Khớp nối đường ống bauxite Tân Rai lão hóa: Khó tin

(Liên hiệp hội) - Nếu "lão hóa" thì phải nhiều nơi, sao chỉ ở chỗ khớp nối có hai ống lồng vào nhau, đặc biệt với một công trình mới khai thác, thật khó tin.

PGS.TS Nguyễn Đình Hòe, Trưởng ban Phản biện xã hội, Tổng Thư ký Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam (VACNE).

Khó chấp nhận

PV:- Ngày 13/2, công nhân nhà máy Alumin đã phát hiện đường ống dẫn nước dư có chứa hàm lượng xút loãng, có độ PH vượt ngưỡng cho phép nếu chảy ra môi trường.

Kết luận nguyên nhân sự cố, phía Công ty THNN Nhôm Lâm Đồng xác định sơ bộ do khớp nối đường ống qua thời gian sử dụng bị lão hóa dẫn tới bục đường ống. Ông có đồng tình với kết luận trên?

Theo ông đối với đường ống dẫn chất thải chứa xút của các nhà máy khai thác bauxite tuổi đời thường là bao nhiêu năm?

PGS.TS Nguyễn Đình Hòe: - Trước tiên, tôi nói đến sự cố bục đường ống dẫn nước dư vừa qua, đầu tiên sự cố này đã chỉ rõ, nhà máy khai thác thải bùn đỏ theo công nghệ thải ướt chứ không phải thải khô, có nghĩa là một công nghệ thải vô cùng lạc hậu.

Các câu hỏi như sau này hồ bùn đỏ nằm lưu cữu trên Tây Nguyên liệu có an toàn hay không sẽ được đặt ra.

Trước đây, hồ thải đuôi quặng đã gặp sự cố một lần năm 2014, gây hoang mang cho người dân sống trong khu vực xung quanh, bây giờ đến hồ bùn đỏ tiếp tục gặp sự cố.

Bục đường ống bauxite Tân Rai: 'Hệ quả công nghệ Trung Quốc'

Điều đáng nói, công nghệ xây dựng đường ống, cũng như hồ chứa không đòi hỏi một công nghệ quá cao siêu, khi công suất chưa đạt hết thiết kế đã liên tiếp xảy ra sự cố. Chỉ lo ngại sau này hồ bùn đỏ chứa nhiều thì chưa biết được chuyện gì sẽ xảy ra. 4 năm 3 sự cố thì không biết 10 năm, 20 năm sẽ có bao nhiêu sự cố.

Về giải thích nguyên nhân từ phía Công ty quản lý thì tôi cho rằng, nếu đổ tại "lão hóa" khớp nối đường ống là bất hợp lý, bởi vì, tuổi đời một dự án khai thác tốt có thể lên đến 50-70 năm, chả lẽ 1 năm phải thay ống 1 lần, liệu ai dám thay với chất thải độc hại.

Nếu "lão hóa" thì chỉ trốn tránh được trách nhiệm ở khâu chất lượng vật liệu, vậy còn trách nhiệm thi công thì sao?

Lắp không cẩn thận thì là lỗi kỹ thuật, còn lỗi "lão hóa" thì chắc chắn phải lắp đặt cẩn thận, tại sao một đường ống chất thải nguy hại như vậy vài năm đã "lão hóa", vậy chất liệu chọn để lắp là chất liệu gì?

Chính vì thế, không thể chấp nhận nguyên nhân là do "lão hóa" khớp nối được, vì tôi cho rằng ở đây có khâu kỹ thuật lắp đặt, nếu "lão hóa" thì phải nhiều nơi, sao chỉ ở chỗ có hai ống lồng vào nhau, dù có lão hóa một ống thì còn cái ống bao bên ngoài, nên dư luận khó tin cậy được.

Ở đây đặt ra vấn đề khác, nguyên nhân vẫn chỉ là do bên chủ công trình đưa ra, nên phải có sự giám sát, kiểm tra của bên thứ ba như Chi cục môi trường, Sở TN&MT Lâm Đồng. Có nghĩa các sự cố phải có bên thứ ba xác định rõ, làm rõ nguyên nhân của nó.

Khop noi duong ong bauxite Tan Rai lao hoa: Kho tin

Hồ chứa bùn đỏ nhà máy sản xuất bauxite Tân Rai

Bây giờ cứ đặt giả thiết, giải thích của bên Công ty quản lý là đúng, vậy thì có 4 vấn đề phải được giải thích: một là, chọn chất liệu gì mà mới 4 năm đã "lão hóa".

Hai là, khâu giám sát các công trình có liên quan đến chất thải nguy hại như vậy, công ty có làm thường xuyên không để xảy ra sự cố.

Ba là, bên thứ ba nào khẳng định kiểm tra cách làm của công ty là chính xác.

Bốn là, ngoài đường ống này, trong 4 năm qua, có 3 sự cố liên quan đến 3 công trình khác nhau, vậy quá trình giám sát, tất cả các công đoạn sản xuất để không còn sự cố nữa triển khai như thế nào?.

Tất cả những việc này phải công khai, vì theo Luật bảo vệ môi trường thì mỗi doanh nghiệp phải xây dựng kế hoạch bảo vệ môi trường chi tiết cho đề án, trong kế hoạch đó xây dựng quá trình giám sát tất cả các công đoạn liên quan tới chất thải nguy hại của quy trình sản xuất rất quan trọng.

Tăng cường yêu cầu kiểm tra giám sát của Sở TN&MT Lâm Đồng, cần thiết hơn thì sẽ tìm đến Tổng cục môi trường.

PV: -Trước đó, ngày 8/10/2014, đê quai hồ thải quặng đuôi số 5 nhà máy tuyển quặng bauxite Tân Rai cũng đã bị vỡ, một khối lượng lớn bùn đất màu đỏ bị tràn ra ngoài từ độ dốc khá cao. Việc liên tiếp xảy ra các sự cố liên quan đến bùn đỏ như vậy là cảnh báo cho điều gì?

Ông có lo ngại khi chưa vận hành toàn bộ công suất mà đã liên tiếp xảy ra những sự cố như vậy không?

PGS.TS Nguyễn Đình Hòe: - Tất cả những sự cố trên đều phản ánh việc Việt Nam đang thiếu quá nhiều kinh nghiệm trong việc quản lý cũng như điều hành công nghệ ngành khai thác mới, ngành khai thác sản xuất bauxite nhôm.

Thứ Tư, 17/02/2016 07:22

Báo Đất Việt trên Facebook
.
Sự Kiện