Tranh cãi đề xuất biến sông Tô Lịch thành công viên

(Khoa học) - Đề xuất cải tạo sông Tô Lịch thành Công viên lịch sử-văn hóa-tâm linh của JVE nhận được nhiều ý kiến trái chiều.

Theo Công ty CP Tập đoàn Môi trường Nhật Việt (JVE), sông Tô Lịch nhiều năm qua luôn bị coi là dòng sông “chết” với mức độ ô nhiễm nghiêm trọng. Trước tình hình đó, lãnh đạo Thành ủy, UBND TP Hà Nội đã chỉ đạo rất quyết liệt các cơ quan chuyên môn, ban ngành của thành phố đưa ra nhiều giải pháp để xử lý ô nhiễm sông Tô Lịch.

Chuyên gia Nhật Bản cho biết, để hồi sinh sông Tô Lịch đúng nghĩa thì cần phải có giải pháp tổng thể để giải quyết toàn bộ các vấn đề như: vấn đề thu gom nước thải; vấn đề cấp nước bổ cập cho sông sau khi thu gom hết nước thải; vấn đề xử lý triệt để tận gốc nguồn gây ra mùi hôi thối; vấn đề xử lý tầng bùn đáy; vấn đề xử lý nước đã bị ô nhiễm ở trong lòng sông; vấn đề thoát nước chống ngập khi mưa bão; vấn đề bảo tồn giá trị lịch sử, văn hóa, tâm linh; vấn đề phát triển du lịch.

Bình luận về đề xuất này trên báo Kiến thức, PGS.TS Trần Hồng Côn, Giảng viên khoa Hóa học, trường Đại học Tự nhiên, Đại học Quốc gia Hà Nội cho rằng, phương án trên tương đối hoàn chỉnh.

"Lần này Công ty JVE có thêm một số đề xuất, ngoài việc thu gom nước thải, cấp nước bổ cập cho sông sau khi thu gom hết nước thải; vấn đề xử lý triệt để tận gốc nguồn gây ra mùi hôi thối; vấn đề xử lý tầng bùn đáy... có thêm việc xây dựng cảnh quan và hệ thống thoát lũ chống ngập đặt ngầm sâu dưới lòng sông để đảm bảo thoát lũ, chống ngập cho toàn bộ lưu vực sông Tô Lịch. Đó là các hạng mục mà JVE đề xuất.

Những hạng mục trước, TP Hà Nội đã có nhiều thảo luận và đang thực hiện xây hai khu xử lý nước thải, có thể xử lý trên 90% nước thải từ sông Tô Lịch và đã có phương án bổ cập nước sông Hồng vào sông Tô Lịch”, PGS.TS Trần Hồng Côn cho biết.

Tranh cai de xuat bien song To Lich thanh cong vien
Phối cảnh Công viên lịch sử-văn hoá-tâm linh Tô Lịch mà JVE vừa đề xuất

Theo PGS.TS Trần Hồng Côn, việc Công ty JVE đề xuất như vậy là họ tận dụng hai nhà máy xử lý nước thải của TP Hà Nội đang xây dựng để xử lý nước thải. Việc nạo vét và có thể bổ cập nước từ sông Hồng. Đề xuất mới nhất của họ là xây dựng cảnh quan và hệ thống thoát nước lũ ngầm dưới lòng sông. Đây là những đề xuất mới so với những dự án của TP Hà Nội.

“Trước TP Hà Nội cũng từng đưa ra dự án thành nơi đi dạo cho người dân. JVE có thêm đề xuất Công viên lịch sử-văn hóa-tâm linh Tô Lịch. Tôi nghĩ những hạng mục JVE đề xuất tốn kém tiền mà Hà Nội chưa nghĩ đến lấy kinh phí ở đâu để làm.

Do đó, nếu JVE thực hiện bằng nguồn vốn từ phía Nhật Bản mà làm được thì là rất tốt và hoàn toàn có thể khả thi. Giữa JVE và TP Hà Nội cần kết hợp với nhau. Những gì thành phố đã làm rồi và đã làm được thì tiếp tục làm nhưng những gì thành phố chưa làm được thì nên để JVE họ thực hiện, nếu kết hợp chặt chẽ với nhau vừa chống lãng phí, vừa có tính khả thi rất cao”, PGS.TS Trần Hồng Côn nêu ý kiến.

Trong khi đó, trao đổi với báo Tiền phong, ông Phạm Văn Khánh, nguyên Phó Giám đốc Sở TN-MT Hà Nội, nói rằng, muốn làm sạch sông Tô Lịch trước hết phải thu gom nước thải sinh hoạt hai bên bờ sông. Hiện nay, việc này đang được TP Hà Nội triển khai.

