thái Lan.

Bà Pianporn Deetes, giám đốc chiến dịch của Tổ chức sông ngòi quốc tế tại Thái Lan cho rằng, Trung Quốc đang muốn biến sông Mekong thành một "đường cao tốc" cho hàng hóa.

Trung Quốc khẳng định chỉ  tìm kiếm sự phát triển bền vững của dòng sông và phân chia lợi ích từ sự bùng nổ về thương mại và năng lượng với với các nước Mekong láng giềng và thị trường 240 triệu dân của họ. Thế nhưng các đập thủy điện trên dòng Mekong, mà một nửa trong số đó liên quan đến Trung Quốc, đã khiến dòng Mekong thay đổi.

Nguồn cá dồi dào trên sông Mekong ngày càng suy giảm và vùng đất màu mỡ của ĐBSCL đang chìm dần khi dòng chảy trầm tích co lại.

Theo các nhà môi trường, các loài đặc hữu của Mekong như cá da trơn Mekong khổng lồ và cá heo sông đang phải đối mặt với sự tuyệt chủng.

Trong một nghiên cứu mới đây, Viện nghiên cứu Lowy của Úc đánh giá sông Mekong là “phần thưởng tiếp theo mà Bắc Kinh muốn có”.

Cũng theo viện nghiên cứu này, các đập thủy điện chỉ là một vế của phương trình. Bắc Kinh còn đang loại bỏ các bãi đá, đảo nhỏ và ghềnh trên sông để tạo nên tuyến vận chuyển đường thủy qua trái tim của lục địa Đông Nam Á xuống tận Lào, trong khuôn khổ Dự án cải tạo kênh dẫn đường sông Mekong.

“Việc Bắc Kinh kiểm soát các dòng sông ở Đông Nam Á dường như là một phần của chiến lược cắt lát salami trong khu vực”, Viện Lowy cảnh báo. Cắt lát salami là khái niệm giới chuyên gia thường sử dụng để chỉ chiến thuật của Trung Quốc trên biển Đông hòng từng bước kiểm soát hoàn toàn vùng biển quan trọng này.

Khi dự hội nghị của ASEAN vào tháng 8 năm ngoái, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo bày tỏ quan ngại Trung Quốc xây nhiều đập, nạo vét và tiến hành các hoạt động khác trên sông Mekong là “những xu hướng phiền toái”.

“Chúng tôi thấy một loạt công trình xây dựng đập trên thượng nguồn để kiểm soát dòng chảy xuống hạ lưu. Dòng sông này đã xuống mức nước thấp nhất trong thập kỷ qua - vấn đề liên quan đến quyết định của Trung Quốc trong việc chặn nước ở thượng nguồn. Trung Quốc cũng có kế hoạch cho nổ mìn và nạo vét lòng sông. Trung Quốc tiến hành các hoạt động tuần tra ngoài lãnh thổ”, ông Pompeo nói.

An Nhiên

Thứ Bảy, 11/01/2020 11:28

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện