Hà Tĩnh tiếp tục xin dừng dự án sắt Thạch Khê

(Liên hiệp hội) - Hà Tĩnh kiến nghị Bộ KH&ĐT tham mưu Thủ tướng Chính phủ báo cáo Bộ Chính trị kết luận về chủ trương dừng khai thác dự án mỏ sắt Thạch Khê.

Sáng 1/10, đoàn công tác Bộ KH&ĐT do Thứ trưởng Võ Thành Thống dẫn đầu có buổi làm việc với lãnh đạo tỉnh Hà Tĩnh về dự án khai thác và tuyển quặng mỏ sắt Thạch Khê.

Nhiều bất cập

Tại buổi làm việc, Phó chủ tịch UBND tỉnh Hà Tĩnh Dương Tất Thắng cho biết, dự án khai thác và tuyển quặng sắt mỏ Thạch Khê của Công ty Cổ phần Sắt Thạch Khê (TIC) còn rất nhiều vấn đề bất cập và đáng lo ngại khi công nghệ, kỹ thuật khai thác chưa phù hợp với đặc thù địa chất mỏ, tiềm ẩn nhiều nguy cơ tác động lớn đến môi trường; phương thức vận chuyển quặng khó khả thi, hiệu quả thấp, ảnh hưởng lớn đến hệ thống hạ tầng giao thông.

Ngoài ra, điều đặc biệt tỉnh Hà Tĩnh lo ngại là vấn đề năng năng lực tài chính của TIC và Tập đoàn Công nghiệp Than Khoáng sản Việt Nam (TKV) - cổ đông chính - không đảm bảo.

Được biết, tổng mức đầu tư của dự án gồm 2 giai đoạn được lập tại thời điểm năm 2014 là 14.517,2 tỷ đồng (giai đoạn I: 6.777,4 tỷ đồng; giai đoạn I: 7.739,8 tỷ đồng). Với nhiều nội dung chưa được tính toán đầy đủ và nếu cập nhật bổ sung các yếu tố trượt giá thì tổng mức đầu tư của dự án tại thời điểm hiện nay có thể lớn hơn nhiều.

Ha Tinh tiep tuc xin dung du an sat Thach Khe
Thứ trưởng Bộ KH&ĐT Võ Thành Thống tại buổi làm việc với tỉnh Hà Tĩnh

Theo dự án điều chỉnh, giai đoạn I, nguồn vốn đầu tư gồm 30% vốn góp cổ đông và 70% vốn vay và huy động khác. Tuy nhiên, kể từ khi triển khai tái cơ cấu đến nay các cổ đông của TIC chỉ mới góp được 1.809 tỷ đồng, còn thiếu 224,137 tỷ đồng.

Thực tế này cho thấy tiềm lực tài chính của các cổ đông đang còn là vấn đề lớn so với yêu cầu về năng lực của chủ đầu tư khi triển khai dự án; trong khi TKV - cổ đông giữ 52% tại TIC - chưa đáp ứng được các dự án đang triển khai và phải thực hiện kết luận Kết luận số 2810/KL-TTCP ngày 09/11/2017 của Thanh tra Chính phủ, dẫn đến việc góp vốn của TKV vào TIC để thực hiện dự án khai thác mỏ sắt Thạch Khê sẽ gặp khó khăn.

Trên cơ sở đánh giá nghiêm túc và cân nhắc nhiều mặt cả về lợi ích trước mắt và lâu dài, xét thấy dự án không khả thi, tỉnh Hà Tĩnh nhất quán quan điểm đề nghị Thủ tướng Chính phủ sớm xem xét cho dừng (kết thúc) dự án, đồng thời chỉ đạo giải quyết các vấn đề phát sinh, khôi phục sản xuất, ổn định đời sống cho người dân quanh vùng dự án.

Tính tới phương án khác

Bí thư Tỉnh ủy Lê Đình Sơn và các đại biểu đề nghị Bộ KH&ĐT tiếp tục quan tâm, hỗ trợ tỉnh tham mưu Thủ tướng Chính phủ báo cáo Bộ Chính trị kết luận về chủ trương dừng tổ hợp dự án khai thác, tuyển quặng sắt Thạch Khê và dự án liên hợp luyện thép công suất 2 triệu tấn/năm, để địa phương có cơ sở vững chắc hơn trong việc xây dựng kế hoạch phát triển KT-XH giai đoạn tới.

Bí thư Tỉnh ủy Hà Tĩnnh cũng phân tích thêm một số vấn đề lo ngại của dự án, những vấn đề có thể xảy ra nếu dự án được triển khai. Ông tiếp tục khẳng định quan điểm của tỉnh Hà Tĩnh về việc cần sớm dừng triển khai dự án.

Ông Sơn cũng nêu một số tiềm năng về phát triển du lịch, đô thị, phát triển kinh tế của vùng dự án và lân cận; một số giải pháp sử dụng tài sản dự án, ổn định dân cư… trong trường hợp Trung ương chấp thuận phương án dừng khai thác mỏ sắt Thạch Khê.

Theo ông Lê Đình Sơn, Hà Tĩnh coi mỏ sắt Thạch Khê là nguồn tài nguyên lớn, có tiềm năng kinh tế rất lớn cho tỉnh và cả quốc gia. Tuy nhiên, mỏ sắt chỉ nên triển khai khai thác khi hội đủ các điều kiện cần thiết.

Phát biểu tại buổi làm việc, Thứ trưởng Bộ KH&ĐT Võ Thành Thống đánh giá cao công tác đánh giá khách quan, chi tiết của Hà Tĩnh về dự án trong thời gian qua. Những thông tin bổ sung của địa phương tại buổi làm việc sẽ là cơ sở để đoàn công tác hoàn thiện báo cáo có sức thuyết phục hơn để tham mưu Chính phủ về quan điểm dừng khai thác mỏ sắt.

Bộ KH&ĐT chia sẻ những khó khăn của Hà Tĩnh liên quan đến dự án khai thác mỏ sắt Thạch Khê. Bộ sẽ nỗ lực phối hợp cùng Hà Tĩnh báo cáo và đề nghị Chính phủ sớm có quyết định chính thức về việc dừng dự án; đồng thời sẽ phối hợp xử lý các vấn đề liên quan để hạn chế tối đa những hệ lụy có thể xảy ra.

Năm 2017, UBND Hà Tĩnh từng kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chưa khởi động lại dự án khai thác và tuyển quặng mỏ sắt Thạch Khê.

Cuối năm 2018, tại Hội thảo Đánh giá và cân nhắc những vấn đề trước khi thực hiện hoạt động khai thác mỏ sắt Thạch Khê được tổ chức tại Hà Nội, đại diện UBND tỉnh Hà Tĩnh tiếp tục nêu quan điểm dừng hẳn dự án mỏ sắt Thạch Khê chứ không phải tạm dừng. Quan điểm này nhận được sự đồng tình của nhiều nhà khoa học tại hội thảo.

GS.TS Đặng Trung Thuận, Hội Địa hóa Việt Nam cho rằng, trong bối cảnh dự án mỏ sắt Thạch Khê đang gây ra nhiều tiềm ẩn về thảm họa môi trường, thiên tai, thì việc chấm dứt hoạt động mỏ là phương án cần tính toán.

Ngọc Phương

Thứ Tư, 02/10/2019 11:36

Sự Kiện