Nước thải sau khi được thu gom sẽ được xử lý, bổ cập nước cho sông Tô Lịch. Ông Khánh cho biết, trước đây, thời gian làm việc tại Sở TN-MT, ông đã có đề xuất bổ cập nước sông Hồng qua cống Liên Mạc, có bể lắng để nước trong rồi bổ cập vào Tô Lịch tạo dòng chảy, đủ điều kiện xử lý ô nhiễm dòng sông.

Cũng ông Khánh cho biết, Hà Nội đang nghiên cứu theo hướng này, tuy nhiên, nước sông Hồng sẽ vào Hồ Tây rồi mới chảy sang sông Tô Lịch. Về tổng thể, theo ông Khánh, muốn hồi sinh sông Tô Lịch, việc cần làm là thu gom nước thải, xử lý ô nhiễm lòng sông và làm cho sông chảy. Ông Khánh cho rằng, không nên kè đáy dòng sông, vì như thế sông sẽ giống như một mương thoát nước.

“Lòng sông nên để nguyên, không nên kè đáy. Kè hai bên bờ cũng phải là kè hở. Như thế mới thuận lợi cho việc xử lý ô nhiễm”, ông Khánh nói và lưu ý, nguồn lực để xử lý ô nhiễm, hồi sinh sông Tô Lịch rất lớn, nên nghiên cứu việc dùng bằng ngân sách, vì nguồn vốn dù được vay ưu đãi hay tài trợ, sau này đều phải trả nợ.

Trong khi đó, một chuyên gia lĩnh vực thoát nước ở Hà Nội cho rằng, dự án hồi sinh sông Tô Lịch phải đặt trong mối liên hệ với việc sông Tô Lịch và các dòng sông khác ở Hà Nội nằm trong dự án thoát nước Hà Nội. Theo vị này, Hà Nội đã và đang triển khai dự án thu gom nước thải, nghiên cứu các phương án làm sống lại dòng chảy sông Tô Lịch.

“Đầu tiên là phải thu gom nước thải sinh hoạt để xử lý nhưng vẫn phải giữ nước mưa để bổ cập cho sông Tô Lịch. Cùng với đó là xử lý ô nhiễm dòng sông và làm sông chảy”, vị chuyên gia nói. Vị này cũng cho rằng, không được kè đáy sông, bởi nếu thế sẽ làm dòng chảy nhanh hơn, sông sẽ giống như một cống, mương thoát nước; ngăn cản việc hình thành nước ngầm, gây nguy cơ lún, sụt trong tương lai…

“Mục tiêu lớn nhất là phục vụ thoát nước Hà Nội, cải thiện môi trường, xử lý ô nhiễm. Sau đó mới tính tới việc phục vụ các việc khác như du lịch, giao thông…”, vị này nói.

Rất nhiều độc giả cũng quan tâm đến việc hồi sinh sông Tô Lịch cũng như đề xuất của JVE, đơn vị từng thí điểm làm sạch một sông Tô Lịch nhưng vì nhiều lý do sau này đã dừng dự án.  

Không ít ý kiến ủng hộ đề xuất của JVE vì nguồn vốn có sự hỗ trợ của Nhật Bản: "Nếu không thực hiện thì dòng sông chết, hại cho môi trường, sức khỏe của người dân", hay "Tôi thấy rất khả thi, đây là một con sông đẹp, lịch sử, khôi phục lại sẽ mang cả giá trị văn hoá du lịch rất cao. Dù tốn ngàn tỷ cũng nên làm chứ đừng phí tiền vào những dự án vô bổ khác"...

Một độc giả đề nghị học hỏi kinh nghiệm của người Nhật và nghiên cứu thêm cách hồi sinh kênh Nhiêu Lộc-Thị Nghè ở TP.HCM.

Độc giả Nguyễn Công Dũng đặt câu hỏi: "Bao giờ sông Tô Lịch được như ngày xưa, cái ngày mà chúng tôi có thể tắm, bắt cá, bắt tôm? Hai hệ thống cống gom nước thải, 2 hệ thống xử lý nước thải chạy dọc 2 bờ sông là có thể xử lý được. Vấn đề là kinh phí".

Trong khi có độc giả lại bày tỏ băn khoăn về yếu tố "tâm linh" mà JVE đề cập. Anh Nam Thiên cho rằng, "tạm gác chữ "tâm linh" sang bên, chỉ đặt trọng tâm là làm sạch và đẹp thì dự án này khả thi. Bờ kè dựng đứng tạo ra không gian phía trong chân của nó. Hàng nghìn ống xả nước thải ra sông lâu nay sẽ được dẫn vào đường ống đặt áp sát chân mặt trong bờ kè. Sông Tô Lịch sẽ sạch ngay như ngày xưa".

Minh Thái (Tổng hợp)

Thứ Bảy, 19/09/2020 14:07

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện