Việt Nam mất hơn 10 tỷ USD vì ô nhiễm không khí

(Khoa học) - Ô nhiễm không khí gây ra những hệ lụy nghiêm trọng cho sức khỏe con người và cả những tổn thất về kinh tế.

Ngày 14/1/2020, trường Đại học Kinh tế Quốc dân đã tổ chức tọa đàm đối thoại chính sách "Tổn thất kinh tế của ô nhiễm không khí và các chính sách giảm thuế ô nhiễm".

Tại buổi tọa đàm, các chuyên gia chỉ ra rằng, ô nhiễm không khí đã và đang là mối quan ngại lớn với người dân khi các chỉ số chất lượng không khí liên tục trong nhiều ngày tại Hà Nội và các tỉnh, thành phố lớn, các khu công nghiệp ở ngưỡng cao của thang cảnh báo.

Theo một số nghiên cứu,  trong 10 bệnh có tỷ lệ tử vong cao nhất tại Việt Nam, có 6 bệnh liên quan đến đường hô hấp và nguyên nhân đến từ ô nhiễm không khí và chất lượng không khí.

Theo Báo cáo Chỉ số năng lực môi trường năm 2018 (EPI), Việt Nam xếp thứ 132 trong số 180 nền kinh tế về thành tích môi trường nói chung, chất lượng không khí đứng thứ 159, cường độ phát thải xếp hạng 141, sức khỏe môi trường đứng thứ 129 và thành tích về môi trường năm 2018 thua rất nhiều nước trong khu vực.

 Bên cạnh đó, các chất gây ô nhiễm không khí chính là thủ phạm gây ra hiện tượng lắng đọng và mưa axit, hủy hoại hệ sinh thái, làm giảm tính bền vững của các công trình xây dựng và các dạng vật liệu. Ô nhiễm môi  trường còn ảnh hưởng đến các hệ sinh thái tự nhiên và làm đẩy nhanh biến đổi khí hậu.

Viet Nam mat hon 10 ty USD vi o nhiem khong khi
Toàn cảnh buổi Tọa đàm đối thoại chính sách về Tổn thất kinh tế của ô nhiễm không khí và các chính sách giảm thiểu ô nhiễm. Ảnh: Báo Quốc tế

Theo PGS.TS Đinh Đức Trường, Trưởng khoa Môi trường, Biến đổi khí hậu & Đô thị Trường Đại học Kinh tế Quốc dân  nghiên cứu về tổn thất, thiệt hại kinh tế từ ô nhiễm không khí được Trường Đại học Kinh tế Quốc dân theo đuổi trong gần 10 năm qua. Các thông tin liên tục được cập nhật và đến nay các số liệu, kết quả nghiên cứu tương đối hoàn thiện.

Theo tính toán và thời giá 2018, ô nhiễm không khí tại Việt Nam gây ra tổn thất, thiệt hại về kinh tế rơi vào khoảng 10,8 - 13,2 tỷ USD.

Chỉ ra các nguồn ô nhiễm chính, TS Hoàng Dương Tùng – Chủ tịch Mạng lưới Không khí sạch tại Việt Nam, nguyên Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Môi trường, Bộ TN-MT cho biết, nguồn thải động cơ xe, bụi; nguồn thải từ xi măng, thép, nhiệt điện, hóa chất... từ các nhà máy nhiệt điện chạy than; các nhà máy xi măng lò quay; các nhà máy luyện thép; các nhà máy hóa chất... đang là những nguồn ô nhiễm chính.

Đó là chưa kể bụi từ các công trình xây dựng, vận tải vật liệu xây dựng; đốt rơm rạ sau thu hoạch; các lò đốt tại các bệnh viện; đun nấu bằng than, củi tại các hộ gia đình; bụi khí thải từ các làng nghề chế biến nguyên liệu tái chế.

Theo đó, ô nhiễm không khí hiện không chỉ dừng lại ở vấn đề kỹ thuật mà còn là vấn đề quản lý khi mà hệ thống thể chế về môi trường không khí vẫn chưa đáp ứng các yêu cầu thực tiễn do thiếu các quy định đặc thù; hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn về môi trường chưa đáp ứng được tính hiệu quả, hiệu lực thực thi chính sách. Chưa kể, hoạt động quan trắc và kiểm soát nguồn thải còn yếu, trong khi các hoạt động hỗ trợ như đầu tư, nghiên cứu khoa học, sự tham gia của cộng đồng lại chưa phát huy hiệu quả.

TS Hoàng Dương Tùng cho rằng, để giải quyết vấn đề ô nhiễm không khí, cần phải xây dựng các giải pháp, chọn lọc các ưu tiên và có lộ trình thực hiện chặt chẽ. Trong đó, về lâu dài cần có những góc nhìn kinh tế và bản chất kinh tế của ô nhiễm môi trường để xem xét, phân tích, nhìn nhận, lồng ghép vào các công cụ, chính sách quản lý hướng tới môi trường không khí trong lành an toàn hơn cho người dân.

GS.TS Trần Thọ Đạt, Chủ tịch Hội đồng nhà trường nhận định, ô nhiễm không khí chủ yếu do hoạt động kinh tế của con người gây ra nên để giảm thiểu một cách hiệu quả thì chính sách kinh tế rất quan trọng. Đặc biệt, cần có thêm những nghiên cứu để lượng giá tác động của ô nhiễm không khí đến kinh tế. Chỉ khi nào bài toán của chúng ta tiệm cận đến mức độ chính xác thì đề xuất chính sách mới đạt hiệu quả.

Minh Thái (Tổng hợp)

Thứ Tư, 15/01/2020 10:39

Sự Kiện